Thủ tướng chỉ đạo hỏa tốc: Tuyệt đối không để thiếu điện, đẩy mạnh nhập khẩu từ Lào và Trung Quốc

Thông tin này được nêu trong thông báo kết luận sau buổi làm việc giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Bộ Công Thương diễn ra tuần trước. Tại cuộc họp, người đứng đầu Chính phủ nhận định mục tiêu đạt mức tăng trưởng kinh tế hai chữ số là thách thức rất lớn, do đó việc đảm bảo nguồn năng lượng ổn định cho sản xuất và tiêu dùng được xem là nhiệm vụ then chốt.

Để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, đặc biệt trong mùa khô khi mức tiêu thụ thường tăng mạnh, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương nghiên cứu và triển khai các dự án đường dây truyền tải nhằm tăng khả năng nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc về khu vực miền Bắc từ năm 2027. Trong trường hợp cần thiết, các cơ quan quản lý sẽ xem xét điều chỉnh Hiệp định liên Chính phủ cũng như Quy hoạch điện VIII để mở rộng nguồn điện mua từ Lào.

Theo số liệu hiện có, trong năm ngoái Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 1.600 MW điện từ Lào và khoảng 550 MW từ Trung Quốc. Với tổng công suất hệ thống điện dự kiến đạt khoảng 87.600 MW vào cuối năm 2025, lượng điện nhập khẩu từ hai quốc gia này chiếm hơn 2,4% tổng công suất.

Dữ liệu từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam cho thấy trong ba tháng đầu năm nay, sản lượng điện nhập khẩu đạt hơn 2,9 tỷ kWh, tương đương khoảng 3,8% tổng sản lượng điện toàn hệ thống.

Theo Quy hoạch điện VIII đã được điều chỉnh, tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu của Việt Nam dự kiến đạt khoảng 560,4–624,6 tỷ kWh vào năm 2030 và tăng lên mức 1.360–1.511 tỷ kWh vào năm 2050. Mục tiêu này nhằm phục vụ kế hoạch tăng trưởng GDP bình quân khoảng 10% mỗi năm đến năm 2030 và khoảng 7,5% trong giai đoạn 2031–2050.

Trong 5 năm tới, Việt Nam có thể nhập khẩu ít nhất 8.000 MW điện từ Lào, với khả năng tăng thêm tùy theo nhu cầu thực tế. Nguồn điện này sẽ được truyền tải thông qua bốn hệ thống lưới 500 kV gồm Sam Nuea – Hòa Bình 2, Xebanghieng – Hướng Hóa, Monsoon – Thạnh Mỹ và Hatxan – Kon Tum, cùng với tám tuyến lưới 220 kV kết nối từ các nhà máy tại Nam Sum, Nậm Mô, Nam Ou tới các trạm Nông Cống, Tương Dương, Đô Lương và Lao Bảo.

Đối với Trung Quốc, Việt Nam dự kiến nhập khẩu thêm khoảng 3.000 MW điện thông qua hai hướng chính là Lào Cai, với công suất khoảng 600 MW qua trạm B2B tại khu vực biên giới Việt – Trung, và tuyến kết nối qua Quảng Ninh.

Bên cạnh việc mở rộng nhập khẩu điện, Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công Thương thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm điện, đồng thời khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ gắn với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS). Bộ cần sớm đề xuất cơ chế phát triển BESS để trình cấp có thẩm quyền ban hành.

Ngoài ra, cơ quan quản lý phải rà soát, bổ sung Quy hoạch điện VII điều chỉnh, đồng thời nghiên cứu phát triển các dự án nhiệt điện than với quy mô hợp lý, đi kèm lộ trình xử lý và thu hồi khí thải. Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện, trong đó Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam cùng các chủ đầu tư cần sớm hoàn thành hai dự án Na Dương II (110 MW) và An Khánh – Bắc Giang (650 MW).

Đối với các dự án điện gió và điện mặt trời hưởng giá FIT đang gặp vướng mắc, Bộ Công Thương được giao báo cáo phương án xử lý dứt điểm, đồng thời rà soát toàn bộ danh mục dự án trong quy hoạch. Những dự án không thể hoàn thành trong vòng bốn năm tới sẽ được xem xét điều chỉnh hoặc thay thế bằng các nguồn điện khả thi hơn, ưu tiên các nguồn điện nền ổn định.

Không chỉ điện năng, nguồn cung xăng dầu cũng được Thủ tướng yêu cầu theo dõi chặt chẽ. Bộ Công Thương cần dự báo sát tình hình cung – cầu thị trường nhằm tránh nguy cơ gián đoạn nguồn cung, đồng thời rà soát và kiện toàn hệ thống phân phối để giảm bớt các khâu trung gian. Việc thúc đẩy sản lượng xăng sinh học E10 cũng được đặt ra nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang các phương tiện giao thông xanh và hệ thống giao thông công cộng trong thời gian tới.