Đang trong giai đoạn lỗ kế hoạch, song số âm vốn thực tế mà Tổ hợp bô xít - nhôm Lâm Đồng của Vinacomin đang gánh gấp 8 lần tính toán ban đầu. 
Đang trong giai đoạn lỗ kế hoạch, song số âm vốn thực tế mà Tổ hợp bô xít - nhôm Lâm Đồng của Vinacomin đang gánh gấp 8 lần tính toán ban đầu. 

Với số vốn đầu tư dự kiến ban đầu gần 7.800 tỷ đồng (khoảng 493,5 triệu USD), sau 4 lần "nâng lên đặt xuống" dự án được tăng vốn lên gấp đôi, trên 15.400 tỷ (805 triệu USD). Không những được tăng vốn, thời gian thực hiện dự án trên cũng kéo dài và chậm 4 năm so với kế hoạch ban đầu.

Từ tháng 9/2013, sau nhiều nỗ lực Tổ hợp bô xít - nhôm Lâm Đồng được đưa vào vận hành với công suất 650.000 tấn alumin một năm (tăng 50.000 tấn so với thiết kế). Dự án này gồm 3 hợp phần là khai thác mỏ bô xít, Nhà máy tuyển quặng bô xít và Nhà máy Alumina.

Tuy nhiên, sau 3 năm chạy máy dự án này đang "ôm" số lỗ lên tới 3.700 tỷ đồng, trong đó khoản lỗ do hoạt động sản xuất kinh doanh chiếm gần 70%, khoảng 2.520 tỷ đồng; lỗ do chênh lệch tỷ giá 1.176 tỷ và phần còn lại do vượt lỗ lũy kế theo kế hoạch 1.660 tỷ đồng. 

du-an-bo-xit-nhom-lam-dong-lo-gan-3700-ty

Dự án Tổ hợp bô xít - nhôm Lâm Đồng lỗ 3.700 tỷ sau 3 năm vận hành

Số lỗ của dự án bô xít - nhôm Lâm Đồng dù nằm trong kế hoạch đối với dự án mới đi vào hoạt động, nhưng thực tế vẫn cao hơn 8 lần so với con số dự tính mà chủ đầu tư - Vinacomin đưa ra. Tính toán của Vinacomin ở thời điểm đầu năm 2014, bô xít - nhôm Lâm Đồng có thể lỗ 460 tỷ đồng trong 3 năm đầu và 5 năm sau đó sẽ có lãi khoảng 870 tỷ. Ở thời điểm đó, lãnh đạo Vinacomin lạc quan, khi mức lỗ vài trăm tỷ so với doanh thu dự tính mỗi năm 4.000 tỷ đồng là "không đáng ngại". Và dự án hoàn toàn có thể hoàn vốn trong 13 năm. 

Tại kết luận thanh tra, nguyên nhân chủ yếu khiến thua lỗ của Tổ hợp bô xít Lâm Đồng vượt kế hoạch là do kéo dài thời gian đầu tư, làm phát sinh chi phí. Bên cạnh đó, thời điểm dự án đi vào sản xuất (năm 2013) rơi đúng vào lúc giá alumin – nhôm trên thị trường thế giới sụt giảm, cộng với thuế tài nguyên, thuế - phí môi trường tăng… đã "bồi" thêm khó khăn cho nhà máy.

Cũng theo kết luận thanh tra, dù đang phải gánh phải lỗ lớn, song với giá bán alumin đang hồi phục trên thị trường thế giới, giá thành sản xuất giảm sau một thời gian vận hành máy ổn định...  dự kiến hết năm nay Tổ hợp bô xít - nhôm Lâm Đồng sẽ cắt lỗ.

Thời gian vận hành 3 năm qua, Tổ hợp bô xít - nhôm Lâm Đồng đã nảy sinh một số sự cố, gây ảnh hưởng tới môi trường như vỡ đường ống dẫn nước dư từ hồ bùn đỏ về nhà máy tuyển quặng, hay sự cố rò rỉ ống khói... khiến dư luận hoang mang.

Tại cuộc họp giữa lãnh đạo dự án với Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng hồi đầu tháng 1/2017, lãnh đạo Chính phủ lưu ý nhà máy không để xảy ra sự cố về môi trường dù là nhỏ nhất. Phó thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương không được phép bỏ qua những ý kiến phản ánh của người dân về vấn đề môi trường tại đây. Đồng thời, sẽ có chế tài yêu cầu Vinacomin và lãnh đạo dự án Tổ hợp nhôm - bô xít Lâm Đồng tuân thủ các quy định bảo vệ môi trường theo quy định pháp luật.

Một dự án khác của Vinacomin cũng có công suất thiết kế 650.000 tấn alumin mỗi năm là Nhà máy sản xuất Alumin Nhân Cơ (Đăk Nông) chưa đi vào vận hành thương mại (dự kiến quý I/2017), song cũng bộc lộ nhiều tồn tại. Do phải dừng thi công 2 năm để đánh giá lại hiệu quả, cộng với chênh lệch tỷ giá và một số điều chỉnh chính sách tiền lương, giải phóng mặt bằng... đã khiến tổng mức đầu tư tăng 5 lần sau 2 lần điều chỉnh, lên 16.820 tỷ. Dự án này cũng hoàn thành chậm 6 năm so với quyết định ban đầu (năm 2011) và dự kiến sẽ hoàn vốn trong 13 năm. 

Theo Anh Minh (VnExpress.net)