Hàng ngàn người kinh doanh sẽ phải "chia tay" chung cư?

Đã từng đăng ký cũng phải di dời

Điều 80 Nghị định 99/2015 hướng dẫn Luật Nhà ở quy định: Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân phải chuyển hoạt động kinh doanh sang địa điểm khác không phải là căn hộ chung cư trong vòng sáu tháng, kể từ ngày 10-12-2015 (ngày có hiệu lực của nghị định này). Sau ngày 10-6-2016, hộ gia đình, cá nhân không được kinh doanh tại căn hộ chung cư nữa.

Theo thống kê, hiện tại TP.HCM có gần 2.000 DN đăng ký trụ sở ở chung cư, 1.300 DN đăng ký trụ sở ở cao ốc. Có trên 10.000 DN đăng ký trụ sở trong tòa nhà, trong đó hơn một nửa đặt ở các tòa nhà quận 1.

Rất nhiều DN tại TP.HCM đã từng được cấp đăng ký kinh doanh với trụ sở là nhà chung cư, nhất là giai đoạn trước năm 2010, khi chưa có văn bản nào về việc hạn chế kinh doanh trong căn hộ chung cư. Như vậy, các DN này đều phải di dời đến trụ sở khác. Nếu không cũng sẽ bị “trục xuất” khi cơ quan quản lý đi hậu kiểm và phát hiện trụ sở trong căn hộ chung cư.

Thực ra, không phải đến Nghị định 99/2015 mới quy định không kinh doanh trong căn hộ chung cư. Từ nhiều năm nay, cơ quan đăng ký kinh doanh đã không cho các DN đăng ký trụ sở tại căn hộ chung cư. Riêng tại Sở KH&ĐT TP.HCM, trước đây DN bị yêu cầu chứng minh quyền sử dụng căn hộ vào mục đích kinh doanh. DN trình được giấy thì Sở mới cấp giấy chứng nhận đăng ký DN.

Có giai đoạn Sở KH&ĐT phải phối hợp với các quận, huyện để lên danh sách các dự án, các cao ốc nào là cao ốc văn phòng, thương mại; cao ốc nào có các tầng thương mại... để cấp đăng ký DN hoặc không. Nhưng cách làm này đã từng bị nhiều DN phản ứng. DN cho rằng Sở đã đòi hỏi giấy tờ ngoài quy định.

Chính vì vậy, hiện nay Sở không đòi hỏi DN chứng minh quyền sử dụng căn hộ vào mục đích kinh doanh nữa. Tuy nhiên, cách làm này lại khiến nhiều DN nghĩ rằng được quyền kinh doanh tại căn hộ chung cư vì đã được Sở cấp giấy đăng ký!

Phần diện tích dùng để kinh doanh của nhà chung cư thì được phép kinh doanh nhưng cũng cấm nhiều ngành nghề. Ảnh: HTD

Cho đăng ký, đừng hiểu nhầm

Một chuyên viên tại Sở KH&ĐT TP.HCM khẳng định không đòi hỏi DN chứng minh quyền sử dụng trụ sở kinh doanh là nhằm tạo thuận lợi cho DN theo đúng tinh thần Luật DN. Theo đó, DN tự khai và tự chịu trách nhiệm.

Tuy nhiên, giấy chứng nhận đăng ký DN có ý nghĩa đúng như tên gọi, tức là chỉ chứng nhận việc có đăng ký của DN mà thôi; trên giấy ghi trụ sở tại căn hộ chung cư không có nghĩa là trụ sở này được sử dụng để hoạt động kinh doanh.

“Việc DN có được kinh doanh tại địa điểm đó hay không còn phụ thuộc vào các quy định khác như Luật Nhà ở hay điều kiện kinh doanh khác” - chuyên viên này khẳng định.

Luật sư Nguyễn Đức Chánh, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết thêm theo khoản 7 Điều 8 của Luật DN 2014 thì DN phải chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác của thông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký DN. Do vậy, có thể có trường hợp khi đăng ký kinh doanh thì cơ quan đăng ký kinh doanh vẫn cấp giấy chứng nhận DN có trụ sở tại nhà chung cư. Tuy nhiên, khi làm thủ tục khai báo thuế thì cơ quan thuế sẽ kiểm tra giấy tờ chứng minh trụ sở có đủ điều kiện đăng ký hay không như kiểm tra hợp đồng thuê nhà; giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất… đối với nhà, đất dùng vào việc làm địa chỉ kinh doanh.

“Lúc này, nếu phát hiện DN đặt trụ sở tại nhà chung cư thì sẽ không cho hoạt động tại trụ sở này mà phải chuyển địa điểm khác. Ngoài ra, cơ quan đăng ký kinh doanh nếu phát hiện hồ sơ đăng ký DN không đúng thì có thể tiến hành hậu kiểm” - luật sư Chánh nói.