Thế giới đổ tiền kỷ lục vào vàng, Việt Nam lại giảm sâu, điều gì kéo tiêu thụ vàng xuống đáy thấp nhất 5 năm?

Theo báo cáo WGC về xu hướng nhu cầu vàng năm 2025 vừa công bố, thị trường vàng toàn cầu tiếp tục ghi nhận một năm bùng nổ cả về lượng và giá trị, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro và căng thẳng địa chính trị kéo dài. Tổng nhu cầu vàng toàn cầu đạt 5.002 tấn, thiết lập kỷ lục mới, với giá trị đầu tư ước tính lên tới 555 tỷ USD. Dòng tiền lớn đổ vào vàng cho thấy vai trò của kim loại quý này tiếp tục được củng cố như một kênh trú ẩn an toàn, đặc biệt khi lạm phát và bất ổn tài chính vẫn hiện hữu tại nhiều nền kinh tế lớn.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhu cầu đầu tư, khi khối lượng vàng mua vào phục vụ mục đích đầu tư trên toàn cầu đạt mức cao chưa từng có 2.175 tấn. Nhà đầu tư quốc tế gia tăng tích lũy vàng thông qua nhiều kênh khác nhau, từ vàng vật chất cho tới các quỹ ETF. Riêng các quỹ ETF vàng đã ghi nhận lượng mua ròng khoảng 801 tấn trong cả năm, phản ánh tâm lý phòng thủ rõ nét của giới đầu tư trước những biến động khó lường của thị trường tài chính toàn cầu.

Ở phân khúc vàng vật chất, nhu cầu vàng miếng và tiền xu trên thế giới đạt 1.374 tấn, tương đương giá trị khoảng 154 tỷ USD. Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt thị trường, với mức tăng lần lượt 28% và 17% so với cùng kỳ, chiếm hơn một nửa tổng nhu cầu toàn cầu ở nhóm này. Bên cạnh nhà đầu tư cá nhân, các ngân hàng trung ương cũng duy trì xu hướng mua ròng vàng trong năm 2025, bổ sung thêm 863 tấn vào dự trữ quốc gia, qua đó góp phần ổn định và nâng đỡ thị trường vàng thế giới.

Cùng với nhu cầu tăng cao, nguồn cung vàng toàn cầu cũng ghi nhận mức cao kỷ lục mới. Sản lượng khai thác mỏ đạt 3.672 tấn, trong khi nguồn cung từ tái chế chỉ tăng nhẹ khoảng 3%. Dù vậy, mức tăng cung này vẫn chưa đủ để làm hạ nhiệt đà tăng của giá vàng trong bối cảnh lực cầu duy trì ở mức rất cao. Theo các chuyên gia, cán cân cung – cầu tiếp tục nghiêng về phía cầu, tạo nền tảng cho giá vàng duy trì ở vùng cao trong trung và dài hạn.

Đánh giá về xu hướng chung, bà Louise Street, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao của WGC, cho rằng năm 2025 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của nhu cầu đầu tư vàng trên phạm vi toàn cầu. Bước sang năm 2026, khi các rủi ro kinh tế và địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, vàng nhiều khả năng vẫn giữ vai trò then chốt trong chiến lược phân bổ tài sản của nhà đầu tư. Thực tế, chỉ trong tháng đầu năm, giá vàng đã lần đầu vượt mốc 5.000 USD/ounce, củng cố thêm vị thế của kim loại quý này.

Tuy nhiên, trái ngược với bức tranh sôi động của thế giới, thị trường vàng Việt Nam lại ghi nhận diễn biến kém tích cực. Theo báo cáo WGC, tiêu thụ vàng Việt Nam trong năm 2025 giảm mạnh so với cùng kỳ. Nhu cầu đầu tư vàng trong nước giảm 15%, từ 8,2 tấn ở quý IV/2024 xuống còn 7 tấn trong quý IV/2025. Đây đã là quý thứ sáu liên tiếp nhu cầu suy giảm, đưa mức tiêu thụ về thấp nhất kể từ cuối năm 2021.

WGC nhận định nguyên nhân chính khiến nhu cầu vàng giảm mạnh tại Việt Nam đến từ các yếu tố mang tính đặc thù của thị trường. Nguồn cung vàng miếng hạn chế, đặc biệt là tình trạng khan hiếm vàng SJC, đã tạo áp lực lớn lên thị trường vàng Việt Nam. Hệ quả là chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới bị đẩy lên mức rất cao, có thời điểm vượt 550 USD/ounce, làm giảm sức hấp dẫn của vàng như một kênh đầu tư.

Trong bối cảnh đó, dù một bộ phận người dân chuyển sang mua vàng nhẫn 24K như giải pháp thay thế, tổng thể nhu cầu vẫn không đủ bù đắp sự sụt giảm chung. Báo cáo WGC cho rằng nếu những nút thắt về nguồn cung và chênh lệch giá vàng không sớm được tháo gỡ, thị trường vàng Việt Nam sẽ tiếp tục đối mặt nhiều thách thức, bất chấp xu hướng tích cực đang diễn ra trên thị trường toàn cầu.