Quả bóng World Cup 2026 của adidas bị kiện vì nghi sao chép thiết kế

Sau hơn ba năm nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện trong nhiều điều kiện thi đấu khác nhau, adidas đã đưa Trionda trở thành quả bóng chính thức của World Cup 2026. Tuy nhiên, sản phẩm này đang trở thành tâm điểm của một vụ kiện liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ.

Theo thông tin được đề cập, nhà thiết kế người Đức Marius Dittmar đã gửi đơn tới Văn phòng Sở hữu Trí tuệ Liên minh châu Âu (EUIPO), đề nghị hủy bỏ quyền bảo hộ kiểu dáng công nghiệp mà adidas đăng ký đối với Trionda.

Ông Dittmar cho rằng thiết kế của quả bóng không đáp ứng yêu cầu về tính mới và có nhiều điểm tương đồng với ý tưởng về cấu trúc bóng bốn mảnh do ông phát triển trước đó. Thiết kế này được xem là hướng đi mới, thay thế cấu trúc 32 mảnh truyền thống và hướng đến việc cải thiện tính khí động học cũng như giảm lượng vật liệu dư thừa trong quá trình sản xuất.

Thông qua công ty 142k, đơn vị từng hợp tác với các thương hiệu thể thao như Jako và Hummel, ông Dittmar mong muốn mở đường để các doanh nghiệp khác có thể phát triển và thương mại hóa những sản phẩm có kiểu dáng tương tự mà không bị ràng buộc bởi quyền sở hữu trí tuệ của adidas.

Sự phát triển của công nghệ sản xuất đã giúp các nhà thiết kế giảm số lượng mảnh ghép trên quả bóng, đồng thời thay đổi hình dạng của chúng nhằm nâng cao hiệu quả thi đấu. Chính vì vậy, cấu trúc hình học của quả bóng được xem là tài sản trí tuệ có giá trị lớn trong ngành công nghiệp thể thao.

Kể từ năm 1970, adidas luôn là đơn vị cung cấp bóng thi đấu chính thức cho các kỳ World Cup. Tại giải đấu năm 2026, Trionda còn được tích hợp cảm biến truyền dữ liệu theo thời gian thực phục vụ công tác điều hành trận đấu. Bên cạnh đó, hãng cũng tài trợ trang phục cho 14 đội tuyển quốc gia tham dự giải.

Theo ông Dittmar, vào tháng 3/2025, ông đã chủ động liên hệ với adidas để cảnh báo về khả năng phát sinh tranh chấp liên quan đến thiết kế. Sau đó, adidas công bố việc đăng ký bảo hộ kiểu dáng tại EU, dù hồ sơ này đã được nộp trước đó và được giữ bí mật theo quy định của EUIPO cho đến khi sản phẩm chính thức ra mắt.

Ban đầu, nhà thiết kế người Đức mong muốn hai bên đạt được một thỏa thuận để cùng khai thác thương mại mà không thực thi quyền sở hữu trí tuệ đối với thiết kế. Tuy nhiên, sau khi không đạt được sự đồng thuận, ông quyết định theo đuổi vụ việc bằng con đường pháp lý.

Trong hồ sơ gửi EUIPO, công ty 142k lập luận rằng thiết kế của Trionda không có tính khác biệt cần thiết vì có nhiều điểm giống với một mẫu bóng bốn mảnh từng xuất hiện trong đơn đăng ký sáng chế tại Mỹ từ năm 2008.

Đáp lại, adidas khẳng định dù cả hai thiết kế đều sử dụng bốn mảnh ghép, nhưng hình dạng các đường cong, tỷ lệ giữa các mảnh và cách bố trí họa tiết trên Trionda tạo nên một tổng thể hoàn toàn khác biệt. Hãng cũng nhấn mạnh vụ kiện chỉ liên quan đến hình dáng của các mảnh ghép, trong khi màu sắc và cấu trúc bề mặt của quả bóng đã được bảo vệ riêng theo các quy định về nhãn hiệu và kiểu dáng công nghiệp.

Adidas cho biết quá trình tiếp thị và kinh doanh quả bóng World Cup sẽ không bị ảnh hưởng bởi vụ tranh chấp hiện nay. Hãng cũng dự kiến tiếp tục sử dụng thiết kế này tại những giải đấu lớn khác như Bundesliga và Major League Soccer (MLS).

Đánh giá về vụ việc, Giáo sư luật sở hữu trí tuệ Ansgar Ohly thuộc Đại học Ludwig Maximilian Munich cho rằng adidas vẫn sở hữu lợi thế lớn nhờ giá trị thương hiệu đã được khẳng định. Theo ông, người tiêu dùng vẫn có thể dễ dàng nhận biết đâu là sản phẩm chính hãng của adidas.

Hiện EUIPO đã gia hạn thời gian để adidas đưa ra phản hồi chính thức đến tháng 8 trước khi cơ quan này đưa ra quyết định cuối cùng đối với vụ việc.