Đèn pha là một tính năng an toàn cơ bản có trên mọi phương tiện lưu thông hiện đại bởi lý do hiển nhiên: Ánh sáng là điều cần thiết, đặc biệt là khi lái xe trong thời tiết không thuận lợi hoặc vào ban đêm.

Vì vậy, nếu tất cả mọi người cần ánh sáng để điều khiển xe an toàn vào ban đêm thì càng sáng càng tốt? Thực ra không hoàn toàn như vậy. Theo báo cáo của Cơ quan Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA), 31% số người được hỏi cho rằng ánh sáng chói vào ban đêm do đèn pha đang chiếu tới là "đáng lo ngại", trong khi 57% khác nói rằng ánh sáng chói có thể chấp nhận được.

Thiết kế đèn đã thay đổi rất nhiều kể từ những ngày đầu của đèn chùm kín xuất hiện vào những năm 1950, báo cáo của Consumer Reports cho biết, đèn LED chiếm 86% tổng số xe năm 2019 mà họ đã thử nghiệm. Mặc dù đèn LED còn mới, đèn pha phóng điện cường độ cao (HID) đã được sử dụng từ những năm 1980, nhưng Consumer Reports cũng phát hiện ra rằng đèn HID thường hoạt động tương tự hoặc tốt hơn đèn LED khi chiếu sáng đầy đủ trên đường.

ly do vi sao den pha ngay cang sang hinh anh 1

Vậy tại sao đèn pha hiện đại - đặc biệt là những đèn sử dụng đèn LED lại có vẻ sáng hơn rất nhiều so với đèn pha được sử dụng trong những thập kỷ trước? Nó dường như phụ thuộc vào sự kết hợp của các yếu tố, bao gồm loại xe, thiết kế đèn pha và thậm chí cả cách mắt và não con người cảm nhận và xử lý ánh sáng.

Ảnh hưởng của xu hướng xe cộ và xếp hạng an toàn

Theo báo cáo của Cars.com, đối với những người mới, đèn LED có xu hướng phát ra chùm ánh sáng rộng hơn so với đèn halogen và HID, giúp bạn dễ dàng che khuất các phương tiện giao thông đang tới vì ánh sáng dễ dàng đi tới tầm mắt hơn. Về mặt logic, vị trí chiếu sáng và thiết kế của xe cũng có thể thay đổi đáng kể cách đèn pha ảnh hưởng đến những người lái xe khác.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, thị phần bán xe SUV hàng năm đã tăng từ 16,5% trong năm 2010 lên 45,9% vào năm 2021, có nghĩa là có nhiều xe SUV trên đường hơn bất kỳ loại xe đơn lẻ nào khác. Sự gia tăng trong việc sử dụng SUV đồng nghĩa với việc có nhiều phương tiện xung quanh được lắp đèn cao hơn, tạo ra chùm sáng cao hơn và kết quả là làm chói mắt những người điều khiển xe ô tô nhỏ hơn mà họ đi trên đường.

ly do vi sao den pha ngay cang sang hinh anh 2

Có lẽ một cuộc thảo luận thú vị hơn là áp lực từ các cơ quan đánh giá mức độ an toàn như: Viện Bảo hiểm An toàn Đường cao tốc (IIHS), cơ quan đã thúc đẩy các nhà sản xuất xe đưa đèn pha tốt hơn vào xe của họ trong những năm gần đây. IIHS đặt tiêu chuẩn cho đèn pha chiếu sáng thấp "tốt" ở khoảng cách chiếu sáng phía trước xe là 99 m, vì một người lái xe thường mất một khoảng thời gian tương đương như vậy để phát hiện chướng ngại vật sắp tới trên đường và dừng một chiếc xe đang di chuyển với tốc độ 96 km/h.

Theo IIHS, năm 2020 là lần đầu tiên tất cả các phương tiện mà hãng thử nghiệm đi kèm tùy chọn đèn pha đạt xếp hạng "tốt". Để làm như vậy, đèn pha cần phải sáng hơn hoặc hướng cao hơn để chiếu sáng con đường phía trước xa hơn, có nghĩa là chúng có nhiều khả năng ảnh hưởng đến các phương tiện giao thông đang tới.

Đèn pha ngày càng sáng, xa hơn và... nhỏ hơn?

Nhận thức của con người cũng có thể một phần là nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng cảm giác chói mắt do giao thông. Việc chuyển đổi từ bóng đèn chùm kín và bóng đèn halogen - sử dụng phản xạ để truyền ánh sáng ra bên ngoài từ bóng đèn; sang công nghệ chiếu không sử dụng chóa làm cho đèn pha có vẻ sáng hơn. Công nghệ này cho phép các nhà sản xuất ô tô thiết kế đèn pha nhỏ hơn trên ô tô, giúp chúng trông phong cách hơn nhưng có thể đi kèm với hậu quả là tạo ra chùm sáng làm ảnh hưởng đến các tài xế khác.

ly do vi sao den pha ngay cang sang hinh anh 3

Những người tham gia vào một nghiên cứu năm 2005 được công bố trên " Journal of Passenger Car: Mechanical Systems Journal" đã liên tục báo cáo rằng đèn LED sáng hơn đèn halogen có cường độ tương đương. Nghiên cứu tương tự cũng suy đoán rằng lý do của sự khác biệt về độ sáng cảm nhận này là do đèn halogen có bề mặt phát xạ lớn hơn nhờ tấm phản xạ được sử dụng để chiếu ánh sáng, trong khi đèn pha LED có một hoặc nhiều nguồn sáng nhỏ.

Việc phát ra ánh sáng từ một nguồn nhỏ thay vì một tấm phản xạ lớn hơn làm cho ánh sáng có vẻ sáng hơn vì não bộ cảm nhận độ sáng bằng cách so sánh nó với những gì xung quanh nguồn sáng.

Những khoảng tối ngay cạnh các nguồn sáng nhỏ, làm cho những nguồn sáng đó có vẻ sáng hơn nhiều so với thực tế vì độ tương phản mạnh. Thật không may, luật pháp chưa thích ứng với những thay đổi kỹ thuật, nhưng hy vọng việc triển khai Đạo luật Đầu tư cơ sở hạ tầng và việc làm năm 2023 sẽ thúc đẩy Mỹ áp dụng các hệ thống thích ứng như đèn Ma trận kỹ thuật số của Audi để vấn đề có thể được giải quyết./.

Theo CTV Anh Quân (Vov.vn)