Đánh thuế giao dịch vàng: Mua bán vàng cưới có bị đánh thuế?

Chiều 20-9, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp niêm yết mua vào 131 triệu đồng/lượng, bán ra 133 triệu đồng/lượng - ổn định so với buổi sáng.

Giá vàng nhẫn và vàng trang sức 99,99% các loại cũng giữ nguyên với mức 126,8 triệu đồng/lượng mua vào, 129,5 triệu đồng/lượng bán ra. 

Theo nhiều chuyên gia, đối với thị trường vàng trong nước, nhà đầu tư vẫn chờ đợi những tác động từ các chính sách quản lý mới, liên quan việc xóa bỏ độc quyền vàng miếng SJC, nghiên cứu lập sàn quốc gia và đánh thuế vàng… Nếu được triển khai, giá vàng trong nước sẽ có thể thu hẹp cách biệt với giá vàng thế giới.

Đáng chú ý, khi đánh thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động giao dịch vàng, giá kim loại quý ở Việt Nam có thể biến động đáng kể.

Chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh cho rằng việc đánh thuế thu nhập từ hoạt động mua bán vàng vừa giúp hạn chế đầu cơ, lướt sóng vừa có thể tăng thu cho ngân sách.

Theo chuyên gia này, khi xây dựng chính sách, cần làm rõ đối tượng chịu thuế là cá nhân, doanh nghiệp hay cả hai, nhằm tránh tình trạng "thuế chồng thuế", tạo kẽ hở cho việc né thuế.

Về phương thức đánh thuế, ông Khánh đề xuất có thể áp dụng tương tự đối với chứng khoán - mức 0,1% trên giao dịch bán. Người mua sẽ không bị chịu thuế cho đến khi họ bán ra, nhằm tránh việc bị áp thuế hai lần.

Thực tế trước đây, trên thị trường chứng khoán từng có phương án đánh thuế 20% nhưng chỉ tính trên lợi nhuận. Tuy nhiên, cách làm này phức tạp hơn do phải chứng minh từ lúc mua đến lúc bán là có lãi chứ không phải lỗ.

"Nếu thu theo số lượng giao dịch, ví dụ chỉ thu khi bán từ 1 lượng vàng trở lên, có thể dẫn đến lách luật bằng cách chia nhỏ hoặc bán nhiều nhưng sẽ chia hóa đơn để né thuế. Thu thuế một tỉ lệ vừa phải sẽ dễ kiểm soát và công bằng hơn cho mọi giao dịch" – ông Khánh nhận xét. 

Đánh thuế vàng phù hợp xu hướng thế giới

PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, Đại học Kinh tế TP HCM, phân tích: Hiện nay, bất động sản hay chứng khoán đều đã chịu thuế, trong khi vàng cũng là một kênh đầu tư có khả năng sinh lời. Vì vậy, việc đánh thuế lợi nhuận từ vàng là phù hợp.

Theo quy định hiện hành, cá nhân chuyển nhượng bất động sản phải nộp thuế 2% giá trị giao dịch; chứng khoán áp mức thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần. Từ cách tính thuế thu nhập cá nhân của bất động sản, chứng khoán có thể áp tương tự với vàng.

"Phương án áp thuế vàng trên lợi nhuận khó khả thi. Nguyên nhân là nhiều trường hợp mua vàng 10-20 năm trước không có chứng từ, rất khó xác định giá mua và tính lợi nhuận. Nếu đánh thuế vàng, có thể tham khảo mức thuế của một số quốc gia để làm cơ sở xây dựng chính sách" - ông Huân gợi ý.

Ông Huân cho rằng cần phân biệt rõ ràng giữa vàng nguyên chất và vàng trang sức. Ông đặt vấn đề: Vàng nhẫn đang được xếp vào nhóm vàng trang sức, vậy có bị đánh thuế? Người dân mua bán vàng cưới có thuộc diện chịu thuế không? Đây đều là những điểm cần được nghiên cứu và làm rõ trước khi đưa vào chính sách.

Ngoài ra, quy trình triển khai đánh thuế cũng cần được xác định rõ ràng: Ai sẽ là người thu; doanh nghiệp bán vàng có trách nhiệm thu và nộp về ngân sách hay cơ quan thuế sẽ trực tiếp thực hiện?

Theo ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ - Ngân hàng UOB Việt Nam, việc áp dụng thuế đối với vàng cần tiến hành theo lộ trình. Thông thường, muốn thu thuế, trước tiên phải tạo ra sân chơi công khai, minh bạch, có cơ sở pháp lý vững chắc. Chỉ khi quản lý được dòng tiền ra vào và kiểm soát được các giao dịch minh bạch mới có thể yêu cầu nhà đầu tư thực hiện nghĩa vụ với nhà nước.