Để “né” cơ quan quản lý, các ngân hàng (NH) vẫn ghi trên sổ tiền gửi USD cho khách mức lãi suất 0%. Khoản lãi suất tương đương có thể được “hứa mồm” hoặc dưới hình thức giấy nhận nợ.

Để “né” cơ quan quản lý, các ngân hàng (NH) vẫn ghi trên sổ tiền gửi USD cho khách mức lãi suất 0%. Khoản lãi suất tương đương có thể được “hứa mồm” hoặc dưới hình thức giấy nhận nợ.

Lãi suất USD đang được các ngân hàng cam kết miệng với khách hàng - Ảnh: Lã Anh

Cam kết miệng hoặc có giấy “ghi nợ”

Tại Phòng giao dịch Cầu Giấy của Ngân hàng B. tại phố Nguyễn Khang, Hà Nội, chúng tôi trình bày có hơn 60.000 USD và đang cân nhắc giữa việc bán hay gửi, vì lãi suất quá thấp, như tại Ngân hàng SCB chỉ 0,5%/năm với khoản 50.000 USD trở lên. Nghe vậy, một người tên G., giới thiệu đang phụ trách phòng giao dịch tiến ra hỏi xin chúng tôi số điện thoại để “tối sẽ thông tin lại”. Chị G. cũng khẳng định, lãi suất tiền gửi USD của Phòng giao dịch này chắc chắn sẽ cao hơn 0,5%/năm, song cao hơn ở mức nào thì còn phải hỏi.

Y hẹn, tối cùng ngày, chị G. đã gọi điện đến số điện thoại của PV Báo Giao thông, nói: “Như chiều nay, chị có trao đổi, bên SCB họ hứa trả khoản lãi suất là bao nhiêu rồi, thì bên em sẽ trả gấp đôi như bên họ đã trả”. Theo đó, chị G. cam kết NH sẽ trả lãi suất 1%/năm, lãi hưởng cuối kỳ bằng VND quy đổi tương đương.

Đặt vấn đề số tiền lãi này có được chứng nhận bằng “giấy trắng mực đen” không, chị G. cho biết, chỉ là cam kết giữa hai bên, không có giấy tờ gì chứng minh. Thấy tôi lo ngại, đến cuối kỳ lấy căn cứ gì để “đòi” tiền lãi, chị G. gợi ý, tốt nhất khách gửi một tháng một. Sau khi lĩnh lãi, khách hàng có độ tin cậy sẽ xem xét gửi kỳ hạn dài hơn.

Thấy “khách” vẫn chưa quyết, chị G. cho biết thêm, toàn bộ tiền gửi USD, có phần kia chi ra (trả lãi - PV) toàn áp dụng cho những người thân quen. “Nếu chị chưa tin tưởng bên em thì có thể cân nhắc việc gửi hàng tháng, hết kỳ nào lĩnh lãi luôn kỳ đó. Hoặc chị có thể suy nghĩ thêm một cách nào đó, như có khách hàng đã làm là bên em ghi giấy nhận nợ cũng được”.

Tương tự, một phòng giao dịch gần Đội Cấn cũng cho biết, gửi 50.000 USD trở lên kỳ hạn 1 tháng sẽ có lãi 0,5%/năm; 2-3 tháng lãi 0,6%/năm, lĩnh lãi cuối kỳ. phòng giao dịch này cũng viết một giấy nhận nợ cho khách hàng. Có phòng giao dịch tại Tôn Đức Thắng thì hứa trả lãi ngay khi khách gửi tiền vào, vừa để hút vốn, vừa tránh việc phải lưu lại “vết tích”!

Tại một chi nhánh của NH Phương Đông ở quận Đống Đa, PV Báo Giao thông hỏi, trên sổ tiền gửi USD của NH trao khách có ghi lãi suất trong đó không? Nhân viên C. trả lời: “Bên em cứ gửi 10.000 USD trở lên là được cộng, nên về vấn đề đó khách hàng không phải lo, nhưng chỉ in trên sổ là lãi suất 0% thôi ạ”. “Như vậy làm sao có căn cứ để tới cuối kỳ được các chị trả lãi?”, chúng tôi tỏ ý lo lắng. “Cái này bên em có quy định rồi nên khách hàng không phải lo”, chị C. trấn an.

NHNN sẽ kiểm tra, xử lý

Mang thông tin một số tổ chức tín dụng vẫn có chính sách trả lãi cho người gửi USD trao đổi với chuyên gia NH Nguyễn Trí Hiếu, ông Hiếu cho rằng, các đơn vị đó đã vi phạm quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Ông Hiếu phân tích, theo quy định hiện hành của NHNN, tất cả các khoản tiền gửi bằng USD vào NH đều có lãi suất bằng 0%. Do vậy, bằng bất cứ cách nào, người gửi tiền, được hưởng những chương trình thưởng, ưu đãi, khuyến mại, mà cuối cùng tính ra lãi suất trên số 0, thì đều vi phạm cả, dù bằng tiền hay hiện vật.

“Vậy biện pháp xử lý sẽ như thế nào?”, PV đặt câu hỏi. Theo ông Hiếu, NHNN sẽ phải xử lý theo thẩm quyền, như phạt hành chính, phạt tiền, hoặc không cấp phép để mở rộng mạng lưới, chi nhánh, phòng giao dịch. “Nhưng ít nhất, NHNN sẽ có những biện pháp cảnh cáo những NH đó”, ông Hiếu nói.

Chiều 26/2, PV đã liên lạc qua điện thoại với Chánh Thanh tra NHNN Nguyễn Hữu Nghĩa để cung cấp thông tin cũng như đặt vấn đề về việc kiểm tra, chấn chỉnh của cơ quan quản lý này. Ông Nghĩa cho biết, đang bận họp và đề nghị PV Báo Giao thông gửi tin nhắn trao đổi nội dung cần hỏi. Theo đó, các vấn đề Báo Giao thông đặt ra là: NHNN có nắm được tình trạng này không? Với việc trả lãi cho tiền gửi USD, các NH đó vi phạm quy định gì, cách thức xử lý của NHNN ra sao? Có hay không việc “đói vốn” USD nói riêng cũng như “đói” thanh khoản nói chung khiến cho các NH nói trên đành vi phạm quy định của cơ quan quản lý?

Trả lời PV ngày 1/3, ông Nghĩa cho biết: “Chúng tôi đã có văn bản chỉ đạo ngăn chặn việc lợi dụng đó (tình trạng trả lãi suất huy động USD-PV). Tuy nhiên, ông Nghĩa cũng đề nghị PV Báo Giao thông cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến hoạt động trả lãi huy động USD của các ngân hàng và khẳng định sẽ kiểm tra, xác minh và xử lý theo thẩm quyền.

Theo Thảo Nguyên (Báo Giao Thông)