Cổ phiếu ngân hàng "dậy sóng": Thách thức phía trước từ điều lưu ý của Thống đốc

Đồng loạt tăng gấp 1,5 lần trong hơn một tháng

Trong phiên giao dịch 7/8, cổ phiếu TPB của Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) tăng kịch trần, thêm 1.250 đồng lên 19.450 đồng/cp, với dư mua hơn 2,1 triệu đơn vị. Tổng cộng, gần 73,7 triệu cổ phiếu TPB được chuyển nhượng, trong đó khối ngoại mua hơn 9 triệu đơn vị và bán gần 3 triệu đơn vị.

Cổ phiếu VPB của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) cũng tăng hết biên độ cho phép, thêm 1.850 đồng lên 28.950 đồng/cp. Trong phiên, gần 62,6 triệu cổ phiếu VPB được chuyển nhượng. Khối ngoại mua gần 19,7 triệu đơn vị, trong khi bán gần 4 triệu đơn vị.

Phần lớn cổ phiếu các ngân hàng khác cũng tăng giá và ghi nhận giao dịch sôi động.

Từ đầu tháng 7 đến nay, TPBank tăng hơn 45%, VPBank tăng hơn 57%, còn SHB tăng từ 12.800 đồng lên 18.850 đồng/cp (tăng hơn 47%). Mức tăng trên 45%, thậm chí vượt 57% chỉ trong hơn một tháng là diễn biến hiếm gặp với nhóm cổ phiếu ngân hàng trong gần 20 năm qua trên thị trường chứng khoán.

Trong quá khứ, cổ phiếu ngân hàng được xem là nhóm “cổ phiếu vua”, thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư từ tổ chức tới cá nhân. Nhóm cổ phiếu trụ cột này thường không biến động mạnh, tăng vọt hay giảm sâu như nhóm bất động sản, chứng khoán, tiêu dùng bán lẻ hay vật liệu xây dựng.

Đợt giá tăng mạnh gấp rưỡi trong vòng hơn một tháng, với nhiều kỷ lục mới kể từ đầu quý II tới nay, diễn ra trong bối cảnh khá đặc biệt và có thể còn lâu nữa mới có một môi trường hỗ trợ tốt đến vậy cho nhóm cổ phiếu ngân hàng.

Đây được xem là động lực chính kéo chỉ số VN-Index liên tiếp lập các đỉnh cao lịch sử sau khi đã chinh phục được ngưỡng 1.500 điểm.

Trong phiên giao dịch 7/8, VN-Index tăng thêm 8,1 điểm (+0,51%) lên 1.581,81 điểm - mức cao nhất trong vòng 25 năm qua. Thanh khoản tiếp tục ở mức rất cao, lên tới 1,5-3 tỷ USD trong những phiên gần đây, nhóm cổ phiếu ngân hàng ghi nhận chuyển nhượng cao chưa từng có.

Bên cạnh TPBank với hơn 73,6 triệu đơn vị được chuyển nhượng, VPBank với gần 62,6 triệu đơn vị thì SHB cũng ghi nhận gần 92,4 triệu cổ phiếu được chuyển nhượng. Techcombank (TCB) hơn 30 triệu cổ phiếu được chuyển nhượng, HDBank (HDB) hơn 24,7 triệu đơn vị, MBBank (MBB) gần 27 triệu đơn vị, ACB hơn 19 triệu đơn vị, VIB gần 18,7 triệu đơn vị...

Có thể thấy, nhóm cổ phiếu ngân hàng trở thành tâm điểm dẫn dắt thị trường chứng khoán. Vốn hóa của nhóm này đạt 2,6 triệu tỷ đồng, chiếm gần 40% vốn hóa toàn thị trường. Nhóm cổ phiếu ngân hàng tư nhân tăng vượt trội so với nhóm ngân hàng quốc doanh.

Triển vọng còn tươi sáng?

Các cổ phiếu ngân hàng tăng mạnh bởi được hưởng lợi từ các chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Nhà nước. Chính phủ đang bơm tiền mạnh mẽ qua các chính sách tiền tệ và tài khóa để đảm bảo tăng trưởng kinh tế trên 8%. Kết quả kinh doanh tốt và nỗ lực mở rộng quy mô của chính các ngân hàng cũng giúp cổ phiếu tăng giá mạnh.

