BHXH tự nguyện đang dần trở thành sự lựa chọn phù hợp với lao động tự do để hưởng chế độ lương hưu, tử tuất khi không thể tham gia BHXH bắt buộc.

BHXH tự nguyện là gì?

BHXH tự nguyện là loại hình bảo hiểm do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình.

Công dân từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thì đều có thể tham gia BHXH tự nguyện.

Người dân có nhu cầu mua BHXH tự nguyện thì liên hệ cơ quan BHXH nơi mình cư trú (có thể nơi tạm trú hoặc thường trú) hoặc các đại lý thu BHXH, BHYT (UBND các xã, phường, thị trấn, Bưu điện) để được hướng dẫn thủ tục và lựa chọn mức đóng, phương thức đóng BHXH tự nguyện phù hợp với thu nhập của mình.

Mức đóng BHXH tự nguyện

Căn cứ Điều 10 Nghị định 134/2015/NĐ-CP quy định mức đóng mức đóng hàng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng, do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn.

Theo Khoản 2, Điều 87 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, mức thu nhập tháng thấp nhất để chọn là 700.000 đồng, bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn, và cao nhất là 29.800.000 đồng, bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng.

Người tham gia BHXH tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng trên mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn: người thuộc hộ nghèo được Nhà nước hỗ trợ 30% (46.200 đồng/tháng); hộ cận nghèo 25% (38.500 đồng/tháng), và các trường hợp khác 10% (15.400 đồng/tháng).

Do đó, mức đóng thấp nhất là 138.600 đồng/tháng, và dự kiến mức lương hưu được hưởng là khoảng trên 464.000 đồng/tháng đối với nam, và trên 567.000 đồng/tháng đối với nữ.

Mức đóng cao nhất bằng 6.540.600 đồng/tháng, và dự kiến mức lương hưu được hưởng với mức đóng này là khoảng 19.700.000 đồng/tháng đối với nam, và hơn 24.100.000 đồng/tháng đối với nữ.

Phương thức tham gia BHXH tự nguyện

Hiện nay có tất cả 06 phương thức tham gia mà người tham gia có thể lựa chọn:

(1) Đóng hàng tháng;

(2) Đóng 03 tháng một lần;

(3) Đóng 06 tháng một lần;

(4) Đóng 12 tháng một lần;

(5) Đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 05 năm một lần;

(6) Đóng một lần cho những năm còn thiếu đối với người đã đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng thời gian đóng còn thiếu không quá 10 năm.

Trường hợp đã đủ tuổi nghỉ hưu mà thời gian đóng BHXH còn thiếu trên 10 năm thì người tham gia tiếp tục đóng theo một trong 05 phương thức trên cho đến khi thời gian đóng còn thiếu không quá 10 năm thì được đóng một lần cho những năm còn thiếu (theo phương thức 6).

Mức hưởng BHXH tự nguyện

*Mức hưởng lương hưu:

Theo Điều 3 Nghị định 134/2015/NĐ-CP, mức lương hưu hàng tháng tính:

Lương hưu = Tỷ lệ hưởng x Bình quân thu nhập tháng đóng BHXH

*Mức hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu:

Theo khoản 2 Điều 74 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, trợ cấp một lần được tính như sau: Mỗi năm người tham gia BHXH tự nguyện đóng cao hơn số năm tương ứng tỷ lệ hưởng lương hưu 75% được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

*Mức hưởng BHXH một lần

Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:

- 1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH đối với những người tham gia BHXH trước 2014.

- 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH đối với những người tham gia BHXH từ 2014 trở đi.

Trường hợp thời gian đóng BHXH tự nguyện chưa đủ 1 năm thì hưởng mức bằng số tiền đã đóng, tối đa bằng 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

Chế độ tử tuất đối với người tham gia BHXH tự nguyện

*Trợ cấp mai táng

Theo Điều 80 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, trợ cấp mai táng tính bằng 10 lần lương cơ sở cho những người đóng đủ 60 tháng trở lên hoặc đang hưởng lương hưu.

Trường hợp người đóng BHXH tự nguyện bị Tòa án tuyên bố là đã chết thì thân nhân được hưởng trợ cấp

*Trợ cấp tuất

Theo Điều 81 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người tham gia BHXH tự nguyện đang bảo lưu thời gian đóng BHXH mà không may qua đời thì thân nhân được hưởng trợ cấp tuất bằng:

- 1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH đối với những người tham gia BHXH trước 2014.

- 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH đối với những người tham gia BHXH từ 2014 trở đi.

- Người dân đóng BHXH tự nguyện chưa đủ 1 năm thì hưởng mức bằng số tiền đã đóng, tối đa bằng 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

- Tối thiểu 3 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH nếu tham gia cả BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.

Nếu người tham gia BHXH tự nguyện đang hưởng lương hưu mà không may qua đời thì thân nhân được hưởng trợ cấp tuất bằng:

- Nếu chết trong 02 tháng đầu hưởng lương hưu thì tính bằng 48 tháng lương hưu đang hưởng.

- Trường hợp chết vào những tháng sau đó, cứ hưởng thêm 01 tháng lương hưu thì mức trợ cấp giảm đi 0,5 tháng lương hưu.

PN (Nguoiduatin.vn)