Vì sao tập đoàn trăm tỷ USD, kinh doanh phát đạt, giàu có như Johnson & Johnson lại xin phá sản?

Tờ Bloomberg nhận định, Johnson & Johnson là một trong những doanh nghiệp giàu có và thành công nhất trên hành tinh. Với giá trị thị trường chứng khoán khoảng 430 tỷ USD, cổ phiếu công ty này là một trong 30 yếu tố cấu thành Chỉ số Dow Jones Industrial Average.

Gã khổng lồ chăm sóc sức khỏe và sản phẩm tiêu dùng nắm giữ khoảng 25 tỷ USD tiền mặt và là một trong hai công ty có xếp hạng tín dụng "hoàn hảo" từ cả S&P và Moody’s. Đó đều là những lý do khiến việc công ty này vừa xuất hiện tại một tòa án phá sản liên bang ở Charlotte là một điều hết sức bất thường.

Trên thực tế, bản thân J&J không bị phá sản. Thay vào đó, họ đã tách ra một đơn vị mới về cơ bản được thiết lập với mục đích "né" việc thanh toán các khoản nợ pháp lý. Đây là một phần trong chiến dịch giải quyết khoảng 38.000 vụ kiện, chủ yếu do những phụ nữ đệ đơn, những người cho rằng một trong những sản phẩm lâu đời nhất của công ty là bột trẻ em, gây ung thư buồng trứng.

J&J đã trả 2,5 tỷ USD cho khoảng 20 phụ nữ vào đầu năm nay. Công ty con mới được thành lập có tên LTL Management. Nhiện vụ của chi nhánh này là chịu trách nhiệm giải quyết các vụ kiện về bột trẻ em. Gần như ngay lập tức sau khi được thành lập, LTL đã nộp hồ sơ xin phá sản theo Chương 11.

Nhưng liệu âm mưu chia tách công ty nhưu vậy có giúp J&J thoát được mọi rắc rối hay không? Công ty đã hứa đầu tư ít nhất 2 tỷ USD vào LTL - khoảng một nửa so với những gì trước đây họ đã đề nghị để giải quyết hầu hết các vụ việc. Nhưng động thái xin phá sản có thể củng cố sức mạnh của J&J trong các cuộc đàm phán với các nguyên đơn. Theo quy định phá sản, LTL có thể tạm thời dừng tất cả các vụ kiện mà họ phải đối mặt. Phá sản cũng có thể cho phép LTL thiết lập một quỹ ủy thác để thanh toán tất cả các yêu cầu hợp pháp về thương tật, bao gồm cả bất kỳ khoản nào phát sinh trong tương lai.

Đầu năm nay, J&J đã đấu tranh mọi vụ kiện tại tòa án, lập luận rằng khoa học cho thấy không có mối liên hệ nào giữa bột trẻ em và ung thư buồng trứng. Công ty hiện đã chuyển đổi cách tiếp cận và đang cố gắng giải quyết các vụ kiện ở một nơi, thay vì chi hàng triệu mỗi tháng trong nhiều thập kỷ đấu tranh tại các tòa án trên khắp đất nước.

Luật sư John Kim đại diện của J&J nói với Thẩm phán Craig Whitley rằng thường phải mất nhiều năm một số bệnh do các chất độc hại được cho là có trong bột trẻ em mới phát triển. "Nếu kiện tụng tiếp tục kéo dài trong 60 năm tới", và các nạn nhân liên tục giành được những khoản bồi thường lớn thì "không công ty nào có thể chịu đựng được điều đó", Kim nói.

Các luật sư của các nạn nhân được cho là bị ảnh hưởng do sử dụng bột trẻ em nói rằng J&J đang cố gắng sử dụng luật phá sản để ngăn khách hàng của họ được giải quyết ở tòa và cuối cùng phải trả ít tiền hơn. Những người này nói rằng nếu J&J cần được bảo vệ theo Chương 11, thì toàn bộ công ty chứ không chỉ riêng chi nhánh LTL nộp đơn xin phá sản.

Chiến lược chia tách công ty của J&J được tính toán rất chi tiết dựa trên luật Texas có tên "Texas Two Step". Bước một là tạo ra một loạt các đơn vị kinh doanh mới ở Texas, sau đó được chuyển đổi thành hai công ty anh em cùng thuộc sở hữu của J&J. Một người sẽ kế thừa công việc kinh doanh hàng tiêu dùng của J&J, trị giá hàng tỷ USD, trong khi người kia chỉ liên quan đến các vụ kiện về bột trẻ em. Bước hai xảy ra khoảng 72 giờ sau đó, khi "người anh em tội nghiệp" LTL, chuyển từ một công ty ở Texas thành một công ty ở Bắc Carolina và nộp đơn phá sản.

Dẫu vậy, J&J có thể gặp khó khăn trong việc thực hiện chiến lược như đã thiết kế. Vẫn còn một câu hỏi bỏ ngỏ liệu J&J - tức là công ty mẹ, có thể hưởng lợi từ việc tạm dừng các vụ kiện như cách LTL có thể làm được hay không. Để giành chiến thắng cho J&J, thẩm phán Whitley đã quyết định vào ngày 10/11 để chặn các vụ kiện chống lại các khách hàng là phụ huynh trẻ em trong 60 ngày. Nhưng vụ án giờ đang chuyển từ Charlotte sang cho một thẩm phán khác.

Quyết định rõ ràng rằng vụ việc nên được xử lý tại một tòa án liên bang ở New Jersey, nơi J&J có trụ sở. Tuy nhiên, Texas Two Step chưa bao giờ được thực hiện tại các tòa án ở đó. Dù điều gì xảy ra, có khả năng cả hai bên đang trong một cuộc chiến kéo dài — không chỉ về trường hợp của những khách hàng là nạn nhân, mà còn về một số điểm đau đầu khác của luật doanh nghiệp và phá sản.

 

Theo Phương Linh (Doanh Nghiệp và Tiếp Thị)