Quyết định rời bỏ liên minh sau hơn nửa thế kỷ gắn bó của một trong những quốc gia xuất khẩu dầu hàng đầu thế giới đang đặt ra nhiều dấu hỏi về tương lai của tổ chức này.

Trong một động thái đầy bất ngờ làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) vừa chính thức thông báo sẽ rút khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), có hiệu lực từ ngày 1/5 tới.

UAE rời OPEC và OPEC+ sau hơn nửa thế kỷ
UAE thông báo sẽ chính thức rút khỏi OPEC kể từ ngày 1/5 tới đây.

Theo tuyên bố từ Bộ Năng lượng UAE, bước đi này là kết quả của một quá trình rà soát toàn diện các chính sách sản xuất và đánh giá năng lực khai thác trong dài hạn. Chính phủ UAE khẳng định việc rút lui hoàn toàn dựa trên lợi ích quốc gia và mong muốn đáp ứng linh hoạt các nhu cầu cấp bách của thị trường quốc tế. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định rằng bối cảnh địa chính trị căng thẳng tại vùng Vịnh mới là nguyên nhân sâu xa. Trong nhiều tuần qua, UAE liên tục phải đối mặt với các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái từ phía Iran. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã bóp nghẹt năng lực xuất khẩu, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định kinh tế của quốc gia này.

Sự kiện UAE rời đi được coi là một tổn thất nghiêm trọng đối với OPEC, bởi tính đến tháng 2 vừa qua, đây vẫn là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong khối, chỉ sau Arab Saudi và Iraq. Gia nhập tổ chức từ năm 1967, sự hiện diện của UAE lâu nay vẫn được coi là biểu tượng cho sự đoàn kết của liên minh. Việc mất đi một thành viên kỳ cựu không chỉ làm suy yếu vị thế của OPEC mà còn phản ánh những rạn nứt nội bộ sâu sắc. Trước đó, cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE, ông Anwar Gargash, đã công khai chỉ trích các quốc gia Arab khác khi cho rằng sự hỗ trợ về chính trị và quân sự dành cho UAE đang ở mức "yếu nhất trong lịch sử".

Ngay sau khi thông tin này được công bố, thị trường dầu mỏ đã phản ứng dữ dội. Giá dầu thô Brent ghi nhận mức tăng 2,9%, vọt lên 111 USD một thùng, trong khi dầu thô Mỹ WTI cũng tăng mạnh 3,8%, chạm mốc 100 USD. Ở một khía cạnh khác, động thái này được xem là một thắng lợi về mặt ngoại giao đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump – người từng nhiều lần công kích OPEC vì cho rằng tổ chức này đang thao túng giá dầu và kêu gọi hạ giá để góp phần chấm dứt xung đột tại Ukraine.

Với việc UAE rút lui, danh sách thành viên của OPEC hiện chỉ còn lại 11 quốc gia. Đây không phải là lần đầu tiên tổ chức thành lập từ năm 1960 này đối mặt với sự rời đi của các thành viên quan trọng. Trong những năm gần đây, lần lượt Qatar (2019), Ecuador (2020) và Indonesia (2016) đều đã chọn lối đi riêng để tránh bị ràng buộc bởi các hạn ngạch sản xuất khắt khe. Sự ra đi của UAE một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về khả năng duy trì tầm ảnh hưởng của OPEC đối với giá trị dầu mỏ toàn cầu trong tương lai.