Chợ sầm uất bậc nhất miền Bắc: Bỏ tiền tỷ thuê ki-ốt, giờ ngồi mỏi cổ chờ khách

Tấp nập một thời

Chợ Rồng Nam Định (phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình) có lịch sử hơn 100 năm, từng là khu chợ đầu mối sầm uất bậc nhất vùng đồng bằng sông Hồng. Mặt hàng buôn bán tại chợ Rồng vô cùng đa dạng như đồ gia dụng, đồ chơi trẻ em, giày dép... nhưng nhiều nhất là vải vóc, quần áo. 

Đại diện Ban Quản lý chợ Rồng cho biết, chợ có tổng diện tích sàn hơn 10.000m2, gồm 3 tầng (2 tầng dành cho kinh doanh), với gần 1.600 ki-ốt, sạp hàng và khoảng 700 hộ đang buôn bán.

Trong ký ức nhiều người, chợ Rồng Nam Định từng sầm uất tới mức xe hàng ra vào nườm nượp, khách buôn chen chúc từng lối đi. Có thời điểm, giá chuyển nhượng một ki-ốt trong chợ lên tới 2 tỷ đồng.

Bà Nguyễn Thị Vân (68 tuổi), tiểu thương kinh doanh mặt hàng đồ chơi trẻ em, gắn bó với chợ Rồng hơn 40 năm vẫn còn nguyên ký ức về những ngày “ăn nên làm ra” ấy.

“Trước đây, tôi chuyên bán bao bì các loại và túi nilon, sau này mới chuyển sang bán đồ chơi trẻ em. Những năm từ 2000 đến 2010 là thời cực thịnh, cả chợ đắt hàng. Sáng sớm, chợ mới mở cửa khách đã ra vào liên tục, chủ yếu là khách buôn.

Có những ngày khách đông tới mức tôi chẳng kịp nghỉ ngơi vì khách buôn lấy hàng số lượng lớn, phải kiểm hàng, đóng gói, vào sổ luôn tay. Quá buổi trưa, tôi vội vàng lót dạ bát cơm rồi lại quay ra bán hàng tiếp. Thời đó, tiểu thương ai nấy đều phấn khởi, vì chợ đông đồng nghĩa với có thu nhập, có của ăn của để, nuôi con cái ăn học đàng hoàng”, bà Vân tâm sự.

Cũng hơn 30 năm buôn bán ở chợ Rồng Nam Định, bà Vũ Thị Kiều Oanh (67 tuổi), tiểu thương bán quần áo trung niên vẫn nhớ như in những chuyến hàng tấp nập năm xưa.

“Thời điểm những năm 2010 đổ về trước, khách buôn trong tỉnh và các tỉnh lân cận đổ về chợ Rồng Nam Định lấy hàng nườm nượp. Không khí buôn bán vô cùng sôi động. Nhiều khi, khách buôn từ các tỉnh còn trải chiếu ngủ ngay tại chợ để chờ hàng về”, bà Oanh kể.

Người bán nhiều hơn người mua

Từng sầm uất là thế, nhưng nay chợ Rồng Nam Định lại rơi vào cảnh hiu hắt. Theo những tiểu thương gắn bó lâu năm tại chợ, sau năm 2010 dù hàng hoá có chậm đi đôi chút nhưng kinh doanh vẫn khá thuận lợi. Từ năm 2019, tình hình kinh doanh ngày một khó, nhiều tiểu thương đã phải bỏ chợ.

Thời điểm đầu tháng 6/2025, hàng loạt ki-ốt tại chợ Rồng Nam Định đồng loạt đóng cửa do lo ngại kiểm tra nguồn gốc hàng hóa. Sau đó, dù các chủ sạp, ki-ốt đã lần lượt mở cửa trở lại, nhưng tâm lý lo sợ vẫn đè nặng. Hiện nay, tình cảnh người bán nhiều hơn người mua lại tiếp tục bao trùm khắp các dãy hàng, khiến không khí chợ thêm phần ảm đạm.

Bước sâu vào bên trong chợ, không khó để bắt gặp cảnh nhiều sạp hàng mở cửa mà không có khách ghé. Người bán ngồi thẫn thờ, thỉnh thoảng sắp xếp lại hàng hóa cho đỡ sốt ruột. Xen kẽ giữa đó là những ki-ốt đóng cửa im lìm, phủ bụi.

Theo các tiểu thương, nguyên nhân khiến chợ Rồng ngày càng vắng khách chủ yếu do thói quen mua sắm thay đổi và sự bùng nổ của thương mại điện tử. Trước kia, khách buôn, khách lẻ coi chợ là địa chỉ gần như duy nhất để lấy hàng, nay họ có nhiều lựa chọn hơn. Nhiều người chuyển sang mua sắm trực tuyến, chỉ cần ngồi nhà cũng có thể đặt đủ loại hàng hóa, giá cả lại cạnh tranh. Vì thế chợ Rồng ngày càng lép vế, khó giữ được sức hút vốn có.

“Gần đây, có khi mấy ngày tôi không bán nổi một món hàng. Dù buôn bán ngày càng khó nhưng vì tuổi đã cao, nếu bỏ chợ thì tôi không biết làm việc gì khác để mưu sinh nên cố bám trụ.

Sau đợt cao điểm kiểm tra hàng hoá, tiểu thương chợ như chúng tôi nhập hàng cũng dè dặt hơn, chú ý đến tem mác sản phẩm hơn. Bên cạnh đó, tôi chấp nhận giảm giá nhiều mặt hàng, chỉ lãi rất ít để giữ chân khách nhưng tình hình không mấy cải thiện do chợ vắng người ra vào”, bà Oanh ngậm ngùi.

Để thoát cảnh bán hàng ”cầm hơi”, tiểu thương chợ Rồng buộc phải làm mới chính mình bằng cách tính đến việc chuyển đổi mặt hàng kinh doanh cho phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng. Bên cạnh đó, họ học bán hàng online, mở rộng tệp khách hàng ra ngoài phạm vi chợ.

Những buổi chợ rảnh rỗi, nhiều chủ ki-ốt tập chụp ảnh sản phẩm, đăng bài lên mạng xã hội, thậm chí mở gian hàng trên các sàn thương mại điện tử để thử sức tiếp cận khách hàng mới.

Dù việc làm quen với công nghệ không hề dễ dàng với những tiểu thương đã quen buôn bán theo lối truyền thống hàng chục năm qua, nhưng họ hiểu rằng nếu không thay đổi, không theo kịp xu hướng thì sẽ rất khó trụ lại. 

“Chúng tôi chỉ biết bảo nhau cùng cố gắng chuyển đổi để vừa giữ được sinh kế, vừa mong chợ Rồng không rơi vào cảnh lụi tàn", bà Oanh chia sẻ.