Trung Quốc ồ ạt thu mua một "sản vật" triệu USD của Việt Nam: Nước ta là nhà xuất khẩu top 10 thế giới

Đó là quả chanh leo. 

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Việt Nam hiện nằm trong top 10 quốc gia sản xuất và xuất khẩu chanh leo lớn nhất thế giới. Đáng chú ý, có khoảng 70 – 80% sản lượng chanh leo tươi và chế biến được xuất khẩu đến hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Trong năm 2024, kim ngạch xuất khẩu chanh leo của Việt Nam đạt 172 triệu USD. Trong 5 tháng đầu năm nay, xuất khẩu các sản phẩm chanh leo thu về 89,5 triệu USD, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo các chuyên gia, chanh leo là mặt hàng được kỳ vọng sớm gia nhập vào nhóm xuất khẩu tỷ USD. Hiện nay, giống chanh leo tím của Việt Nam đang được thế giới đón nhận mạnh mẽ dưới dạng quả tươi, nhờ có sự khác biệt với giống chanh leo vàng của Nam Mỹ.

Chanh leo là loại quả có nhiều tiềm năng kinh tế

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chanh leo (hay chanh dây) thuộc chi Passiflora edulis, họ lạc tiên. Đây là là loại trái cây giàu dinh dưỡng, giàu chất chống oxy hóa, chất khoáng, vitamin và chất xơ. Trên thực tế, chanh leo tuy không phải cây bản địa nhưng rất hợp với khí hậu của Việt Nam. Cây chanh leo lần đầu tiên được du nhập vào Việt Nam từ thời Pháp thuộc. Trước năm 2015, loại cây này chủ yếu tập trung phát triển tại các tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng).

Đến nay, chanh leo ở Việt Nam hiện có diện tích trồng lên tới hơn 12.000 ha, với sản lượng đạt khoảng 200.000 tấn/năm tập trung tại miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, nằm trong nhóm 18 loại quả có sản lượng trên 100.000 tấn mỗi năm của nước ta. Chanh leo ở Việt Nam hiện có khả năng cho thu hoạch 3 vụ mỗi năm.

Việt Nam đã trở thành một trong những nhà sản xuất và xuất khẩu chanh leo lớn trên thế giới, khi nằm trong top 10 nước cung ứng, chỉ sau các quốc gia như Brazil, Colombia, Ecuador và Peru. So với một số nước sản xuất chanh leo lớn trên thế giới, Việt Nam có thể sản xuất quanh năm. Trong số đó, Tây Nguyên là vùng sản xuất chanh leo thương mại chính, khi chiếm hơn 90% diện tích trồng loại quả này trên cả nước.

Từ tháng 7/2022, chanh leo Việt Nam chính thức được xuất khẩu thí điểm sang thị trường Trung Quốc, mở ra cơ hội lớn cho việc mở rộng sản xuất. Đến tháng 4/2025, Việt Nam ký kết Nghị định thư kiểm dịch thực vật với Trung Quốc, chính thức mở đường xuất khẩu chính ngạch cho chanh leo. 

Ngoài ra, dự kiến trong năm nay, chanh leo của nước ta sẽ được xuất khẩu sang Mỹ.

Trong những năm gần đây, Việt Nam tập trung nâng cao chất lượng, sản xuất theo chuỗi, đồng thời đảm bảo truy xuất nguồn gốc chanh leo. Trong đó, tập trung vào 2 giống chanh leo vàng và chanh leo tím.

Theo các chuyên gia, thị trường thế giới đang có nhu cầu cao nên 80% sản lượng chanh leo tươi và chế biến của Việt Nam đã được xuất khẩu.

Theo thống kê của Cục Hải quan, trong 5 năm qua, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu chanh leo của Việt Nam tăng trưởng hơn 300%, luôn nằm trong top 10 loại trái cây có kim ngạch xuất khẩu cao.

Thổ nhưỡng phù hợp đã giúp chanh leo trồng tại Việt Nam có chất lượng hàng đầu thế giới và xuất khẩu được sang các thị trường ẩm thực khắt khe như Thụy Sỹ, Pháp, Hà Lan, Đức, Hàn Quốc…

Bên cạnh chanh leo tươi, các sản phẩm như nước ép, siro… cũng được xuất khẩu sang nhiều thị trường trên thế giới, từ đó góp phần mang lại thu nhập ổn định và bền vững cho người nông dân.