Boeing 737 MAX - máy bay được mệnh danh 'người tình mới của hàng không'

Chuyến bay mang số hiệu JT610 của hãng Lion Air lao xuống biển chỉ 13 phút sau khi cất cánh từ thủ đô Jakarta của Indonesia hôm 29/10, khiến toàn bộ 189 người trên phi cơ thiệt mạng. Có nhiều giả thuyết về nguyên nhân dẫn đến tai nạn như vấn đề kỹ thuật hoặc lỗi của phi công, trong khi nhà chức trách Indonesia cho biết sẽ mất tới 6 tháng để phân tích dữ liệu từ hộp đen máy bay để tìm ra câu trả lời.

Vụ rơi này đánh dấu tai nạn nghiêm trọng đầu tiên của dòng Boeing 737 MAX 8, vốn được mệnh danh là "máy bay tầm ngắn của tương lai" và "người tình mới của ngành hàng không thế giới", theo Flight Global.

737 MAX là thế hệ thứ 4 của dòng máy bay chở khách thân hẹp 737 do tập đoàn Boeing thiết kế chế tạo, nối tiếp phiên bản 737 New Generation (NG). Dự án được khởi động ngày 30/8/2011, nguyên mẫu đầu tiên xuất xưởng ngày 8/12/2015 là một chiếc 737 MAX 8 mang mã hiệu 1A001 và biệt danh "Spirit of Renton", dựa theo tên thành phố đặt nhà máy sản xuất dòng Boeing 737.

Chiếc Spirit of Renton bay thử lần đầu ngày 29/1/2016, gần 49 năm sau lần cất cánh đầu tiên của dòng Boeing 737. Nó trải qua nhiều thử nghiệm khí động học, giúp xây dựng cơ sở dữ liệu về tham số hoạt động của dòng 737 MAX. Các nguyên mẫu tiếp theo được dùng để đánh giá hiệu năng của máy bay và động cơ trong nhiều điều kiện môi trường, cũng như hệ thống điện tử và độ tin cậy. Spirit of Renton sau đó được chỉnh sửa và bàn giao cho một khách hàng của Boeing.

Boeing đưa ra 4 phiên bản 737 MAX với chiều dài khác nhau, có khả năng chở từ 138-230 hành khách và tầm bay đạt 5.950-7.100 km. Mẫu MAX 8 bắt đầu hoạt động từ tháng 5/2017, dự kiến chiếm 60-65% số lượng đơn hàng của dòng máy bay này. Phiên bản MAX 9 xuất hiện từ tháng 3/2018, trong khi dòng MAX 7 và MAX 10 sẽ lần lượt đi vào vận hành từ tháng 1/2019 và năm 2020.

Biến thể 737 MAX vẫn ứng dụng thiết kế cơ bản của dòng Boeing 737, nhưng áp dụng nhiều cải tiến như động cơ mới, tối ưu hóa khí động học và điều chỉnh một số chi tiết trong khung thân.

Một trong những điểm dễ nhận biết nhất của dòng 737 MAX là đầu cánh chính chẻ đôi, nhằm tối ưu hóa lực nâng nhưng vẫn đáp ứng tiêu chuẩn kích cỡ tại sân bay theo yêu cầu của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO). Kết cấu này giúp cải thiện ít nhất 1,5% mức độ tiết kiệm nhiên liệu so với các thiết kế đầu cánh trước đó.

Mỗi chiếc 737 MAX được trang bị hai động cơ turbine phản lực CFM LEAP-1B, có phần vỏ đuôi dạng răng cưa như máy bay Boeing 787 Dreamliner để giảm độ ồn. Thử nghiệm hồi năm 2011 cho thấy mẫu LEAP-1B có hiệu suất cao hơn 10-12% so với phiên bản CFM56-7B trên dòng Boeing 737NG.

Cho tới cuối tháng 9/2018, Boeing đã nhận đặt hàng chế tạo tổng cộng 4.783 chiếc 737 MAX cho 98 khách hàng trên thế giới. Ba khách hàng lớn nhất là Southwest Airlines của Mỹ với 280 đơn hàng, Flydubai với 251 chiếc và 201 máy bay cho Lion Air. Một hãng hàng không Việt Nam cũng đặt mua tới 100 chiếc 737 MAX với tổng trị giá gần 13 tỷ USD.

Chiếc Boeing 737 MAX 8 đầu tiên được bàn giao cho Malindo Air, công ty con của Lion Air, vào ngày 16/5/2017 và bắt đầu vận hành sau đó 6 ngày. Norwegian Air International của Na Uy là khách hàng thứ hai biên chế dòng máy bay này, khi một chiếc 737 MAX 8 thực hiện hành trình xuyên Đại Tây Dương từ sân bay Edinburgh, Scotland tới sân bay quốc tế Hartford, bang Connecticut, Mỹ.

Trong vòng một năm từ khi đi vào hoạt động, 130 chiếc 737 MAX đã được Boeing bàn giao cho 28 khách hàng, đạt mốc 41.000 chuyến với tổng cộng 118.000 giờ bay và vận chuyển 6,5 triệu hành khách. Dòng máy bay này chưa gặp sự cố nghiêm trọng nào trước vụ tai nạn với chuyến bay JT610 của Lion Air.

Theo Vũ Anh (VnExpress.net)