Cha lập di chúc để lại nhà đất 4 tỷ đồng cho vợ sau, con riêng kiện đòi chia lại

aA

Chỉ một ngày trước khi qua đời, người cha lập di chúc để lại toàn bộ nhà đất trị giá hơn 4 tỷ đồng cho người vợ sau. Cho rằng cha không còn đủ minh mẫn khi lập di chúc, người con trai khởi kiện.

Di chúc lập trước ngày cha qua đời, con trai yêu cầu chia thừa kế

Theo trình bày của ông N. (ngụ tỉnh Tây Ninh), cha mẹ ông có hai người con chung, gồm một người chị gái và ông. Sau khi cha mẹ ly hôn, cha ông chung sống và đăng ký kết hôn với bà H. từ năm 2013 nhưng không có con chung.

Ngày 1/2/2022, cha ông N. qua đời. Khi còn sống, cha và mẹ ruột ông N. đã tạo lập thửa đất có diện tích 1.300m2 tại Tây Ninh. Trên đất có một căn nhà cấp 4. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp năm 2004, đứng tên người cha.

Một ngày trước khi qua đời, tức ngày 31/1/2022, cha ông N. lập di chúc với nội dung để lại toàn bộ nhà và đất cho bà H.

Cho rằng tại thời điểm lập di chúc, cha mình mắc bệnh nặng, sức khỏe suy kiệt và không còn minh mẫn, ông N. đã khởi kiện, yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu và chia di sản theo pháp luật. Theo ông, di sản cần được chia thành bốn phần cho ông nội, hai chị em ông và mẹ kế là bà H.

W-Long An nguyễn huế 26.jpg — Di chúc được lập chỉ một ngày trước khi người cha qua đời, để lại toàn bộ nhà đất trị giá hơn 4 tỷ đồng cho người vợ sau, nhưng bị con trai khởi kiện yêu cầu chia di sản. Ảnh minh họa: Nguyễn Huế

Ở chiều ngược lại, bà H. cho rằng tại thời điểm lập di chúc, chồng mình vẫn minh mẫn, được công chứng viên đọc lại nội dung và tự nguyện ký xác nhận.

Bà cũng cho biết đã bỏ tiền riêng để thanh toán các khoản nợ, sửa chữa nhà cửa, chăm sóc chồng trong thời gian bệnh nặng và lo chi phí mai táng sau khi ông qua đời. Trường hợp di chúc bị tuyên vô hiệu, bà đề nghị xác định nghĩa vụ của các đồng thừa kế đối với những khoản tiền bà đã chi trả.

Trong khi đó, mẹ ruột ông N. xác định quyền sử dụng đất là tài sản chung của bà và chồng cũ trong thời kỳ hôn nhân. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, bà thay đổi yêu cầu, chỉ đề nghị được thanh toán một nửa giá trị căn nhà cấp 4, tương ứng 119 triệu đồng.

Xét xử sơ thẩm, TAND tỉnh Tây Ninh chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông N., tuyên di chúc ngày 31/1/2022 vô hiệu. Tòa xác định giá trị tài sản tranh chấp là 4,02 tỷ đồng và chia thành sáu kỷ phần thừa kế.

Theo bản án, bà H. được hưởng ba kỷ phần, tương đương hơn 2,01 tỷ đồng; ông N., chị gái ông và những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông nội mỗi bên được hưởng một kỷ phần, trị giá khoảng 670 triệu đồng.

Bà H. được tiếp tục quản lý, sử dụng toàn bộ nhà đất nhưng có nghĩa vụ thanh toán giá trị các kỷ phần cho những người thừa kế còn lại.

Không đủ căn cứ xác định người cha minh mẫn khi lập di chúc

Không đồng ý với phán quyết trên, bà H. kháng cáo. Văn phòng công chứng cũng kháng cáo, đề nghị công nhận di chúc có hiệu lực pháp luật.

Tại phiên phúc thẩm, Tòa Phúc thẩm TAND tối cao tại TPHCM nhận định hồ sơ bệnh án thể hiện cha ông N. nhập viện từ ngày 21 đến 22/1/2022 trong tình trạng suy kiệt, phải thở oxy qua khai khí quản, không nói được, không thể tự thực hiện các hoạt động cá nhân và cần được chăm sóc toàn diện, liên tục.

Do đó, cấp sơ thẩm có căn cứ khi xác định chưa đủ cơ sở chứng minh cha ông N. còn minh mẫn, sáng suốt để lập di chúc ngày 31/1/2022. Việc lập di chúc không đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 630 Bộ luật Dân sự.

Ngoài ra, video do bà H. cung cấp không chứng minh được chồng bà còn nhận thức và tự nguyện thể hiện ý chí định đoạt tài sản. Hình ảnh chỉ cho thấy một người đưa giấy tờ để chồng bà ký, nhưng không xác định được nội dung văn bản.

Người làm chứng là người làm việc tại văn phòng của người đại diện theo ủy quyền của bà H., chưa bảo đảm tính khách quan.

Hồ sơ vụ án cũng thể hiện di chúc được lập tại nhà, do người khác đánh máy nhưng chỉ có một người làm chứng. Cấp xét xử xác định việc lập di chúc không đáp ứng quy định tại Điều 634 Bộ luật Dân sự.

Đối với các khoản nợ mà bà H. cho rằng đã vay để chữa bệnh cho chồng, Hội đồng xét xử nhận định bà không cung cấp đầy đủ hợp đồng tín dụng và chứng cứ chứng minh các khoản vay là nghĩa vụ chung. Một số chi phí điều trị đã được bảo hiểm y tế chi trả. Do đó, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu khấu trừ các khoản nợ này vào di sản trước khi chia thừa kế.

Từ những nhận định trên, Tòa Phúc thẩm TAND tối cao tại TPHCM không chấp nhận kháng cáo của bà H. và Văn phòng công chứng, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

(Tham khảo Bản án số 394/2025/DS-PT ngày 22/9/2025 của Tòa Phúc thẩm TAND tối cao tại TPHCM)

Theo Anh Phương (VietNamNet)