Từ chỗ chỉ là phương tiện di chuyển của người đứng đầu nước Mỹ, xe cho tổng thống cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 còn là pháo đài bất khả xâm phạm.

Ô tô dành riêng cho tổng thống Mỹ đến nay đã kéo dài lịch sử hình thành hơn 100 năm, bắt đầu từ thời của vị tổng thống thứ 25 - William McKinley đến thời của Donald Trump, qua 20 đời tổng thống, loại xe chuyên dụng này đã có nhiều thay đổi, như nặng và nhiều trang bị bảo vệ yếu nhân hơn.

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Anh em nhà Stanley trong một trong những chiếc ô tô đầu tiên của họ.

Tổng thống William McKinley được coi là người đầu tiên đặt nền móng cho sự chuyển đổi từ xe ngựa sang xe hơi. Ngày 13/7/1901, tổng thống William McKinley được cho là đã đích thân lái thử chiếc xe chạy hơi nước của anh em nhà Stanley, khoảng hai tháng trước khi ông bị ám sát. Trước đó, xe tổng thống vẫn là loại ngựa kéo và các đặc vụ tháp tùng bằng cách chạy bộ bên cạnh.

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Chiếc White Model G 1907 được sử dụng chở tổng thống Theodore Roosevelt cùng đặc vụ bám xung quanh.

Sau sự tiên phong của William McKinley, xe hơi dần phổ biến ở Mỹ và trong nhiệm kỳ của tổng thống Theodore Roosevelt năm 1907, chiếc xe của hãng White Motor đã được sử dụng chở tổng thống với hình ảnh những đặc vụ đu bám xung quanh.

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Chiếc White steamer vào năm 1911 phục vụ tổng thống William Howard Taft.

Tổng thống thứ 27 - William Howard Taft đã thay đổi mọi thứ tại Nhà Trắng khi quyết định loại bỏ chuồng ngựa và theo vào đó là gara để xe với 4 chiếc xe hơi trị giá 12.000 USD (tương đương khoảng 335.000 USD theo thời giá 2018). Bốn chiếc này gồm 2 chiếc Pierce-Arrow, một chiếc Baker và một chiếc xe hơi nước giá hơn 4.000 USD (khoảng 112.000 USD theo năm 2018) của hãng White Motor. Tổng thống Taft rất thích chiếc xe hơi nước vì ông phát hiện ra mình có thể tránh ống kính của phóng viên nhờ hơi nước mịt mù.

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Chiếc Pierce-Arrow được tổng thống Woodrow Wilson mua lại năm 1921.

Tổng thống thứ 28 - Woodrow Wilson là một fan hâm mộ của ba chiếc xe Pierce-Arrow phục vụ trong thời kỳ mình nhậm chức, đến nỗi khi kết thúc nhiệm kỳ vào năm 1921, ông đã tự bỏ tiền túi mua lại từ chính phủ một chiếc với giá 3.000 USD (tương đương 42.140 đô la năm 2018).

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Chiếc Lincoln mui trần có tên Sunshine Special đánh dấu sự can thiệp của mật vụ Mỹ để cải tạo lại xe cho tổng thống.

Vào tháng 12 năm 1939, Tổng thống thứ 32 - Franklin D. Roosevelt được phục vụ bởi một chiếc Lincoln mui trần đặc biệt có tên Sunshine Special. Đây là chiếc xe đầu tiên được chế tạo theo yêu cầu thông số kỹ thuật của Sở mật vụ và là chiếc đầu tiên được cho thuê thay vì mua đứt. Sunshine Special có 10 chỗ, có khoang riêng cho tổng thống ngồi phía sau, hệ thống treo nặng nề, 2 bên hông gắn lốp dự phòng và có bệ đứng dành cho các đặc vụ bảo vệ.

