Cơn sốt vàng toàn cầu: Lộ diện những ‘tay to’ gom vàng lớn nhất, FOMO đu đỉnh với các tính toán chiến lược

Giá vàng liên tục lập đỉnh mới trong năm 2025 và các ngân hàng trung ương toàn cầu vẫn mua vào nhiều hơn bán ra bất chấp mức giá cao kỷ lục.

Theo ông Joe Cavatoni, chiến lược gia cấp cao tại Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương (NHTW) tiếp tục là những người mua chiến lược và kiên định của vàng, ngay cả khi giá kim loại quý này ở mức đỉnh lịch sử.

“Đối với nhiều quốc gia, đây là câu chuyện về đa dạng hóa, ổn định và niềm tin dài hạn”, ông nói Cavatoni nói. “Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, lãi suất biến động và nghi ngờ về độ tin cậy của các đồng tiền pháp định như USD, vàng vẫn là tài sản lưu giữ giá trị độc lập, không phụ thuộc vào bất kỳ chính phủ hay hệ thống tài chính nào”.

Theo dữ liệu WGC công bố ngày 3/10, các NHTW toàn cầu đã bổ sung 19 tấn vàng vào kho dự trữ của họ trong tháng 8, sau khi giảm mua trong tháng 7.

Hợp đồng vàng tương lai trên sàn Comex (New York) đã tăng gần 60% từ đầu năm đến nay, ghi nhận 48 lần lập kỷ lục giá đóng cửa mới chỉ trong năm 2025, theo dữ liệu của Dow Jones.

Báo cáo của WGC cho biết, giá cao có thể hạn chế quy mô mua vào, nhưng “điều đó không có nghĩa là các NHTW đang mất hứng thú với vàng”.

Ông Adrian Ash, Giám đốc nghiên cứu tại BullionVault, nhận định: “Sức mua mạnh từ các NHTW cho thấy họ cũng không thoát khỏi ‘FOMO’ (nỗi sợ bỏ lỡ). Họ vẫn rất tích cực gom vàng, ngay cả khi giá liên tục lập đỉnh”.

Ai đang mua vàng nhiều nhất?

Trong tháng 8, Ngân hàng Trung ương Kazakhstan là bên mua lớn nhất. Bulgaria và El Salvador cũng gia nhập nhóm mua ròng, theo WGC.

NHTW Ba Lan cũng là khách mua tích cực nhất tính từ đầu năm khi nước này tăng mục tiêu tỷ trọng vàng trong dự trữ quốc gia. Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Cộng hòa Séc đã liên tục bổ sung vàng suốt 24 tháng qua, trong khi Trung Quốc và Ấn Độ cũng không ngừng tăng dự trữ nhằm củng cố đồng nội tệ và giảm phụ thuộc vào USD.

Ông Edmund Moy, cựu Giám đốc Sở Đúc tiền Mỹ, cho biết, các NHTW mua vàng để giảm rủi ro nắm giữ USD do lo ngại về tình trạng tài khóa Mỹ xấu đi, bất ổn kinh tế gia tăng và tác động tiềm ẩn đến giá trị tài sản bằng USD.

“Một số nước như Nga muốn nắm giữ vàng như tài sản miễn nhiễm trừng phạt, trong khi nhiều nước khác muốn đa dạng hóa dự trữ và tìm kiếm các lựa chọn thay thế cho đồng USD”, ông nói thêm.

Theo Moy, việc tăng dự trữ vàng sẽ giúp các quốc gia có vị thế tốt hơn cho bất kỳ kịch bản thay thế tiền tệ toàn cầu nào trong tương lai.

“Các NHTW sẽ tiếp tục là người chơi lớn trên thị trường vàng trong tương lai gần”, ông khẳng định.

Mỹ vẫn là quốc gia nắm nhiều vàng nhất thế giới

Theo nền tảng nghiên cứu đầu tư BestBrokers, dẫn dữ liệu từ WGC và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Mỹ đang nắm khoảng 8.133 tấn vàng – khối lượng lớn nhất toàn cầu.

Số vàng này được lưu trữ tại các kho của Sở Đúc tiền Mỹ ở Fort Knox (Kentucky), West Point (New York) và Denver, cùng một phần nhỏ tại Cục Dự trữ Liên bang New York, ông Moy cho biết.

Ông Moy giải thích, lượng vàng khổng lồ này là hệ quả của chính sách Tổng thống Franklin D. Roosevelt năm 1933, buộc người dân nộp lại vàng cho chính phủ, và các khoản thanh toán bằng vàng bởi nước ngoài cho hàng hóa Mỹ trong Thế chiến II.

Từng có thời điểm, dự trữ vàng của Mỹ vượt 20.000 tấn và dùng để bảo chứng cho đồng USD. Tuy nhiên, vào đầu thập niên 1970, khi các nước nghi ngờ Mỹ in nhiều tiền hơn số vàng có thật, họ ồ ạt đổi USD lấy vàng. Đến năm 1972, Tổng thống Richard Nixon chấm dứt việc quy đổi, và từ đó, dự trữ vàng của Mỹ giữ ổn định quanh 8.113–8.133 tấn.