Vì sao Việt Nam chi 1 tỉ USD nhập khẩu gạo chỉ trong 7 tháng?

Trong báo cáo ngành tháng 7 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa được công bố, giá trị xuất khẩu gạo 7 tháng đầu năm 2025 đạt 5,5 triệu tấn và 2,81 tỉ USD, tăng 3,1% về khối lượng nhưng giảm 15,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024.

Nhập khẩu gạo Việt Nam nhiều thứ 2 thế giới?

Một số liệu khác cũng gây chú ý không kém là thặng dư thương mại gạo thời gian trên là 1,81 tỉ USD, giảm 30% so với cùng kỳ năm ngoái.

Như vậy, trong 7 tháng đầu năm, Việt Nam đã phải chi ra đến 1 tỉ USD để nhập khẩu gạo, khiến cho thặng dư thương mại của ngành sụt giảm.

Vào tháng 6 vừa qua, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố báo cáo ngành gạo cũng có dự báo gây bất ngờ. Đó là Việt Nam có thể trở thành nước nhập khẩu gạo lớn thứ hai trên toàn cầu (chỉ sau Philippines) với sản lượng dự kiến lên mức kỷ lục 4,1 triệu tấn.

"Lý do của sự gia tăng này là do sản lượng gạo trong nước giảm và nhu cầu tăng đối với lúa có giá cả phải chăng từ Campuchia" – báo cáo USDA nêu.

Năm 2024, Việt Nam là nước nhập khẩu gạo thứ 3 thế giới, sản lượng 3,2 triệu tấn, trị giá 1,2 tỉ USD, cũng là con số gây bất ngờ với nhiều người khi Việt Nam là cường quốc xuất khẩu gạo.

Có đáng lo?

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), cho rằng số liệu của Việt Nam cần xác thực thêm. Còn số liệu của USDA tính chung lúa và gạo, không quy về gạo vì từ lúa, tỉ lệ thu hồi gạo trung bình là 55% nên sản lượng theo USDA không chính xác, lớn hơn nhiều so với thực tế.

Bởi, Việt Nam nhập khẩu lúa chủ yếu từ Campuchia để chế biến xuất khẩu, nguồn đa phần cũng do người Việt sang Campuchia thuê đất để canh tác. Một phần nữa là nhập khẩu gạo khô của Ấn Độ để chế biến bún, bánh, phở, bánh tráng,… do nông dân trong nước đã chuyển đổi sang trồng gạo thơm để có hiệu quả kinh tế cao hơn.

"Việt Nam nhập khẩu lúa gạo không phải do thiếu hàng và nhìn tổng thể là có lợi nhiều hơn" – Chủ tịch VICOFA nhận định.