Với nhiều cải tiến về công nghệ theo năm tháng, hệ dẫn động 4 bánh trên ô tô ngày càng trở nên thông minh hơn, tự động điều chỉnh phù hợp với nhiều dạng địa hình khác nhau.

Không chỉ có động cơ, hộp số, một yếu tố nữa cũng rất quan trọng thay đổi trải nghiệm vận hành của một chiếc xe là hệ dẫn động. Hệ dẫn động trên ô tô là một hệ thống gồm nhiều thành phần, với chức năng chính là phân bổ công suất và mô-men xoắn từ động cơ tới bánh xe. Bánh xe nhận được lực truyền tới gọi là bánh dẫn động. Bởi vậy, có nhiều kiểu dẫn động khác nhau.

Có 4 kiểu hệ dẫn động chính là dẫn động cầu trước (FWD), cầu sau (RWD), 4 bánh bán thời gian (4WD) và 4 bánh toàn thời gian (AWD). Mỗi kiểu có những ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với các tình huống lái xe nhất định, nhưng AWD hiện được đánh giá cao hơn cả nhờ tính ổn định trong vận hành và khả năng tùy biến trong nhiều điều kiện địa hình khác nhau.

Hệ dẫn động 4 bánh toàn thời gian không có nghĩa là cả 4 bánh đều nhận được phân bổ lực như nhau trong quá trình vận hành. Tùy từng điều kiện mà công suất và mô-men xoắn sẽ truyền tới trục trước hoặc trục sau với tỷ lệ khác nhau. 

Trên đường đẹp, bằng phẳng, không trơn trượt, các xe có AWD thông minh sẽ được phân bổ lực tới cầu trước là chủ yếu, có thể là 80% phía trước và 20% phía sau, hoặc thậm chí tới 90% cho cầu trước. Khi đường trơn hơn, AWD sẽ thay đổi tỷ lệ sang 60% trước và 40% sau. Khi cần sức kéo lớn, lực sẽ được dồn nhiều hơn về cầu sau.

Sự can thiệp của hệ truyền động AWD được tính toán bằng điện tử và điều khiển tự động nên tài xế chỉ cần tập trung cầm lái. Một số hệ thống AWD hiện đại cung cấp khả năng tùy biến theo nhu cầu của người lái, giúp họ chủ động trong mọi tình huống.

Hệ dẫn động 4 bánh toàn thời gian của mỗi hãng khác nhau lại được đặt tên khác nhau, ví dụ như 4Matic trên Mercedes-Benz, xDrive trên BMW, Quattro trên Audi hay 4Motion trên Volkswagen. Về cơ bản, 4Matic, xDrive, Quattro hay 4Motion đều là tên của loại AWD nhưng mỗi loại lại có những sự điều chỉnh riêng của nhà sản xuất để tối ưu nhất cho những chiếc xe của họ.

Lấy ví dụ như 4Motion trên xe Volkswagen là hệ dẫn động thông minh, có thể thay đổi lực truyền đến trục trước/trục sau theo tỷ lệ thích hợp tùy vào điều kiện vận hành. 

Sự thay đổi này diễn ra chỉ trong vỏn vẹn vài mili giây nên có thể đáp ứng được tức thì trong mọi tình huống. Việc chuyển đổi nhanh đến mức người lái không thể nhận ra được.

Tại Việt Nam, Tiguan Allspace là mẫu xe có động cơ đặt ngang được trang bị hệ dẫn động 4 bánh phiên bản kết nối 4 bánh đa đĩa điều khiển điện tử. Ở phiên bản này, năng lượng chủ yếu truyền đến trục trước để đảm bảo tiết kiệm nhiên liệu trong điều kiện địa hình tốt. Khi hệ thống điện tử phát hiện ra sự mất lực kéo, năng lượng sẽ được truyền thêm vào bánh sau để chiếc xe nhanh chóng thích ứng với bề mặt đường khi đó.

Một mẫu xe khác cũng được trang bị hệ dẫn động 4Motion tại Việt Nam là Touareg. Đây là trang bị tiêu chuẩn cho dòng xe này. Khóa vi sai trung tâm đóng vai trò như một hộp truyền lực giữa cầu trước và cầu sau, phân phối mô-men xoắn động không đối xứng. 

Nhờ thế, lực truyền động đến cầu trước và cầu sau linh hoạt tùy địa hình. Lực truyền đến trục trước tối đa là 70% và lực truyền đến trục sau tối đa là 80%.

Ngoài ra, trên các xe Tiguan Allspace và Touareg dẫn động 4 bánh còn có cấu hình lái xe cá nhân cho mọi địa hình gọi là 4Motion Active Control. 

Một cụm nút chức năng với núm xoay đặt phía sau cần số cho phép chuyển đổi giữa nhiều chế độ, như đường trường, đường tuyết, off-road tự động thích ứng địa hình hay off-road cài đặt thủ công. 4Motion Active Control còn giúp người lái thay đổi được các cấu hình lái thông thường như tiết kiệm, thoải mái, thông thường, thể thao hoặc cá nhân hóa.

Như vậy, có thể thấy những chiếc xe được trang bị AWD nói chung hay xe Volkswagen với hệ dẫn động 4Motion nói riêng có nhiều ưu thế về vận hành so với xe chỉ dẫn động cầu trước hoặc cầu sau. AWD không chỉ giúp xe có lực kéo tốt hơn trong điều kiện địa hình xấu (off-road) mà còn giúp thân xe ổn định trên nhiều điều kiện mặt đường, ở các dải tốc độ khác nhau, đặc biệt là khi vào cua, mang đến trải nghiệm lái an toàn hơn.

Theo Đức Khôi (Trí Thức Trẻ)