Thị trường trái cây cao cấp tại Việt Nam đang chứng kiến cơn sốt mới mang tên vải không hạt Trung Quốc với mức giá "gây sốc", lên tới 600.000-700.000 đồng/kg, gấp hàng chục lần so với vải thiều trong nước.

Thủ phủ nằm ở tỉnh Hải Nam

Loại vải “sang chảnh” này không phải đến từ vùng vải nức tiếng Quảng Đông hay Phúc Kiến của Trung Quốc, mà là đặc sản chỉ có ở đảo Hải Nam- khu vực nằm trọn trong khí hậu cận nhiệt đới, ấm áp, độ ẩm cao, quanh năm nắng gió dịu dàng. 

Vải không hạt sinh trưởng tốt trong khoảng nhiệt 20-35°C, cực kỳ “ưa nước” và “kén đất” nên Hải Nam gần như là nơi duy nhất tại Trung Quốc có thể trồng thành công. 

Huyện Thành Mai của Hải Nam (Trung Quốc) là thủ phủ của giống vải không hạt Trung Quốc. Ảnh: Baidu

Tỉnh Hải Nam hiện có hơn 10.000 mẫu (tức khoảng 667 hecta) diện tích trồng vải không hạt, chủ yếu tập trung ở các khu vực như Thành Mai, Hải Khẩu và Lăng Thủy. Riêng huyện Thành Mai chiếm đến 70% tổng diện tích, với khoảng 7.000 mẫu (tương đương gần 467 hecta), trở thành thủ phủ của giống vải quý hiếm này.

Dù mới gây sốt trong vài năm gần đây nhưng thực ra giống vải này đã hiện diện ở Trung Quốc suốt hơn hai thập kỷ và là thành quả của quá trình kiên trì xử lý kỹ thuật. Năm 1997, nông dân Vương Đình Bưu đã chọn lọc 37 cây vải bản địa, qua 4 lần ghép chiết công phu, cuối cùng tạo ra giống vải không hạt đầu tiên, đạt tiêu chuẩn thương phẩm cao.

Tuy nhiên, không phải quả nào không có hạt cũng được xem là vải không hạt thực thụ. Chỉ những trái vải to, vỏ mỏng, đỏ tươi, cùi dày mọng nước, vị ngọt đậm và hoàn toàn không dị dạng mới được công nhận là “vải không hạt Hải Nam” chính hiệu.

Loại vải này được rao bán trên các sàn thương mại điện tử Trung Quốc. Ảnh: Baidu

Bóc vỏ sẽ thấy lớp cùi trắng trong như thạch, cắn vào mát lạnh, tan trên đầu lưỡi, không lẫn sợi xơ. Hương vị của loại này ngọt mà thanh, đậm mà dịu chứ không hề gắt. Quả lớn hơn vải thiều thường, vỏ có sắc đỏ pha hồng nhạt, cầm lên vừa tay, mùi thơm nhẹ.

Trồng 10 cây, chỉ có 3-4 cây đạt chuẩn

Điểm thú vị là “không hạt” ở đây không có nghĩa là tuyệt đối không có hạt. Loại quả này vẫn có hạt nhưng rất nhỏ, chỉ như sợi chỉ hoặc gần như tan biến hoàn toàn do phôi hạt bị ức chế trong quá trình phát triển. 

Đây là kết quả của kỹ thuật canh tác sinh học đặc biệt, hoàn toàn không phải sản phẩm biến đổi gen hay can thiệp hóa học. Nói cách khác, không có hormone nhân tạo, không xử lý ép chín hay can thiệp “ép vô sinh” như nhiều loại trái cây phổ biến hiện nay.

Tuy nhiên, trồng được giống vải này là cả một nghệ thuật. Từ khâu xử lý ra hoa, điều chỉnh sinh trưởng, đến việc chăm từng chùm quả đều cần sự tỉ mỉ tuyệt đối. Chưa kể tỷ lệ đậu quả của giống vải này chỉ đạt 30-40%, nghĩa là trồng 10 cây, chỉ có 3-4 cây cho quả đạt chuẩn. 

Mỗi cây phải mất ít nhất 5-7 năm mới bắt đầu cho trái ổn định. Sản lượng thấp, kỹ thuật phức tạp, trong khi nhu cầu lại ngày càng tăng. Chính điều đó đã đẩy giá thành của loại quả này lên tới mức “xa xỉ”.

Theo các chuyên gia Trung Quốc, loại vải không hạt này có nhiều yếu tố dinh dưỡng cao. Ảnh: Baidu

Nhờ nỗ lực không ngừng của các nhà khoa học Trung Quốc, những kỹ thuật như điều tiết thời điểm ra hoa hay hạn chế rụng quả đã dần được hoàn thiện, góp phần ổn định năng suất. Tuy nhiên, để vải không hạt thực sự phổ biến vẫn là một chặng đường dài, khi điều kiện canh tác đặc thù và quy trình kỹ thuật tinh vi chưa thể dễ dàng nhân rộng ở những vùng trồng khác.

Vải không hạt được ưa chuộng nhờ một số ưu điểm nổi bật. Trước hết, việc thưởng thức loại quả này trở nên dễ dàng hơn rất nhiều bởi phần hạt cực nhỏ, mềm, thậm chí có thể nhai hoặc nuốt trọn mà không lo bị mắc, không cần mất công tách bỏ như với các loại vải truyền thống. Nhờ đó, việc ăn vải trở nên tiện lợi, tiết kiệm thời gian hơn và đặc biệt phù hợp với cả trẻ nhỏ lẫn người lớn tuổi. 

Không chỉ tiện lợi, vải không hạt còn có phần cùi dày, mọng nước và ngọt đậm nhờ hạt gần như không chiếm chỗ bên trong quả. Tỷ lệ phần thịt có thể lên tới hơn 80%- cao gần gấp đôi so với vải thông thường mang lại cảm giác ngọt lành, giòn tan và đầy đặn trong từng miếng cắn. 

Về mặt dinh dưỡng, vải không hạt vẫn đảm bảo đầy đủ giá trị dinh dưỡng như các giống vải truyền thống – bao gồm vitamin C, carbohydrate, protein, canxi, phốt pho và sắt. 

Đáng chú ý hơn, phần hạt nhỏ của loại vải này còn chứa lychee phenol- hợp chất tự nhiên có khả năng chống oxy hóa, kháng viêm, diệt khuẩn và hỗ trợ phòng ngừa ung thư, góp phần nâng cao sức khỏe một cách toàn diện.

Theo Tử Huy (VietNamNet)