Nắm trong tay quyền tăng - giảm cũng như tự đưa ra khoảng cách giá mua - bán, các công ty, ngân hàng kinh doanh vàng chính là người thao túng và hưởng lợi nhiều nhất bất kể giá vàng tăng hay giảm.
Nắm trong tay quyền tăng - giảm cũng như tự đưa ra khoảng cách giá mua - bán, các công ty, ngân hàng kinh doanh vàng chính là người thao túng và hưởng lợi nhiều nhất bất kể giá vàng tăng hay giảm.
 
Lời ảo, lỗ thật
 
So với mức giá đỉnh đạt từ hồi đầu tháng 7 là 40 triệu đồng/lượng, giá vàng SJC đã giảm 3,2 triệu đồng/lượng. Một mức giảm cực nhanh, cực mạnh chỉ trong một thời gian ngắn. Theo thống kê từ một số công ty kinh doanh vàng, lượng khách hàng mua vàng dù sụt giảm so với trước nhưng vẫn áp đảo hơn so với lượng khách hàng bán vàng ra. Một số nhà đầu tư cho biết, họ đang thực hiện chiến lược mua vào khi giá thấp để chờ đợi cơ hội giá vàng bùng nổ như đợt sóng vừa rồi. 
 
Nhưng cơ hội "làm bàn" của các nhà đầu tư cá nhân thực chất không lớn trong khi rủi ro thường trực. Nguyên nhân là do giá vàng trong nước đang bị chi phối bởi chính các đơn vị kinh doanh vàng. Khi giá vàng tăng, họ nới rộng khoảng cách giữa giá mua - bán khiến người mua rất khó chốt lời trong ngày, thậm chí trong vài ngày. Đơn cử ngày 6.7, đây là phiên giá vàng tăng điên loạn tới 3 triệu đồng/lượng chỉ trong một ngày.
 
Một nhà đầu tư kể, khi giá vàng tăng lên 38,5 triệu đồng/lượng, anh đã mua vào một lượng lớn. Chỉ vài tiếng sau, giá lên tới 40 triệu đồng/lượng. Với khoảng cách này, lẽ ra mỗi lượng anh bỏ túi gần 1,5 triệu đồng tiền lời.
 
Thế nhưng các công ty kinh doanh vàng đã nhanh chóng giảm giá mua vàng xuống mức 38 triệu đồng/lượng. Thay vì lời, nếu bán anh lỗ 500.000 đồng/lượng. Đây cũng là phiên khoảng cách giữa giá mua - bán vàng được đẩy xa kỷ lục, từ 1,5 - 2 triệu đồng/lượng. Khoảng cách này đã vô hiệu hóa việc chốt lời của nhà đầu tư trong phiên, thậm chí đẩy họ vào thế lời ảo, lỗ thật như nói trên.
 
Đẩy rủi ro về người mua
 
TS Bùi Quang Tín - giảng viên Khoa Quản trị kinh doanh Trường đại học Ngân hàng TP.HCM nhận xét: Việc các đơn vị kinh doanh đẩy khoảng cách giữa giá mua và giá bán ra xa nhằm giảm rủi ro vì họ sợ giá vàng sẽ còn tiếp tục lên hoặc xuống với mức độ lớn thì họ sẽ lỗ. Việc này không phù hợp với thông lệ quốc tế.
 
Tại hầu hết các nước hiện niêm yết khoảng cách giữa giá mua và giá bán chỉ khoảng 0,5 - 1 USD/ounce bất kể giá biến động thế nào, trong khi giá vàng trong nước chênh lệch từ 10 - 15 USD/ounce, có lúc đẩy lên đến 40 - 50 USD/ounce.
 
"Rõ ràng giá vàng trong nước bị thao túng" - ông Tín nói và phân tích, các đơn vị này nắm phần lớn lượng cung vàng trong nước nên tha hồ đẩy giá vàng. Vì vậy, có rất nhiều phiên, giá vàng tăng không hiểu vì sao. Họ cũng toàn quyền để khoảng cách giữa giá mua và bán và người dân phải chấp nhận khoảng cách này dù là vài trăm hay vài triệu.
 
Theo ông Bùi Quang Tín, do thị trường vàng trong nước chưa thực sự liên thông với thế giới nên việc mua bán vàng của người dân gần như phụ thuộc 100% vào các doanh nghiệp và ngân hàng được phép kinh doanh vàng, người dân không thể bán ở các thị trường vàng khác được khi thấy khoảng cách giá cả không hợp lý.
 
Theo chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu, khi thị trường vàng biến động mạnh đã xuất hiện hiện tượng làm giá. Thể hiện rõ nhất qua việc kéo khoảng cách giá mua - bán vàng lên hơn 1 triệu đồng/lượng.
 
Với việc này, giới kinh doanh vàng đã đẩy những rủi ro về giá cho người dân. Muốn mua vàng, họ phải mua giá cao nhưng khi bán ra thì chỉ bán được với mức giá thấp. Giá mua - bán vàng tại VN luôn duy trì ở mức cao thể hiện sự rủi ro cao của vàng. “Hiện tượng thao túng giá trên thị trường vàng sẽ lặp lại và khó có thể tránh được, không thể khống chế được thị trường này. Thay vì vậy, chúng ta nên làm sao ổn định tiền đồng để dòng tiền không chảy vào vàng”, ông Hiếu nói.
 
Trong khi các giải pháp hạn chế tình trạng thao túng, làm giá trên thị trường vàng chưa được triển khai, ông Nguyễn Trí Hiếu cho rằng giá vàng thế giới từ nay đến cuối năm khả năng tăng trước những yếu tố tác động như khủng bố, Anh rời châu Âu... Thế nhưng người dân không nên “lướt sóng” vàng bởi chênh lệch giá mua - bán vàng có thể bị đẩy ra bất cứ lúc nào.
 
Theo một chuyên gia vàng, sức hấp dẫn lớn nhất của vàng là tính thanh khoản. Giá vàng biến động từng phút, từng giờ. Có phiên, các đơn vị kinh doanh vàng thay đổi giá tới 50 - 70 lần trong ngày nhưng người mua không dễ kiếm lời bởi các đơn vị kinh doanh vàng giữ quyền điều chỉnh giá. Họ luôn thay đổi theo xu hướng tăng giá bán lên cao nhưng lại giảm giá mua xuống thấp, có thời điểm mức chênh lệch giữa giá mua và bán đẩy lên đến 2 triệu đồng/lượng, nên giá vàng dù có tăng thì người dân khó có thể kiếm lời từ mức chênh lệch này. Yếu tố làm giá, thao túng giá trên thị trường vàng thể hiện rõ bởi ngay sau khi Ngân hàng Nhà nước VN tuyên bố sẽ can thiệp thị trường, giá vàng SJC đã giảm ngay 2 triệu đồng/lượng sau đó, người có vàng bung hàng ra bán.
 
Hiện tượng thao túng giá trên thị trường vàng sẽ lặp lại và khó có thể tránh được, không thể khống chế được thị trường này. Thay vì vậy, chúng ta nên làm sao ổn định tiền đồng để dòng tiền không chảy vào vàng.

Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu

Theo Thanh Xuân (Thanh Niên Online)