Chiếc Sunshine Special đã trải qua 2 lần thiết kế lại. Đầu tiên vào năm 1941, phần trên của chiếc xe đã bị hạ thấp 76 mm vì vấn đề thẩm mỹ. Lần tiếp theo vào năm 1942 sau cuộc tấn công Trân Châu Cảng , chiếc xe đã bổ sung giáp sắt, kính chống đạn dày 25 mm, lốp đặc, bên trong có thêm hệ thống liên lạc, còi báo động, đèn báo và một khoang để súng tiểu liên. Lúc này trọng lượng xe cũng tăng lên hơn 4,2 tấn.

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Vào năm 1950, dưới thời tổng thống Harry S. Truman, Nhà Trắng đã thuê 10 chiếc Lincoln Cosmopolitans, gồm 9 chiếc mui kín và 1 chiếc mui trần đặc biệt bọc thép dành cho tổng thống.
Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Năm 1954, Tổng thống Dwight D. Eisenhower tiếp tục dùng Lincoln Cosmopolitans mui trần bọc thép, mái che bằng kính chống đạn phía sau, được gọi là mái bong bóng. Chiếc xe phục vụ tổng thống cho đến năm 1965.

Năm 1961, Tổng thống John F. Kennedy đã dùng một chiếc Lincoln Continental 1961 màu xanh lam đã được sửa đổi có giá gần 200.000 đô la Mỹ (tương đương với 1,67 triệu USD đô la vào năm 2018). Xe được gắn mã tên X-100. Đây là chiếc xe tổng thống tinh vi nhất được chế tạo, gồm điều hòa không khí riêng biệt, hai điện thoại, bình cứu hỏa, hộp y tế và còi hụ.

Bên ngoài xe có chỗ đứng và tay nắm cho đặc vụ. Điểm đặc biệt của X-100 là nóc tháo rời được với 3 phiên bản thay thế và phần ghế sau nâng cao 28cm. Cả hai tính năng này được thiết kế để làm cho tổng thống dễ thấy hơn đối với công chúng. Thật không may, điều này đã góp phần khiến John F. Kennedy thành mục tiêu ám sát năm 1963.

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Xe tổng thống với mã tên X-100 phục vụ tổng thống John F. Kennedy

Sau vụ ám sát Kennedy, X-100 được thiết kế lại với chi phí ước tính là 500.000 USD. X-100 được thiết kế lại được sơn màu đen và nổi bật với "thiết bị viễn thông cải tiến, động cơ mạnh hơn và lốp chống rách làm bằng nhôm bọc cao su". Bình nhiên liệu được bảo vệ chống nổ bằng "ma trận bọt xốp" giúp giảm thiểu tối đa sự cố tràn trong trường hợp bị đâm thủng. Khoang hành khách được bảo vệ bởi lớp giáp nặng 730 kg và mái rời được thay thế bằng một lớp kính cố định có giá hơn 125.000 USD. Vỏ kính được làm từ 13 lớp kính chống đạn khác nhau (có độ dày từ 25 đến 46 mm)

Đến năm 1967, X-100 đã được sửa đổi một lần nữa với hệ thống điều hòa không khí được nâng cấp, cửa sổ phía sau có thể mở và cải tiến cấu trúc cho sàn phía sau. Mặc dù những chiếc xe phục vụ tổng thống kế tiếp vẫn được chế tạo và chuyển đến Nhà Trắng, nhưng X-100 vẫn tiếp tục sử dụng bởi các Tổng thống Lyndon B. Johnson, Richard Nixon, Gerald Ford và Jimmy Carter cho đến năm 1977. Chiếc xe hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Henry Ford ở Dearborn, Michigan.

