Sau khi Mỹ và Trung Quốc đạt được thỏa thuận tạm dừng áp thuế quan lẫn nhau tại Thụy Sĩ, giới chuyên gia Trung Quốc bày tỏ sự thận trọng, cảnh báo về khả năng rủi ro.

Việc Mỹ và Trung Quốc đạt được thỏa thuận tạm dừng cuộc chiến thuế quan trong vòng 90 ngày đã tạo ra một bầu không khí tương đối tích cực trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, các nhà phân tích Trung Quốc lại nhìn nhận vấn đề này một cách tỉnh táo hơn, cảnh báo về những thách thức tiềm ẩn trong tương lai.

Thỏa thuận đẹp mắt, nhưng đừng lạc quan mù quáng

Ông Kim Xán Vinh, Phó Viện trưởng Học viện Quan hệ Quốc tế Đại học Nhân dân Trung Quốc, một trong những chuyên gia có tiếng ở Trung Quốc về quan hệ quốc tế, đã bày tỏ quan điểm của mình trong một bài viết gần đây. Ông nhận định Trung Quốc đã "đánh một trận đẹp mắt" trong cuộc đàm phán thương mại này, nhưng cũng ngay lập tức cần "dội một gáo nước lạnh". Ông Kim nhấn mạnh rằng không thể "lạc quan mù quáng" bởi tương lai vẫn đầy rẫy những bất ổn.

Các công ty Trung Quốc chịu ảnh hưởng nặng nề trong cuộc chiến thuế quan. Ảnh: CFP

Theo phân tích của ông Kim, thỏa thuận tạm thời lần này đạt được dựa trên ba yếu tố chính. Thứ nhất, thay vì nhượng bộ, Trung Quốc đã cho thấy sự cứng rắn trước những yêu cầu mà Bắc Kinh coi là vô lý từ phía Mỹ. Thứ hai, chính quyền Tổng thống Trump đang phải đối mặt với những áp lực đáng kể về kinh tế và chính trị trong nước. Thứ ba, một yếu tố quan trọng là việc Mỹ sẽ có một lượng lớn trái phiếu chính phủ trị giá 6 nghìn tỷ USD đáo hạn vào tháng 6, tạo ra một áp lực tài chính nhất định.

Rủi ro "lật kèo" sau tháng 6

Ông Kim Xán Vinh cho rằng, việc Tổng thống Trump chấp nhận tạm thời dừng cuộc chiến thuế quan là do những áp lực thực tế liên quan đến cuộc bầu cử sắp tới và tình hình kinh tế. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng nếu Trung Quốc không "đưa ra những gì ông ấy muốn" trong khuôn khổ 90 ngày đàm phán này và nếu chính quyền Mỹ vượt qua được "cửa ải" đáo hạn trái phiếu vào tháng 6, thì "đến giữa hè hoặc mùa thu, Trump có thể lại tiếp tục cuộc chiến thuế quan với Trung Quốc".

Ông Kim nhấn mạnh sự cần thiết phải ghi nhớ kinh nghiệm từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung năm 2018. Ông nhắc lại việc Mỹ đã bất ngờ phá vỡ sự đồng thuận đạt được trước đó, tung ra báo cáo điều tra Mục 301 và áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc chỉ sau một thời gian ngắn đàm phán tích cực. Đáng chú ý hơn, ông chỉ ra rằng vào tháng 5/2018, sau khi hai bên ra tuyên bố chung và Mỹ cam kết tạm hoãn tăng thuế, chỉ 10 ngày sau, chính quyền Trump đã "lật ngược cam kết" và tuyên bố khôi phục kế hoạch tăng thuế, dẫn đến những thất bại liên tiếp trong các cuộc đàm phán sau đó.

"Những việc này mới chỉ xảy ra vài năm trước thôi, chúng ta tuyệt đối đừng quên", ông Kim Xán Vinh nhắc nhở, khẳng định rằng cuộc đàm phán hiện tại cần phải rút kinh nghiệm sâu sắc từ quá khứ và "tuyệt đối không được lạc quan mù quáng".

Lá bài tẩy chưa tung và lời khuyên

Ngoài những rủi ro về thuế quan, ông Kim Xán Vinh còn chỉ ra rằng Tổng thống Trump vẫn còn hai lá bài tẩy tiềm năng chưa sử dụng. Đó là khả năng Mỹ sẽ loại bỏ các cổ phiếu của công ty Trung Quốc khỏi thị trường vốn Mỹ và đánh thuế lên tài sản của Trung Quốc tại Mỹ. Ông cảnh báo rằng Bắc Kinh cần phải chuẩn bị tinh thần cho những cú sốc kinh tế tiềm tàng từ những động thái này.

Trước những thách thức và bất định phía trước, ông Kim Xán Vinh đưa ra lời khuyên cho Trung Quốc trong giai đoạn cạnh tranh Mỹ - Trung tiếp theo. Ông nhấn mạnh phải giữ vững sự kiên định chiến lược và đầu óc tỉnh táo đồng thời kêu gọi Trung Quốc phải có tầm nhìn dài hạn và quyết tâm kiên định để tiếp tục thúc đẩy phát triển kinh tế chất lượng cao trong nước và củng cố nền tảng phát triển của quốc gia.

Theo Lê Nguyên (SHTT)