Kinh tế
23/10/2026 10:19Chính phủ đề xuất đánh thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không áp dụng hạn mức
Sáng 23/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của ba luật, gồm Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Đáng chú ý, tại nội dung sửa đổi Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Chính phủ đề xuất đánh thuế đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.
Theo phương án được đưa ra, mức thuế suất dự kiến là 0,2% và không áp dụng hạn mức. Điều này đồng nghĩa toàn bộ diện tích đất thuộc diện bỏ hoang, không hoặc chậm đưa vào sử dụng sẽ chịu cùng mức thuế suất, không có phần diện tích trong hạn mức được hưởng mức thuế thấp hơn.
Cơ quan soạn thảo cho biết đề xuất nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 21 của Trung ương về nghiên cứu xây dựng chính sách tài chính, thuế theo lộ trình phù hợp. Một trong những mục tiêu được đặt ra là khắc phục tình trạng đất bỏ hoang, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Đất bỏ hoang có thể bị thu hồi nếu vi phạm quy định
Khái niệm đất bỏ hoang cũng lần đầu được đề cập trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Theo đó, đây là đất đã được Nhà nước giao hoặc cho thuê nhưng không được đưa vào sử dụng liên tục trong một khoảng thời gian nhất định.
Đối với đất nông nghiệp, trường hợp bỏ hoang quá 24 tháng liên tục và không tiếp tục sử dụng sau khi bị xử phạt hành chính sẽ thuộc diện bị thu hồi. Với đất thuộc các dự án chậm tiến độ, ngoài tiền thuê đất và tiền sử dụng đất, chủ đầu tư còn phải nộp khoản tiền bổ sung tăng dần theo từng năm. Nếu quá 60 tháng vẫn không đưa đất vào khai thác, đất có thể bị thu hồi.
Những quy định này được đặt ra trong bối cảnh cơ quan quản lý hướng tới việc hạn chế tình trạng đất được giao nhưng không khai thác, sử dụng hiệu quả.
Cơ quan thẩm tra lo ngại thu thuế cả trường hợp chậm sử dụng do khách quan
Báo cáo thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho rằng hồ sơ hiện chưa đánh giá đầy đủ tác động đối với nguồn thu ngân sách khi triển khai thuế với đất bỏ hoang.
Một vấn đề khác là dự thảo chưa loại trừ khoảng thời gian xảy ra sự kiện bất khả kháng cũng như đất thuộc các dự án đầu tư được phê duyệt theo hình thức phân kỳ. Theo cơ quan thẩm tra, cách quy định này có thể khiến những trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng vì nguyên nhân khách quan vẫn phải chịu thuế.
Ủy ban cũng chỉ ra điểm chưa thống nhất trong cách sử dụng thuật ngữ giữa dự thảo luật thuế và dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Dự thảo luật thuế dẫn chiếu ba trường hợp gồm “đất bỏ hoang”, “không đưa vào sử dụng” và “chậm đưa vào sử dụng”, trong khi dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) mới quy định khái niệm đất bỏ hoang và các trường hợp thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai.
Vì vậy, cơ quan thẩm tra nhận định việc dẫn chiếu như trong dự thảo hiện nay chưa có đủ căn cứ để áp dụng.
Ngoài ra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành còn có điểm chưa thống nhất với định hướng sửa đổi Luật Đất đai. Cụ thể, luật hiện hành đang áp thuế suất 0,15% đối với đất sử dụng không đúng quy định, trong khi về bản chất, nhóm đất này có thể bao gồm cả đất không được đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.
Từ những bất cập trên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ thống nhất thuật ngữ, khái niệm, tiêu chí và phạm vi áp dụng giữa hai dự thảo luật. Đồng thời, cần làm rõ mối quan hệ giữa mức thuế suất 0,2% được đề xuất với các khoản tiền phải nộp theo pháp luật về đất đai, tránh tình trạng một trường hợp phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính trùng lặp.
Theo kế hoạch, Quốc hội sẽ thảo luận về dự án sửa đổi, bổ sung ba luật thuế tại tổ trong chiều 23/10 và thảo luận tại hội trường vào ngày 6/11. Nếu được thông qua vào ngày 20/11, luật dự kiến có hiệu lực từ năm 2027.
Bích Ngọc (SHTT)