Ngân hàng Nhà nước đang đề xuất những thay đổi lớn trong quản lý kinh doanh vàng, đáng chú ý nhất là quy định bắt buộc giao dịch chuyển khoản đối với các khoản mua bán vàng từ 20 triệu đồng trở lên. Theo giá vàng hiện hành, điều này có nghĩa là chỉ cần mua từ 2 chỉ vàng trở lên, người dân sẽ phải thanh toán qua ngân hàng.

Theo Dự thảo sửa đổi Nghị định 24/2012 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, mục tiêu của quy định này là nhằm tăng cường tính minh bạch, công khai trong các hoạt động mua bán vàng, đồng thời đảm bảo việc xác thực thông tin khách hàng mà không làm phát sinh thêm nghĩa vụ, do thông tin đã được xác thực khi mở và sử dụng tài khoản ngân hàng.

Thực tế, việc thanh toán chuyển khoản khi mua vàng miếng tại 4 ngân hàng thương mại nhà nước đã được áp dụng gần 1 năm qua. Quy định mới này sẽ mở rộng phạm vi áp dụng, ảnh hưởng đến mọi giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên.

Khách mua từ 2 chỉ vàng sẽ phải thanh toán bằng chuyển khoản. Ảnh: Thanh Niên

Không chỉ dừng lại ở quy định thanh toán, Dự thảo còn bổ sung nhiều điều khoản nhằm "siết chặt" hoạt động kinh doanh vàng, cụ thể:

- Minh bạch hóa giao dịch nguyên liệu: Hoạt động mua bán vàng nguyên liệu giữa các ngân hàng và doanh nghiệp sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử, đồng thời dữ liệu giao dịch phải được lưu trữ và kết nối với cơ quan chức năng.

- Quy trình rõ ràng cho khách hàng: Các doanh nghiệp phải quy định rõ ràng quy trình giao dịch mua bán vàng miếng với khách hàng, công khai thông tin về quyền và nghĩa vụ của khách hàng trên website hoặc niêm yết tại trụ sở giao dịch.

- Hệ thống lưu trữ dữ liệu chặt chẽ: Doanh nghiệp và tổ chức tín dụng kinh doanh vàng miếng phải xây dựng hệ thống thông tin đảm bảo lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch, và kết nối cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền.

Dự thảo cũng mở rộng phạm vi điều chỉnh, bao gồm cả hoạt động sản xuất vàng miếng, đánh dấu việc xóa bỏ độc quyền nhà nước về sản xuất vàng miếng. Điều này cũng đi kèm với các điều kiện cấp phép sản xuất vàng miếng chặt chẽ hơn: doanh nghiệp cần có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng, còn tổ chức tín dụng cần vốn điều lệ từ 50.000 tỷ đồng trở lên, cùng các yêu cầu về quy trình sản xuất nội bộ và lịch sử tuân thủ pháp luật.

Việc quản lý xuất nhập khẩu vàng cũng được siết chặt. Ngân hàng Nhà nước sẽ xác định hạn mức nhập khẩu hàng năm và cấp phép cho các đơn vị được phép sản xuất vàng miếng. Đáng chú ý, các doanh nghiệp chỉ được nhập khẩu vàng từ các nhà sản xuất đạt chuẩn LBMA (Hiệp hội Thị trường vàng London) và phải chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm công bố. Vàng miếng và vàng nguyên liệu nhập khẩu chỉ được sử dụng cho các mục đích cụ thể như sản xuất vàng miếng, vàng trang sức mỹ nghệ hoặc bán lại cho đơn vị được cấp phép.

Dự thảo cũng phân công rõ ràng trách nhiệm quản lý nhà nước cho các bộ, ngành và địa phương, trong đó Ngân hàng Nhà nước đóng vai trò nòng cốt trong việc điều hành thị trường, cấp phép và thanh tra. Các bộ như Công Thương, Tài chính, Khoa học Công nghệ, cùng Thanh tra Chính phủ và Bộ Công an, cũng có vai trò cụ thể trong việc kiểm tra, ban hành tiêu chuẩn, xử lý vi phạm.

Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ góp phần đưa thị trường vàng Việt Nam đi vào nề nếp, minh bạch hơn, và kiểm soát dòng tiền hiệu quả hơn trong tương lai. Liệu những quy định mới này có thực sự "thay da đổi thịt" thị trường vàng?

PV (SHTT)