Bên cạnh chiếc X-100, một chiếc Lincoln Continental đời 1972 được sửa đổi nặng gần 6 tấn đã được chuyển đến Nhà Trắng vào năm 1974. Chiếc limousine 6 chỗ ngồi này được thuê từ Ford Motor với giá 5.000 đô la Mỹ (tương đương 25.401 đô la năm 2018) mỗi năm và nổi bật với động cơ V8 460 phân khối, công suất 214 mã lực. Xe có tính năng micrô để cho phép người bên trong nghe rõ tiếng động bên ngoài, áo giáp đầy đủ, kính chống đạn và hộc cất súng tiểu liên của mật vụ.

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Lincoln Continental 1972 bọc thép

Lincoln Continental là chiếc limousine “chứng kiến” hai vụ ám sát bất thành nhằm vào Tổng thống Gerald Ford (tháng 9/1975) và tổng thống Ronald Reagan (tháng 3/1981). Cả hai vụ việc đều diễn ra khi tổng thống trên đường đi ra xe.

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Xe limousine bọc thép Cadillac Fleetwood đời 1983

Chiếc xe tổng thống bọc thép Cadillac Fleetwood được bàn giao cho Nhà Trắng vào tháng 1/1984 có lớp giáp dày tới 430 mm và kính chống đạn dày 76 mm. Để đối phó với trọng lượng tăng thêm, lốp xe được nâng cấp, sử dụng hệ thống phanh đặc biệt. Tổng thống Ronald Reagan là người thường dùng chiếc xe này để thay cho chiếc Lincoln sau lần ám sát hụt năm 1981.

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
 Lincoln Town Car 1989 dưới thời tổng thống Bush “cha” là chiếc Lincoln cuối cùng xuất hiện trong vai trò xe tổng thống, trước khi nhường “sân” cho Cadillac suốt nhiều năm về sau và cho đến tận ngày nay.
Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
Đến thời tổng thống Bill Clinton, chiếc Cadillac Fleetwood trở lại phục vụ với phiên bản mới đời 1993. Hiện chiếc xe được trưng bày ở Trung tâm Tổng thống Clinton tại thành phố Little Rock, bang Arkansas. Chiếc xe vẫn được bảo vệ bí mật đến mức nhân viên vệ sinh muốn lau chùi bên trong phải được sự cho phép của đặc vụ bang.
Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
 Năm 2001, Tổng thống George W.Bush dùng xe Cadillac có tên “Deville” nhưng nó là sự tổng hợp của nhiều mẫu xe khác như Chevrolet Suburban, GMC Yukon và Cadillac Escalade. Lúc này lớp kính chống đạn của “Deville” đã dày tới 113 mm, đến mức ánh sáng tự nhiên bị chặn mất một phần khi chiếu vào. Trọng lượng tăng lên 6,4 tấn. Đồng thời tên gọi "The Beast" (Quái vật) chiến thuật đem theo chiếc xe khác giống y xì khi tổng thống công du nước ngoài cũng bắt đầu từ đây.

Đến thời tổng thống Obama, “Quái thú” được nâng cấp hoàn thiện hơn với khả năng bọc thép, tồn tại tốt hơn trước bất kỳ cuộc tấn công bằng vũ khí tầm trung, sinh, hóa học. Chiếc xe còn có tên gọi chính xác là Cadillac One.

Xe tổng thống Mỹ thay đổi thế nào hơn 100 năm qua?
 Tổng thống Donald Trumph mới nhận chiếc Cadillac One thế hệ mới từ giữa năm 2018 sau 4 năm nhà sản xuất phát triển nghiên cứu. So với chiếc xe đời cũ của ông Obama, chiếc One mới sở hữu thiết kế hiện đại và hấp dẫn hơn theo ngôn ngữ mới nhất của Cadillac. Đồng thời khả năng phòng thủ của chiếc xe cũng được cải thiện rất nhiều. Mỗi chiếc The Beast 2.0 có giá 1,5 triệu USD, tương đương 35 tỷ đồng nhưng chi phí để phát triển nghiên cứu lên đến 16 triệu USD (tương đương hơn 360 tỷ đồng).

Theo Minh Quân (VietNamNet)