Sở Kế hoạch & Đầu tư lý giải 5 dự án BT đã được nghiên cứu từ nhiều năm trước trong bối cảnh ngân sách gặp khó khăn.

Tại hội nghị về hợp tác và đầu tư năm 2018 mới đây, lãnh đạo Hà Nội trao giấy chứng nhận đầu tư cho một loạt dự án về hạ tầng giao thông được triển khai theo hình thức hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao). Đổi lại, thành phố giao nhà đầu tư khoảng 700 ha đất đối ứng tại nhiều khu vực khác nhau trên địa bàn.

Giải thích về việc này, Sở Kế hoạch & Đầu tư Hà Nội cho biết, đây là các dự án đã được nghiên cứu từ năm 2009 đến 2015, được UBND TP Hà Nội báo cáo và được Thủ tướng đồng ý chủ trương thực hiện theo hình thức BT và cho phép chỉ định nhà đầu tư đàm phán trực tiếp hợp đồng BT.

Nguyên nhân theo Sở Kế hoạch & Đầu tư là ngân sách khó khăn, khó cân đối nguồn vốn nên từ năm 2016, Hà Nội có chủ trương huy động nguồn lực xã hội đầu tư vào hạ tầng, trong đó ưu tiên thực hiện một số dự án hạ tầng trọng điểm theo hình thức BT.

Hà Nội giải thích việc đổi 700 ha đất lấy 5 tuyến đường
Nút giao Long Biên - một trong những dự án theo hình thức đối tác công tư của Hà Nội. Ảnh: Nhật Quang.

Việc thực hiện các dự án BT của Hà Nội theo cơ quan này đều tuân thủ các quy định tại Nghị định 15/2015 về đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP). Báo cáo nghiên cứu khả thi các dự án cũng được các cơ quan chuyên môn của Hà Nội thẩm định kỹ, quỹ đất giao để thanh toán cho nhà đầu tư được tính toán theo phương án có giá trị cao nhất…

Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cho hay, diện tích đất giao cho các dự án làm đường trên chỉ để nhà đầu tư lập nghiên cứu quy hoạch và họ chỉ được khai thác một phần diện tích đất đó.

"Thực tế, bình quân nhà đầu tư chỉ được khai thác khoảng 26% tổng diện tích đất được giao để hoàn vốn cho công trình BT", văn bản của Sở Kế hoạch & Đầu tư Hà Nội nêu. 

5 dự án đổi đất lấy hạ tầng gồm Dự án đường từ đê sông Hồng đến khu đô thị mới C2 - Gamuda Gardens, dự án tuyến đường Minh Khai - Vĩnh Tuy - Yên Duyên đều thuộc quận Hoàng Mai, dự án Xây dựng các tuyến đường giao thông đấu nối hạ tầng các khu đô thị, dân cư quận Hà Đông và một dự án từ Ngã Tư Sở đến cầu Vĩnh Tuy....  Các nhà đầu tư được giao gồm Tập đoàn Tân Hoàng Minh, Văn Phú Invest, Công ty cổ phần Đầu tư Hải Phát...

Ngoài 5 dự án này, Sở Kế hoạch & Đầu tư cũng công bố thông tin về việc giao cho một nhà đầu tư dự án xây dựng tuyến đường từ Lê Trọng Tấn đến đường Vành đai 3, quận Thanh Xuân theo hình thức hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT). Tổng diện tích đất hoán đổi của 5 dự án vào khoảng 700 ha. 

Trước đó, liên quan đến hình thức đầu tư của các dự án BT, kết quả kiểm toán 17 dự án đầu tư xây dựng theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT) trong năm 2017 được báo cáo Quốc hội cũng cho thấy nhiều vi phạm. 

Theo Kiểm toán Nhà nước, hầu hết dự án BT lựa chọn nhà đầu tư theo hình thức chỉ định thầu, làm giảm sự cạnh tranh và tiềm ẩn rủi ro chọn nhà đầu tư không đủ năng lực. Cùng với đó, các đơn vị thanh toán cho nhà đầu tư theo hình thức giao đất đã giải phóng mặt bằng có thu tiền sử dụng đất, hoặc cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần không thông qua đấu giá là chưa phù hợp quy định. 

BT là hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước và nhà đầu tư để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng. Sau khi xây dựng xong, nhà đầu tư chuyển giao công trình đó cho nhà nước. Cùng với đó, Chính phủ tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện dự án khác để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận hoặc thanh toán cho nhà đầu tư theo thỏa thuận trong hợp đồng BT.

Theo Nguyễn Hà (VnExpress.net)