Đại biểu Quốc hội hiến kế huy động 500 tấn vàng trong dân

Chiều 30/10, phát biểu ý kiến tại hội trường Quốc hội, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) đã nêu thực tiễn một nguồn lực quan trọng tại Việt Nam nhưng chưa được khai thác tương xứng là lượng vàng tích lũy trong dân.

Đại biểu Thạch Phước Bình cho biết theo thống kê của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), người dân Việt Nam đang nắm giữ khoảng 400-500 tấn vàng, tương đương 35-40 tỷ USD, chiếm gần 8% GDP.

Mỗi năm, Việt Nam tiêu thụ trung bình 55 tấn vàng, nằm trong nhóm quốc gia có mức tiêu thụ vàng cao nhất khu vực. 

"Tuy nhiên, phần lớn lượng vàng này vẫn nằm trong két - một nguồn lực khổng lồ chưa được chuyển hóa thành vốn cho nền kinh tế", ông Bình nói.

Ông Bình dẫn chứng trong năm 2024 và những tháng đầu năm 2025, có thời điểm chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới hơn 14 triệu đồng/lượng, thậm chí lên tới hơn 20 triệu đồng/lượng.

"Điều này phản ánh sự bất ổn của thị trường và tâm lý đầu cơ, găm giữ. Dù Ngân hàng Nhà nước đã can thiệp đấu thầu vàng miếng, song đây mới là giải pháp ngắn hạn. Nguyên nhân gốc rễ vẫn là thiếu một cơ chế thị trường minh bạch, hiện đại và an toàn cho người dân", ông Bình cho hay.

Từ đó, đại biểu kiến nghị 5 nhóm giải pháp cụ thể để huy động và tài chính hóa vàng trong dân.

Một là ổn định thị trường vàng, thu hẹp chênh lệch giá vàng trong và ngoài nước xuống dưới 5 triệu đồng/lượng trong vòng 6 đến 12 tháng; kiểm soát đầu cơ, tăng cung thông qua nhập khẩu có kiểm soát vàng.

Hai là thành lập Sở Giao dịch vàng quốc gia. Theo ông Bình, đây là bước đột phá thể chế, cho phép người dân gửi vàng vật chất vào kho lưu ký chuẩn hóa, nhận chứng chỉ điện tử để giao dịch, cầm cố hoặc quy đổi. Qua đó, Nhà nước quản lý được dòng vàng thật mà vẫn đảm bảo quyền sở hữu của người dân.

Ba là phát triển các sản phẩm tài chính hóa vàng như phát hành chứng chỉ vàng lưu ký, quỹ đầu tư vàng, trái phiếu vàng được bảo chứng bằng vàng vật chất trong kho. Người dân có thể góp vàng hoặc đầu tư bằng VNĐ, hưởng lợi nhuận theo giá vàng, biến vốn tĩnh thành vốn động.

Bốn là khuyến khích chuyển hóa vàng thành VNĐ thông qua chính sách miễn phí lưu ký, ưu đãi lãi suất hoặc phát hành trái phiếu Chính phủ bằng vàng, dành riêng cho người bán vàng vật chất.

Năm là đảm bảo an toàn hệ thống và minh bạch thông tin, nghiêm cấm ngân hàng huy động hoặc cho vay bằng vàng, công bố bản tin vàng quốc gia định kỳ để người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, tạo niềm tin với thị trường.

Theo đại biểu Thạch Phước Bình, nếu chỉ 10 đến 15% lượng vàng trong dân được đưa vào hệ thống tài chính, tương đương 5 đến 7 tỷ USD thì đó sẽ là nguồn vốn quý giá cho phát triển hạ tầng, chuyển đổi số và đổi mới công nghệ, mà không cần tăng vay nợ công.