Xe máy Việt Nam biến động mạnh

Doanh số xe máy điện tăng mạnh

Thị trường xe hai bánh tại Việt Nam đang ghi nhận xu hướng dịch chuyển rõ rệt: Tiêu thụ xe máy xăng giảm, trong khi xe máy điện tăng mạnh cả về lượng bán và thị phần. 

Báo cáo cho thấy tổng doanh số bán hàng của 5 thành viên lớn trong Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (Honda, Yamaha, Piaggio, Suzuki, SYM) trong quý III/2025 đạt 621.732 chiếc, giảm 9,37% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh áp lực suy giảm ở phân khúc xe xăng. 

Riêng Honda - hãng chiếm thị phần lớn nhất - báo doanh số tháng 9 giảm 11,4% so với cùng kỳ, với 163.787 chiếc bán ra trong tháng.

Ở chiều ngược lại, xe máy điện lại bùng nổ với mức tăng trưởng rất lớn. 

Theo số liệu tổng hợp cho nửa đầu và tám tháng đầu năm 2025, Việt Nam vươn lên vị trí thứ ba toàn cầu về tiêu thụ xe máy điện với hơn 209.000 chiếc bán ra trong nửa đầu năm. Cùng với đó, một số nhà sản xuất trong nước, tiêu biểu là VinFast, báo mức tăng gần 450% trong 8 tháng đầu năm so với cùng kỳ trước, đưa VinFast lên vị trí dẫn dắt phân khúc xe điện hai bánh trong nước. 

Các nhóm xe điện nhẹ (L1, tương đương dưới 50 cc) và nhóm L3 (trên 50 cc) ghi nhận mức tăng trưởng mạnh, lần lượt gần 89% và gần 197% so với cùng kỳ. Tổng quan ngành cho thấy doanh số toàn thị trường năm 2024 đạt khoảng 2,9 triệu xe và tiếp tục gia tăng trong 2025; tính đến tháng 8/2025 doanh số cộng dồn đạt khoảng 2,08 triệu xe, tăng 15,2% so với cùng kỳ.

Những con số này cho thấy người tiêu dùng đang dịch chuyển phần nào sang xe điện, trong khi áp lực từ chi phí sinh hoạt, lạm phát, cùng với tâm lý chờ đợi chính sách quản lý (ví dụ lộ trình hạn chế xe xăng tại các đô thị) góp phần làm giảm sức mua xe xăng.

Cán cân xe máy xăng - xe máy điện

Theo nguồn tin từ báo chí quốc tế, chính phủ và một số doanh nghiệp Nhật Bản đã bày tỏ quan ngại về chỉ thị không cho phép xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong nội đô Hà Nội từ sau giữa năm 2026 (và mở rộng hạn chế vào các năm tiếp theo). 

Ý kiến phản hồi cho rằng việc hạn chế sẽ gây ảnh hưởng tới việc làm trong các ngành hỗ trợ, gồm đại lý bán hàng, nhà cung cấp linh kiện và các doanh nghiệp phụ trợ khác. Các ý kiến cũng nêu rằng một số đơn vị nước ngoài đặt nhà máy tại Việt Nam cảnh báo nguy cơ gián đoạn sản xuất và tác động tiêu cực tới hàng nghìn đại lý và nhiều nhà cung cấp trong chuỗi. 

Các ý kiến cũng đề nghị xem xét một lộ trình chuyển đổi có giai đoạn chuẩn bị và thời gian tối thiểu để điều chỉnh sản xuất, mở rộng hạ tầng và hoàn thiện tiêu chuẩn an toàn.

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng thị trường giống như một cán cân mà ở đó, khi xe máy điện thăng tiến thì xe máy xăng chịu sức ép giảm sút. Việc xe xăng tụt lại không đồng nghĩa các ngành đi cùng cũng sẽ tụt hậu. 

Nếu xu hướng tăng trưởng xe máy điện là bền vững, các đơn vị phụ trợ hoàn toàn có thể cân nhắc chuyển đổi mô hình để thích nghi với tình hình mới: Phục vụ xe điện.

Thực tế, một số doanh nghiệp trong nước cũng đã chủ động tăng cường năng lực cho mảng xe điện để nắm bắt nhu cầu mới. 

Một minh chứng có thể nhắc tới là VinFast mới đây công bố triển khai chương trình tuyển dụng và đào tạo quy mô lớn cho hơn 3.000 kỹ thuật viên, trong đó chi tiết là 2.000 kỹ thuật viên ô tô điện và 1.200 kỹ thuật viên xe máy điện. 

Chương trình của hãng xe số 1 Việt Nam bao gồm đào tạo chuyên sâu, hỗ trợ học phí, chi phí sinh hoạt và lộ trình sắp xếp việc làm sau đào tạo. Tất cả những việc này nhằm đảm bảo nguồn nhân lực phục vụ xe điện - dòng xe đang ngày càng phổ biến hơn ở Việt Nam.