Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng phải có độ trễ từ khi các ngân hàng hạ lãi suất huy động đến hạ lãi suất cho vay, thời gian nhanh nhất cũng phải 3 tháng. 'Rổ tiền tệ của mỗi ngân hàng giống như một thúng gạo, có cả gạo mới và gạo cũ' - ông Hiếu ví von.

Đồng loạt giảm lãi suất huy động

Ngày 4/3, LPBank thông báo giảm lãi suất huy động với mức giảm 0,1%/năm áp dụng cho các kỳ hạn từ 18-36 tháng còn 5,7%/năm.

PGBank cũng giảm 0,2%/năm đối với lãi suất ngân hàng kỳ hạn 24-36 tháng xuống còn 5,7%/năm.

Kienlongbank tiếp tục điều chỉnh lãi suất huy động ở nhiều kỳ hạn, đặc biệt là các kỳ hạn từ 13 đến 36 tháng, giảm từ 0,1% đến 0,2%. Cụ thể, sau khi điều chỉnh, lãi suất ở kỳ hạn từ 1 đến 4 tháng của Kienlongbank là 4,1%/năm, trong khi kỳ hạn 12 tháng có mức lãi suất cao nhất là 5,7%/năm. Các kỳ hạn dài hơn, từ 13 đến 36 tháng, có mức lãi suất dao động từ 5,5% đến 5,4%/năm, tùy thuộc vào từng thời điểm.

Eximbank cũng không đứng ngoài cuộc khi tiếp tục giảm lãi suất huy động cho kỳ hạn từ 5 đến 9 tháng. Lãi suất cho các kỳ hạn này hiện là 5,2%/năm vào ngày làm việc và 5,4%/năm vào cuối tuần. Mức giảm 0,1% này thể hiện sự điều chỉnh nhẹ trong bối cảnh lãi suất thị trường chung đang có xu hướng giảm.

Theo thống kê, có tới 10 ngân hàng giảm lãi suất huy động trong tháng 3 gồm: PGBank, Viet A Bank, Kienlongbank, Bac A Bank, Eximbank, IVB, LPBank....

Các ngân hàng lại đua nhau giảm lãi suất huy động theo chỉ đạo của Thủ tướng và Ngân hàng Nhà nước (ảnh: Như Ý).

Trước đó, Thủ tướng có công điện gửi Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về việc tăng cường thực hiện các giải pháp giảm lãi suất, ngày 24/2. Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước thực hiện ngay việc thanh tra, kiểm tra các ngân hàng thương mại điều chỉnh tăng lãi suất huy động trong thời gian qua và việc công bố, thực hiện lãi suất huy động, cho vay của các tổ chức tín dụng, bảo đảm tuân thủ đúng quy định pháp luật và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước.

Ngày 25/2, Ngân hàng Nhà nước đã họp với hệ thống tổ chức tín dụng để quán triệt và có văn bản chỉ đạo hệ thống tổ chức tín dụng ổn định lãi suất tiền gửi, giảm lãi suất cho vay. Tại cuộc họp, Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng quán triệt thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về ổn định mặt bằng lãi suất tiền gửi...

Ngân hàng nhỏ gặp khó trong việc giảm lãi suất?

Đánh giá việc các ngân hàng giảm lãi suất huy động để tiến tới giảm lãi suất cho vay, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng phải có độ trễ từ khi các ngân hàng hạ lãi suất huy động đến hạ lãi suất cho vay, thời gian nhanh nhất cũng phải 3 tháng.

'Rổ tiền tệ của mỗi ngân hàng giống như một thúng gạo, có cả gạo mới và gạo cũ. Gạo cũ là khoản tiền đã huy động từ trước với lãi suất cao hơn, còn gạo mới là những nguồn vốn huy động từ ngày hạ lãi suất. Trong thúng gạo chung đó, vẫn còn phần huy động lãi suất cao. Do vậy, để giảm lãi suất cho vay cần có thời gian nhất định”, ông Hiếu ví von.

Vị chuyên gia nhấn mạnh thêm, để đưa được dòng tiền lãi suất thấp ra ngoài thị trường, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế thì bản thân các ngân hàng phải hy sinh một phần lợi nhuận của mình. Ngân hàng chắc chắn sẽ có áp lực khi khó thu hút được dòng tiền nhàn rỗi từ người dân hơn.

“Nếu lãi suất tiền gửi thấp, người dân sẽ ngó nghiêng xem có những kênh đầu tư nào hấp dẫn hơn gửi tiền ngân hàng hay không. Và có thể họ sẽ tìm đến một số lĩnh vực phát triển nhanh, sinh lời dễ như chứng khoán, bất động sản và nhất là vàng thời gian tới tiếp tục được dự báo biến động theo chiều hướng tăng mạnh”, ông Hiếu nói.

Theo thống kê của Công ty Chứng khoán MBS, năm 2024, nhóm ngân hàng quy mô nhỏ chịu áp lực hạ lãi suất đầu ra để thu hút khách hàng. Lãi suất cho vay của nhóm này trên báo cáo tài chính còn giảm mạnh hơn so với nhóm "ông lớn" quốc doanh.

Với bối cảnh hiện nay, khả năng huy động vốn của nhóm ngân hàng nhỏ sẽ còn khó hơn nữa.

Nếu các ngân hàng nhỏ không tăng lãi suất để thu hút khách hàng sẽ khó để cạnh tranh khi nhóm ngân hàng lớn có thương hiệu mạnh, mạng lưới rộng lớn dễ dàng huy động vốn với chi phí thấp. Câu chuyện lãi suất giống như một vòng xoáy không hồi kết khiến lợi nhuận của nhóm ngân hàng nhỏ khó có sự bứt phá. Chưa kể hiện nay, những cuộc đua tăng lãi suất huy động để hút tiền gửi là rất hạn chế nhằm giữ mặt bằng lãi suất toàn thị trường ổn định.

Bên cạnh đó, một loạt những yêu cầu về quản trị rủi ro cũng khiến các ngân hàng nhỏ khó tăng trưởng. Không chỉ những năm qua mà trong tương lai, yêu cầu về vốn (theo tiêu chuẩn Basel II, Basel III) sẽ còn nhiều khắt khe hơn khiến nhóm ngân hàng nhỏ có vốn chủ sở hữu hạn chế gặp khó khăn để tăng vốn, đáp ứng tiêu chuẩn. Ngoài ra, chất lượng tài sản cũng là điểm yếu của nhóm ngân hàng nhỏ hiện nay khi tỷ lệ nợ xấu cao, tỷ lệ dự phòng bao phủ nợ xấu thấp.

Theo Ngọc Mai (Tiền Phong)