Dựa trên nguyên lý vận hành, xe hybrid được phân loại thành HEV, MHEV và PHEV – mỗi loại có ưu nhược điểm riêng và ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm sử dụng.

Số lượng xe hybrid tại Việt Nam ngày càng gia tăng theo thời gian. Ngay ở dòng xe phổ thông giá rẻ, người dùng có thể lựa chọn một số mẫu xe hybrid đến từ các thương hiệu Nhật Bản và Trung Quốc như Toyota Yaris Cross (giá 765 triệu đồng), Haval Jolion (670 triệu đồng). Trong khi đó, ở phân khúc hạng sang, người tiêu dùng cũng có rất nhiều lựa chọn hấp dẫn như Volvo XC90 (4,3 tỷ đồng) hay BMW XM (hơn 10 tỷ đồng).

Dựa trên nguyên lý vận hành, ô tô hybrid được phân ra thành 3 loại, gồm xe hybrid tự sạc, xe hybrid nhẹ và xe hybrid cắm sạc.

Xe hybrid tự sạc (HEV): Lựa chọn phổ biến và dễ tiếp cận

HEV, hay còn gọi là xe hybrid tự sạc hoàn toàn, là dòng xe lai phổ biến nhất hiện nay. Loại xe này sử dụng kết hợp giữa động cơ đốt trong và động cơ điện. Ưu điểm nổi bật của HEV là khả năng tự sạc pin thông qua quá trình phanh tái sinh hoặc khi động cơ xăng hoạt động, giúp người lái không cần lo lắng về việc cắm sạc như xe điện.

Một trong những mẫu HEV thành công tại Việt Nam là Toyota Corolla Cross 1.8 HV. Ở tốc độ thấp hoặc khi vừa khởi động, xe chạy hoàn toàn bằng điện. Khi cần tăng tốc hoặc khi pin yếu, động cơ xăng sẽ tự động khởi động để hỗ trợ hoặc sạc lại pin. Khi di chuyển ở tốc độ cao như trên đường trường, hệ thống sẽ ưu tiên dùng động cơ xăng để duy trì hiệu suất vận hành. Đặc biệt, khi xe giảm tốc hoặc xuống dốc, động cơ xăng tạm ngắt, tận dụng động năng thừa để sạc pin.

Toyota Corolla Cross là một trong những mẫu xe HEV bán chạy nhất Việt Nam. Ảnh: TVN

Điểm mạnh của HEV là phù hợp với điều kiện giao thông đô thị, giúp tiết kiệm nhiên liệu đáng kể so với xe thuần xăng. Ngoài ra, người dùng không cần lo lắng việc sạc pin. Tuy nhiên, HEV cũng có những hạn chế như không tiết kiệm khi chạy đường dài, giá bán thường cao hơn xe truyền thống và chi phí thay pin không hề thấp.

Xe hybrid nhẹ (MHEV): Sự lựa chọn tiết kiệm và thực dụng

Mild hybrid là dòng xe có cấu tạo đơn giản hơn so với HEV. Xe vẫn sử dụng động cơ đốt trong làm chính, còn mô-tơ điện chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong một số tình huống như tăng tốc, khởi động lại sau khi dừng xe hay tiết kiệm nhiên liệu nhờ tắt một số xi-lanh.

Khác với HEV, xe MHEV không thể vận hành độc lập bằng điện. Tuy nhiên, hệ thống điện 48V của MHEV giúp cải thiện khả năng tiết kiệm nhiên liệu khoảng 10-15% so với xe truyền thống. Tại Việt Nam, mẫu Suzuki Ertiga hybrid là một trong những đại diện tiêu biểu cho dòng xe này với giá bán phải chăng và chi phí bảo dưỡng hợp lý.

Ưu điểm lớn nhất của MHEV nằm ở mức giá hợp lý hơn so với HEV, không cần hạ tầng sạc và chi phí sửa chữa thấp hơn. Dẫu vậy, xe vẫn phát thải nhiều hơn HEV và khả năng tiết kiệm nhiên liệu không vượt trội vì động cơ xăng luôn hoạt động.

Xe hybrid cắm sạc (PHEV): Giao thoa giữa xe điện và xe xăng

PHEV là lựa chọn dành cho những người muốn kết hợp giữa sự thân thiện môi trường của xe điện và sự tiện lợi của xe xăng. PHEV có khả năng vận hành hoàn toàn bằng điện trong quãng đường từ 60 đến 90 km nhờ dung lượng pin lớn. Khi hết điện, xe sẽ tự chuyển sang chế độ chạy xăng như một chiếc HEV thông thường.

Jaecoo J7 là một trong số ít mẫu xe PHEV có mặt tại Việt Nam. Dòng xe này mang đến trải nghiệm lái êm ái, ít phát thải và linh hoạt về cách sử dụng. Tuy nhiên, để phát huy tối đa hiệu quả, xe cần được sạc điện thường xuyên. Pin lớn cũng khiến xe nặng hơn, làm giảm hiệu suất khi chuyển sang chạy bằng động cơ xăng. Ngoài ra, khi pin cạn, động cơ đốt trong – vốn có công suất nhỏ – sẽ phải hoạt động nhiều hơn, dẫn đến tiếng ồn và tiêu hao nhiên liệu.

Nên mua loại xe hybrid nào?

Việc chọn mua loại xe hybrid nào còn phụ thuộc vào thói quen sử dụng của từng người. Nếu chủ yếu di chuyển trong thành phố, nơi điều kiện giao thông hay kẹt xe và quãng đường không dài, cả HEV lẫn MHEV đều là lựa chọn hợp lý. Trong đó, HEV cho hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu tốt hơn, còn MHEV lại có giá bán dễ tiếp cận.

Ngược lại, nếu thường xuyên thực hiện các chuyến đi dài hoặc cần tính linh hoạt giữa điện và xăng, PHEV có thể là một giải pháp ưu việt. Tuy nhiên, người dùng cần cân nhắc kỹ hạ tầng sạc điện tại nơi ở và nơi làm việc để đảm bảo sự tiện lợi.

Dù còn đối mặt với nhiều rào cản như chi phí, nhận thức thị trường và hạ tầng hỗ trợ, xe hybrid vẫn là bước chuyển quan trọng trong hành trình tiến tới giao thông xanh và bền vững tại Việt Nam.

Theo Thái Sơn (SHTT)