Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lớn về dân số khi đang trên đà trở thành một quốc gia có dân số già trong chưa đầy hai thập kỷ.

Theo dự báo từ Tổng cục Thống kê, đến năm 2038, Việt Nam sẽ chính thức trở thành nước có dân số già, với tỉ lệ người trên 60 tuổi đạt 20,1%. Thậm chí, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) còn dự báo rằng hơn một phần sáu dân số Việt Nam sẽ trên 65 tuổi vào năm 2050.

Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng về nhu cầu lại đang đối mặt với một thực tế đáng lo ngại: hệ thống chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam vẫn chưa phát triển toàn diện, còn thiếu và phân tán.

Hiện tại, phần lớn các hoạt động chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam mang tính tự phát, thiếu đào tạo bài bản và rời rạc. Điều này tạo ra một khoảng trống dịch vụ ngày càng lớn qua từng năm. Dữ liệu của UNFPA cho thấy 80% người cao tuổi muốn được chăm sóc tại nhà , nhưng chưa đến 30% xã, phường có câu lạc bộ hoặc nhóm hỗ trợ. 

Đặc biệt, cả nước hiện chỉ có dưới 100 trung tâm chăm sóc chuyên biệt , và ngay cả nghề chăm sóc người cao tuổi cũng chưa được công nhận chính thức trong hệ thống nghề nghiệp.

Sự thiếu hụt này thể hiện rõ khi các lựa chọn về nhà ở và dịch vụ tích hợp chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi còn rất hạn chế tại Việt Nam. Đây là một sự khác biệt lớn so với các thị trường như Nhật Bản hay Singapore, nơi bất động sản dành cho người cao tuổi đã trở thành ngành công nghiệp tỷ đô , trong khi Việt Nam chỉ mới có vài dự án thí điểm.

Theo Savills Việt Nam, đây chính là cơ hội lớn cho bất động sản tích hợp chăm sóc sức khỏe. Ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội, nhận định rằng thị trường này đang mở rộng nhanh chóng và được dự báo sẽ tăng gấp đôi trong thập kỷ tới. 

Nghiên cứu sơ bộ của Savills Việt Nam cho thấy quy mô thị trường này dự kiến sẽ tăng từ 2,3 tỷ USD năm 2024 lên 3,6 tỷ USD vào năm 2032 , tương ứng với mức tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 5,81%. Các khu nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe và nhà ở tích hợp dịch vụ y tế được dự báo sẽ thu hút sự quan tâm lớn khi người Việt ngày càng chú trọng đến sức khỏe tinh thần và lối sống bền vững.

Để khai thác tối đa tiềm năng tăng trưởng này, Việt Nam cần có một chiến lược phát triển riêng. Bà Emily Fell, Giám đốc Cấp cao bộ phận Living Sectors khu vực châu Á - Thái Bình Dương, gợi ý rằng Việt Nam nên kết hợp mô hình “lifestyle” (như viện dưỡng lão công cộng, khu dân cư tích hợp) của Úc và mô hình chăm sóc đặc biệt (care) kiểu Nhật.

Chính sách được xem là yếu tố thúc đẩy then chốt:

- Viện dưỡng lão công cộng cần khung pháp lý rõ ràng về quy hoạch và bảo vệ người cao tuổi.

- Các mô hình chăm sóc đặc biệt cần cơ chế thanh toán bền vững bằng bảo hiểm công hoặc tư nhân.

- Quan trọng nhất, vốn đầu tư cần ưu tiên cho các tổ chức điều hành chất lượng cao, thay vì chỉ tập trung vào cơ sở vật chất (các tòa nhà).

Việt Nam cũng có thể học hỏi từ mô hình “vertical village” của Singapore, trong đó nhà ở người cao tuổi được tích hợp vào các dự án phức hợp đa chức năng để tối ưu hóa đất đai và phù hợp với môi trường đô thị đông đúc.

Trong bối cảnh này, các thách thức về chính sách, năng lực nhân sự và quan niệm văn hóa cần được giải quyết. Đồng thời, hạ tầng và yếu tố con người sẽ đóng vai trò then chốt trong việc kết nối y tế và bất động sản để định hình tương lai của dịch vụ tích hợp chăm sóc tại Việt Nam.

Những kinh nghiệm từ Mô hình Chăm sóc Tích hợp của Nhật Bản, được chia sẻ bởi đại diện Kitahara Group Vietnam , và những phân tích về khoảng trống thị trường hiện tại từ Lotus Advisory Group Vietnam sẽ là bài học quý giá cho các doanh nghiệp muốn tham gia và vận hành thành công trong lĩnh vực đầy tiềm năng này.

PV (SHTT)