Công thức của ông Phạm Nhật Vượng

VinFast đặt cược vào một mô hình toàn diện, không chỉ bán xe điện mà còn phát triển hạ tầng sạc và dịch vụ taxi điện (Xanh SM), tạo nên một "hệ sinh thái" EV trọn gói.

Chiến lược này giúp hãng không chỉ tăng sức cạnh tranh về chất lượng sản phẩm mà còn về trải nghiệm dịch vụ - một yếu tố then chốt khi thâm nhập các thị trường có mật độ dân số đô thị cao.

Những bước đi chiến lược

VinFast đang bước vào giai đoạn mở rộng mạnh mẽ, tìm cách xuất khẩu "công thức" từng giúp hãng thành công tại thị trường trong nước sang các khu vực quốc tế.

Ở Việt Nam, hãng đã chứng minh khả năng tăng trưởng vượt bậc khi bán được 97.399 ôtô điện vào năm 2024, đưa công ty vươn lên vị trí dẫn đầu và chiếm khoảng 90% thị trường nội địa.

Lợi thế lớn nhất của VinFast là hạ tầng sạc, tạo nên một hệ sinh thái khép kín mà các đối thủ khó cạnh tranh.

Công ty còn tận dụng các doanh nghiệp liên kết trong hệ sinh thái của Chủ tịch Phạm Nhật Vượng như V-Green và Xanh SM để đẩy nhanh quá trình xây dựng mạng lưới dịch vụ, từ taxi điện đến trạm sạc, tạo nên hiệu ứng lan tỏa cho thương hiệu.

Về tài chính, dù chưa có lợi nhuận, VinFast thể hiện tham vọng bền bỉ khi đặt mục tiêu hòa vốn vào năm 2026. Quý III/2024, hãng báo lỗ ròng 550 triệu USD , giảm 15% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, khoản lỗ lũy kế vẫn lên tới hàng tỷ USD (ước tính khoảng 9,8 tỷ USD ). Dẫu vậy, hãng vẫn không chùn bước trong kế hoạch mở rộng toàn cầu.

Tại Indonesia, VinFast đã triển khai dịch vụ taxi Xanh SM ở Jakarta với lô 2.500 xe nhập từ Việt Nam, đồng thời xây nhà máy sản xuất công suất 50.000 xe/năm, dự kiến vận hành ngay trong năm nay.

Ở Ấn Độ, hãng đã xây nhà máy tương tự tại Thoothukudi, bang Tamil Nadu, đi kèm kế hoạch mở bán sớm ngay cả trước khi nhà máy hoàn chỉnh, một bước đi táo bạo nhằm giành vị thế tiên phong.

Trong khi đó, tại khu vực vùng Vịnh, VinFast chọn chiến lược hợp tác và gọi vốn, nổi bật là đàm phán thỏa thuận trị giá tới 1 tỷ USD với JTA Investment Qatar, đồng thời nhắm tới phân khúc cao hơn ở UAE với mẫu VF8 định giá khoảng 47.500 USD .

Một lợi thế cạnh tranh quan trọng của VinFast là giá bán. Ở Indonesia, mẫu VF3 có giá khoảng 227,65 triệu rupiah (tương đương 13.700 USD ), thấp hơn đáng kể so với mẫu rẻ nhất của BYD là Dolphin (khoảng 22.000 USD ).

Khi kết hợp với chính sách miễn phí sạc tại hệ thống V-Green, VinFast có thể tạo sức hút mạnh mẽ trong phân khúc người tiêu dùng nhạy cảm với giá. Tất cả những bước đi này thể hiện một chiến lược toàn cầu hóa nhanh, tận dụng tốc độ để bù đắp khoảng cách về thương hiệu và công nghệ.

Các thách thức cần phải vượt qua

Dù tham vọng mở rộng rất rõ ràng, VinFast vẫn phải đối mặt với hàng loạt thách thức khi bước vào những thị trường mới.

Ở Đông Nam Á, hãng phải cạnh tranh với thế áp đảo của BYD. Tại Ấn Độ, các ông lớn bản địa như Tata và Mahindra đã xây dựng vị thế vững chắc, còn ở Trung Đông, Tesla và BYD đã chiếm lĩnh thị phần sớm.

Trong bối cảnh cuộc đua xe điện không còn xoay quanh công nghệ - vốn đã dần trở thành tiêu chuẩn chung - yếu tố quyết định giờ nằm ở giá bán, dịch vụ hậu mãi và mạng lưới sạc.

VinFast đang cố gắng tạo khác biệt bằng chiến lược giá thấp kết hợp xây dựng hạ tầng đồng bộ, nhưng điều này đòi hỏi nguồn lực khổng lồ và thời gian để đạt độ phủ đủ lớn.

Vấn đề thương hiệu cũng là một rào cản lớn. Dù đã đầu tư quảng bá rầm rộ, VinFast vẫn khá xa lạ với người tiêu dùng ở nhiều thị trường.

Tại Dubai, dù hình ảnh quảng cáo phủ kín các vị trí trung tâm, nhiều người dân vẫn chưa từng nghe tới cái tên VinFast - minh chứng cho khoảng cách nhận diện thương hiệu mà hãng cần vượt qua nếu muốn tạo dấu ấn toàn cầu.

Việc thiếu lịch sử thương hiệu lâu dài cũng khiến VinFast khó tạo được niềm tin về độ bền sản phẩm, dịch vụ hậu mãi và khả năng duy trì lâu dài trên thị trường, đặc biệt với nhóm khách hàng cao cấp.

Song song đó, dù đặt mục tiêu hòa vốn vào năm 2026, VinFast vẫn đang có khoản lỗ lũy kế lớn, trong khi triển vọng phụ thuộc vào nhiều biến số như nhu cầu thị trường, giá nguyên vật liệu hay tiến độ triển khai nhà máy.

Mô hình mở bán sớm tại những thị trường chưa có năng lực sản xuất nội địa hoàn chỉnh có thể giúp nhà sản xuất xe điện Việt Nam chiếm thị phần nhanh, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ đội chi phí vận chuyển, thuế và dịch vụ hậu mãi lên cao.

Các dự án nhà máy tại Indonesia và Ấn Độ được kỳ vọng giúp hạ giá thành, song bất kỳ chậm trễ nào về pháp lý, hạ tầng hay nguồn cung linh kiện đều có thể kéo dài thời gian thu hồi vốn.

Trong bối cảnh đó, khả năng duy trì dòng tiền và tiếp tục thu hút vốn đầu tư mới sẽ là bài kiểm tra sống còn đối với hành trình toàn cầu hóa của VinFast.