Theo Chứng khoán SSI, ngân hàng cùng với bán lẻ, phân bón, tiện ích và khu công nghiệp là nhóm có kết quả vượt kỳ vọng trong quý II. Ngân hàng tiếp tục là động lực tăng trưởng chính, đóng góp 44% tổng lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ và đóng góp 28% vào tăng trưởng này.

Bên cạnh đó, đây cũng là nhóm cổ phiếu được các nhà đầu tư chuyên nghiệp nắm giữ nhiều và được các công ty chứng khoán đẩy mạnh cho vay margin. Một dòng tiền rất quan trọng đến từ các công ty chứng khoán và nhiều trong số đó có sự hậu thuẫn từ các ngân hàng.

Ước tính, tổng dư nợ cho vay chứng khoán của 40 công ty chứng khoán hàng đầu tính tới cuối quý II đạt mức cao kỷ lục 285 nghìn tỷ đồng.

Hôm 6/8, Thủ tướng Chính phủ có công điện yêu cầu Ngân hàng Nhà nước thực hiện thí điểm gỡ bỏ việc giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng từ năm 2026, phối hợp với chính sách tài khóa và chính sách vĩ mô khác, góp phần thúc đẩy tăng trưởng... Đây được xem là một tín hiệu tích cực cho chứng khoán nói chung và nhóm ngân hàng nói riêng, đặc biệt là nhóm ngân hàng tư nhân.

Trong một báo cáo hồi đầu năm, VinaCapital cho rằng, ngành ngân hàng được hưởng lợi nhiều nhất khi Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng nội địa. Tổ chức này kỳ vọng lợi nhuận của các ngân hàng niêm yết sẽ tăng 17% trong năm 2025.

Ngoài chính sách tăng trưởng kinh tế, các ngân hàng cũng được hưởng lợi từ việc cải thiện chất lượng tài sản thông qua nỗ lực số hóa mạnh mẽ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm tối ưu chi phí và gia tăng doanh thu từ dịch vụ không lãi như phí và liên kết bảo hiểm.

Với khả năng thị trường chứng khoán Việt Nam có thể được nâng hạng trong tháng 9 tới, giới đầu tư cũng kỳ vọng dòng vốn ngoại sẽ đổ vào các cổ phiếu ngân hàng. Gần đây, các nhà đầu tư nước ngoài mua rất mạnh nhóm cổ phiếu này, như trường hợp HDBank, SHB...

Ở chiều ngược lại, nhóm ngân hàng cũng đối mặt với rủi ro từ thị trường bất động sản chưa phục hồi đồng đều, cạnh tranh lãi cận biên, cũng như nợ xấu tiềm ẩn tại một số ngân hàng quy mô vừa. Bên cạnh đó, căng thẳng thương mại toàn cầu, như rủi ro thuế quan, có thể ảnh hưởng đến nền kinh tế nói chung, qua đó ảnh hưởng tới nhóm ngân hàng.

Nhóm cổ phiếu ngân hàng cũng có thể chịu áp lực khi Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng trong cuộc họp thường kỳ Chính phủ hôm 7/8 đã đề cập đến thách thức tỷ giá tăng mạnh và sẽ cân nhắc không tiếp tục giảm lãi suất nếu tỷ giá căng thẳng. 

Ngoài ra, Thống đốc lưu ý: Áp lực lạm phát đang có xu hướng tăng lên. Các yếu tố như điều chỉnh giá điện, giá dịch vụ y tế, giá thuê nhà... đang tạo áp lực chi phí đầu vào và đẩy lạm phát cơ bản tăng liên tục các tháng gần đây. Lạm phát cơ bản – vốn phản ánh tác động dài hạn của chính sách tiền tệ – là chỉ số quan trọng khiến cơ quan điều hành không thể chủ quan.

"Lạm phát khi xuất hiện thì rất nhanh, nhưng để kiểm soát giảm lại thì rất khó, đây là lý do cần điều hành chính sách một cách chủ động, sát diễn biến và thận trọng", người đứng đầu ngành ngân hàng nhấn mạnh.