Hạ tầng đường sắt hiện đại tại Việt Nam vừa ghi nhận bước ngoặt phát triển mới với thỏa thuận hợp tác quy mô tỷ USD giữa doanh nghiệp tư nhân trong nước và tập đoàn công nghiệp hàng đầu châu Âu.

Cụ thể, VinSpeed – công ty do ông Phạm Nhật Vượng sáng lập – đã chính thức ký kết hợp đồng trọn gói trị giá 1 tỷ euro (tương đương khoảng 1,15 tỷ USD) với Siemens nhằm triển khai xây dựng và vận hành các tuyến đường sắt chiến lược trên địa bàn cả nước.

Bắc Ninh phối hợp Vinspeed khảo sát siêu dự án đường sắt cao tốc trị giá 5,54 tỷ USD
Tàu tốc độ cao của VinSpeed. Ảnh minh hoạ.

Phân vai công nghệ và kế hoạch triển khai mạng lưới kết nối

Theo nội dung hợp đồng, hai đơn vị sẽ chia sẻ vai trò cụ thể nhằm tối ưu hóa thế mạnh của từng bên: Siemens Mobility đảm nhận việc cung ứng phương tiện tàu hỏa, trong khi VinSpeed phụ trách thi công toàn bộ hệ thống đường ray. Thỏa thuận này là tiền đề then chốt để hai doanh nghiệp thúc đẩy tiến độ phát triển các tuyến đường sắt tốc độ cao kết nối trục hành lang Hà Nội đi Quảng Ninh và tuyến Bến Thành đi Cần Giờ.

Cái bắt tay trị giá hơn 1 tỷ USD này là bước hiện thực hóa từ thỏa thuận khung được ký kết vào cuối năm ngoái. Theo khuôn khổ hợp tác, Siemens Mobility không chỉ cung cấp và tích hợp các đoàn tàu mà còn chuyển giao các hệ thống vận hành lõi như hệ thống tín hiệu, thông tin liên lạc và mạng lưới cấp điện cho các dự án của đối tác Việt Nam. Song song với đó, đơn vị đến từ Đức sẽ phối hợp nghiên cứu các giải pháp bảo trì kỹ thuật trong suốt quá trình khai thác và thực hiện chuyển giao công nghệ.

Về phía đối tác nước ngoài, Siemens Mobility là phân nhánh chuyên trách về đường sắt và giao thông của tập đoàn Siemens. Với bề dày lịch sử hơn 175 năm kinh nghiệm trong ngành, doanh nghiệp Đức từng là nhà cung cấp công nghệ nền tảng, góp phần tạo dựng nhiều mạng lưới đường sắt cao tốc tối tân trên phạm vi toàn cầu tại các quốc gia như Mỹ, Nga và Trung Quốc.

Tiềm lực của VinSpeed và mục tiêu vận hành thương mại năm 2028

Về phía chủ đầu tư, VinSpeed là thành viên thuộc hệ sinh thái do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập, ra đời vào tháng 5 năm ngoái với quy mô vốn điều lệ hiện đạt khoảng 45.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp định hướng hoạt động sâu rộng trong lĩnh vực thi công các công trình đường sắt cũng như sản xuất đầu máy xe lửa và toa xe chở khách.

Về cơ cấu sở hữu, ông Phạm Nhật Vượng trực tiếp nắm giữ 51% cổ phần chi phối. Các cổ đông còn lại bao gồm Tập đoàn Đầu tư Việt Nam (VIG) sở hữu 35%, Tập đoàn Vingroup nắm giữ 10%, và hai con trai của ông Vượng là ông Phạm Nhật Quân Anh cùng ông Phạm Nhật Minh Hoàng mỗi người nắm 1% vốn điều lệ.

Hiện tại, VinSpeed đang đảm trách vai trò chủ đầu tư hai dự án đường sắt tốc độ cao trọng điểm với tổng mức đầu tư ước tính khoảng 202.000 tỷ đồng, bao gồm tuyến Bến Thành – Cần Giờ với chiều dài 54 km và tuyến Hà Nội – Hạ Long với chiều dài 120 km. Doanh nghiệp đặt mục tiêu hoàn tất các hạng mục xây dựng để chính thức đưa cả hai tuyến tàu này vào khai thác thương mại bắt đầu từ năm 2028.

PV (SHTT)