Tháng 7 giông bão trôi qua với những biến động chưa từng có đối với Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ).

Trong khoảng 30 ngày, thị giá cổ phiếu PNJ đã lao dốc hơn một nửa, kéo theo khoản vốn hóa thị trường rơi thẳng đứng hơn 16.400 tỷ đồng. Cùng lúc đó, doanh nghiệp cũng công bố khoản lỗ ròng kỷ lục sau gần hai thập kỷ niêm yết và báo cáo tài chính.

PNJ lần đầu báo lỗ sau gần 18 năm: Cú sốc 283 tỷ đồng đến từ đâu?
PNJ công bố khoản lỗ ròng kỷ lục sau gần hai thập kỷ niêm yết và báo cáo tài chính.

"Cú sốc" tháng 7: Cổ phiếu lao dốc không phanh, vốn hóa mất hơn 16.400 tỷ đồng

Báo cáo tài chính hợp nhất quý II vừa công bố của PNJ khiến thị trường ngỡ ngàng khi ghi nhận khoản lỗ sau thuế lên tới 283 tỷ đồng — trái ngược hoàn toàn với mức lãi gần 437 tỷ đồng của cùng kỳ năm ngoái. Đây chính là quý lỗ nặng nề nhất của PNJ kể từ quý III/2008, mốc thời gian doanh nghiệp bắt đầu công khai báo cáo tài chính.

Đáng chú ý, trận "cuồng phong" này không khởi phát từ sự suy giảm của mảng kinh doanh cốt lõi mà đến từ biến cố hy hữu trên thị trường kim cương.

Mọi chuyện bắt đầu từ sau ngày 2/7 — thời điểm cơ quan chức năng công bố vụ án buôn lậu 28.000 viên kim cương và khởi tố nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab, đơn vị thành viên của PNJ). Ngay lập tức, một làn sóng khách hàng dồn dập kéo đến bán lại trang sức kim cương và kim cương rời cho doanh nghiệp. Tính từ đầu tháng 7 đến ngày 29/7, PNJ ước tính tổng giá trị hàng mua lại đã vượt mốc 7.000 tỷ đồng. Điều này buộc công ty phải trích lập dự phòng gần 865,5 tỷ đồng. Khoản trích lập thận trọng này cùng với chi phí quản lý doanh nghiệp tăng vọt gấp 5,2 lần (lên gần 1.063 tỷ đồng) là nguyên nhân chính khiến kết quả kinh doanh rơi vào mức âm.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu PNJ hứng chịu áp lực tháo chạy dồn dập. Từ mức giá 63.100 đồng/cổ phiếu ở phiên ngày 2/7, mã này lập tức giảm sàn trong phiên 3/7 với hơn 10,7 triệu cổ phiếu dư bán. Đà lao dốc tiếp tục duy trì qua nhiều phiên sau đó. Chốt phiên ngày 31/7, PNJ chỉ còn 31.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng mức sụt giảm 50,87% giá trị.

Sự sụt giảm này đã thổi bay khoảng 16.427 tỷ đồng vốn hóa của PNJ chỉ trong vòng một tháng, đưa giá trị thị trường của PNJ từ mức 32.290 tỷ đồng xuống còn 15.863 tỷ đồng. Nếu so với mức đỉnh lịch sử đạt được vào ngày 30/1/2026 là 127.000 đồng/cổ phiếu (tương ứng vốn hóa hơn 43.300 tỷ đồng hay 1,64 tỷ USD), thị giá PNJ hiện đã bốc hơi khoảng 75%, tương đương khoản vốn hóa mất đi lên tới khoảng 1 tỷ USD.

Xoay xở bài toán thanh khoản và kỳ vọng phục hồi từ mảng cốt lõi

Bên cạnh cuộc khủng hoảng niềm tin từ người tiêu dùng, PNJ còn phải gánh vất vả bài toán cân đối dòng tiền trong các tháng cuối năm. Tính đến cuối tháng 6, tổng tài sản của PNJ đạt gần 21.018 tỷ đồng, trong khi nợ phải trả ở mức 7.105 tỷ đồng (gồm gần 3.989 tỷ đồng nợ vay ngắn hạn từ các ngân hàng, phần lớn sẽ đáo hạn vào tháng 8 và tháng 9). Doanh nghiệp sở hữu lượng hàng tồn kho trị giá 4.361 tỷ đồng — chủ yếu là trang sức thành phẩm, hàng mua về bán lại, vàng, bạc, đá quý thô... — đang được dùng làm tài sản thế chấp cho các khoản vay.

Để giảm áp lực dòng tiền, PNJ thông báo điều chỉnh chính sách thu đổi từ ngày 21/7. Khách hàng thực hiện giao dịch có thể lựa chọn nhận tiền theo lộ trình 120 ngày (chia thành 5 đợt) hoặc chuyển đổi sang các sản phẩm khác trong hệ thống. Doanh nghiệp cũng làm rõ, dù chi hơn 7.000 tỷ đồng mua lại hàng trong tháng 7, kim cương thực tế chỉ chiếm khoảng 30% giá trị, phần còn lại là trang sức các loại và vàng miếng.

Ban lãnh đạo PNJ khẳng định công ty vẫn đủ tiềm lực tài chính để vượt qua sóng gió và đảm bảo lợi ích cho khách hàng. Mặc dù sự cố kim cương có thể tiếp tục tác động đến bức tranh tài chính quý III cũng như nửa cuối năm 2026, ban điều hành sẽ liên tục cập nhật diễn biến để đưa ra các điều chỉnh phù hợp cho kế hoạch năm.

Dù đối mặt khó khăn ngắn hạn, PNJ đánh giá triển vọng dài hạn của các mảng kinh doanh cốt lõi vẫn rất tích cực. Doanh nghiệp đặt kỳ vọng nhu cầu mua sắm trang sức sẽ khởi sắc trở lại nhờ xu hướng làm đẹp, nhu cầu quà tặng cùng các sự kiện lớn trong mùa cao điểm cuối năm. PNJ đang tập trung tối ưu chi phí, quản trị nguồn vốn và thanh khoản, mở rộng tệp khách hàng và đẩy mạnh khai thác đa kênh để tạo động lực tăng trưởng bền vững.

Trải qua hành trình từ một cửa hàng kinh doanh vàng bạc thành lập năm 1988 tại quận Phú Nhuận (TP.HCM), chính thức đổi tên thành Công ty Vàng Bạc Đá Quý Phú Nhuận năm 1992, cổ phần hóa năm 2004 và niêm yết trên HoSE vào tháng 3/2009, PNJ hiện sở hữu mạng lưới 430 cửa hàng trên toàn quốc cùng vị thế hàng đầu trong ngành bán lẻ trang sức tại Việt Nam.