Ngành thuế đang rà soát, làm sạch dữ liệu mã số thuế (MST) cá nhân. Tuy nhiên, việc chuyển đổi MST phụ thuộc, đóng MST phát sinh thủ tục hành chính khiến người dân vất vả thực hiện. Chuyên gia kiến nghị, cơ quan thuế cần tăng cường nhận thủ tục online để người dân giảm thời gian, chi phí thực hiện.
Người dân làm thủ tục tại cơ quan thuế (Ảnh minh họa)

Theo quy định của ngành thuế, mỗi người dân chỉ được sử dụng một MST. Tuy nhiên, khi khai thuế, người dân gặp nhiều vướng mắc. Ông Lê Phúc (Kim Bảng, Hà Nam) phản ánh, hai vợ chồng ông tuổi già, không có thu nhập và kê khai là người phụ thuộc của con trai. Ông Phúc được Cục Thuế Hà Nội - nơi con trai ông đóng thuế thu nhập cá nhân cấp MST để giảm trừ gia cảnh.

Tháng 9, ông Phúc cho tặng con trai mảnh đất theo diện thừa kế và kê khai MST trong tờ khai thuế. Tuy nhiên, Chi cục Thuế khu vực Kim Bảng (Hà Nam) từ chối hồ sơ với lí do: MST của ông Phúc là MST phụ thuộc, yêu cầu ông Phúc làm thủ tục chuyển sang MST cá nhân.

Khi gia đình ông Phúc thắc mắc về thủ tục này, cán bộ Chi cục Thuế khu vực Kim Bảng cho biết, chỉ khi nào ông Phúc chuyển đổi MST phụ thuộc sang cá nhân mới thông qua hồ sơ. Trong khi đó, hồ sơ cho, tặng đất của ông Phúc không phát sinh nghĩa vụ thuế.

“Tôi phải di chuyển từ Hà Nam lên Cục Thuế Hà Nội nộp tờ khai chuyển từ MST phụ thuộc sang MST cá nhân. Tôi phải chờ đợi 2 tuần mới được cơ quan thuế chuyển đổi. Việc chuyển đổi này khiến tôi mất rất nhiều thời gian đi lại, chờ đợi thủ tục hành chính”, ông Phúc phản ánh.

Theo tìm hiểu của PV Tiền Phong, thực tế có nhiều trường hợp như ông Phúc phải làm thủ tục chuyển MST phụ thuộc sang MST cá nhân. Nhất là trường hợp, người già được con kê khai người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh. Tuy nhiên, khi mua sắm các tài sản như xe máy lại phát sinh tờ khai thuế, và phải đi làm thủ tục chuyển đổi MST. Cơ quan thuế cũng mất thêm thời gian chuyển đổi.

Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện Tổng cục Thuế cho biết, theo quy định, khi phát sinh tờ khai thuế bất kỳ, MST phụ thuộc sẽ tự động chuyển thành MST cá nhân. Tổng cục Thuế sẽ yêu cầu cục thuế các địa phương rà soát việc yêu cầu người dân phải làm thủ tục chuyển đổi từ MST phụ thuộc sang MST cá nhân.

Chị Nguyễn Định (Bắc Ninh) chia sẻ, khi làm việc tại TPHCM đã được cấp MST theo chứng minh thư nhân dân. Tuy nhiên, chị Định theo gia đình ra Bắc Ninh sinh sống và chuyển sang sử dụng căn cước công dân. Khi đi xin việc, công ty chị Định đã sử dụng căn cước công dân để đăng ký MST cá nhân mới, khiến chị có 2 MST.

“Công ty yêu cầu tôi hủy 1 MST cá nhân nhưng cơ quan thuế hướng dẫn, phải vào Cục Thuế TPHCM - nơi cấp MST mới có thể làm thủ tục chấm dứt. Điều này khiến tôi gặp rất nhiều khó khăn”, chị Định phản ánh.

Anh Phạm Quang Vinh (Hà Nội) chia sẻ, anh cũng bị cấp trùng 2 MST cá nhân. Nhưng may mắn, cả 2 MST của anh Vinh đều cùng 1 cục thuế quản lý và không có khoản nợ nào nên việc huỷ MST nhanh chóng. Tuy nhiên, con gái anh Vinh đang đi học, chưa từng có thu nhập và nhận thu nhập ở đâu nhưng tra cứu căn cước công dân đã có MST tại Bắc Ninh.

“Tôi hỏi cán bộ thuế và nhận được câu trả lời không cho hủy. Gia đình tôi không biết làm thế nào để huỷ MST “trên trời rơi xuống” của con gái tôi. Khi chuyển công nghệ mới, dữ liệu chưa hoàn chỉnh, tôi mong cơ quan chức năng phải xử lý giúp cho người dân tránh những rủi ro, phiền phức thủ tục hành chính”, anh Vinh đề xuất.

Đang rà soát, làm sạch mã số thuế cá nhân

Tổng cục Thuế cho biết, đang rà soát, đồng bộ dữ liệu về thuế với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và làm sạch, thống nhất sử dụng mã số định danh công dân làm MST. Căn cứ trên dữ liệu xác thực và dữ liệu định danh cá nhân từ cơ sở dữ liệu quốc gia dân cư, Tổng cục Thuế đối sánh dữ liệu giữa dữ liệu MST cá nhân và dữ liệu dân cư.

Trường hợp sai lệch, Tổng cục Thuế hướng dẫn cơ quan thuế và người nộp thuế thay đổi, hiệu đính thông tin chính xác. Việc rà soát nhằm đảm bảo yêu cầu mỗi cá nhân được cấp 1 MST duy nhất và người phụ thuộc của cá nhân được cấp MST để phục vụ giảm trừ gia cảnh theo Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Tổng cục Thuế cho biết, đến nay, có 48 triệu MST cá nhân đã được đối chiếu, làm sạch; 27 triệu MST phải bổ sung thông tin. Trường hợp cấp MST mới từ tháng 7/2022, Tổng cục Thuế đã đồng bộ với mã số định danh công dân.

Theo ông Mai Sơn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, chuyển đổi MST cá nhân theo mã định danh công dân không ảnh hưởng tới người dân.

Đến nay, ngành thuế cấp được 75 triệu MST cá nhân. Tổng cục Thuế và Bộ Công an đang đối chiếu dữ liệu quản lý của cơ quan thuế và dữ liệu quản lý dân cư và sắp tới sẽ chuyển đổi hoàn toàn MST theo mã định danh. Việc chuyển đổi tạo thuận lợi hơn cho người dân trong việc xác định nghĩa vụ thuế với Nhà nước.

TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương, đánh giá, việc hoàn thiện dữ liệu dân cư, trong đó có dữ liệu MST rất cần thiết. Tuy nhiên, cơ quan thuế cần thực hiện thông thoáng, tạo điều kiện cho người dân.

“Việc chuẩn hoá thông tin MST nhằm tránh trường hợp người dân né thuế, trốn thuế. Nhưng cơ quan chức năng cần hướng dẫn, tạo điều kiện cho người dân thuận lợi trong quá trình làm thủ tục. Ví dụ, người dân có nhiều hơn 1 MST do các cục thuế địa phương cấp, có thể đóng MST thông qua thủ tục online trên internet”, ông Doanh đề xuất.

Theo Ngọc Linh (Tiền Phong)