Án oan 3.682 ngày, chỉ được bồi thường 264 triệu đồng

Ngày 20/11, TAND tỉnh Quảng Trị đã tuyên án vụ ông Dương Văn Hòa (giám đốc Công ty TNHH Thuận Thành, trụ sở tại huyện Gio Linh) khởi kiện yêu cầu VKSND tỉnh này xin lỗi công khai và bồi thường oan gần 18 tỷ đồng.

Trắng tay sau khi vướng vòng tố tụng
Phiên tòa sơ thẩm này được khai mạc từ sáng 19/11. Tại phiên tòa, ông Hòa khẳng định trước khi bị Công an tỉnh Quảng Trị khởi tố về tội làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho động vật, ông là giám đốc của một công ty đang trên đà phát triển, chuyên cung cấp cây trồng, vật nuôi cho các nông trường trong và ngoài địa phương. Ông sở hữu nhiều vườn cây cao su, cây giống, cành ghép… trong, ngoài tỉnh và tại nước Lào với giá trị hàng chục tỷ đồng.

Tuy nhiên, kể từ khi ông bị khởi tố và cấm đi khỏi nơi cư trú, các hợp đồng kinh tế đã ký kết đều bị hủy bỏ. Các mối quan hệ làm ăn đều bị cắt đứt. Các đối tác đều không dám tiếp tục hợp tác làm ăn. Ông không thể chăm nom các vườn cây khiến chúng bị bỏ hoang, cây giống hư hỏng. Các trại giống cũng đóng cửa. Công ty phải ngưng hoạt động, giấy phép kinh doanh cũng bị thu hồi, gây thiệt hại nhiều tỷ đồng.

Theo ông Hòa, việc bị khởi tố oan đã đẩy ông từ một người làm kinh tế giỏi trở thành người nghèo khổ, mất danh dự, tinh thần sa sút, cuộc sống của ông cùng gia đình đảo lộn hoàn toàn… Do đó ông giữ nguyên quan điểm yêu cầu VKSND tỉnh Quảng Trị phải bồi thường thiệt hại số tiền gần 18 tỷ đồng, đồng thời tổ chức cải chính, xin lỗi công khai cho ông theo đúng quy định của pháp luật.

Luật sư của ông Hòa thì cho rằng HĐXX cần áp dụng Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2017 để giải quyết bồi thường cho ông Hòa chứ không phải Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2009.

Theo luật sư, ông Hòa bị khởi tố oan 3.682 ngày, tính theo mức lương cơ sở thì VKSND tỉnh phải bồi thường tổn thất về tinh thần là hơn 465 triệu đồng. Những thiệt hại đối với các vườn cây cao su, vườn cành ghép của ông Hòa có mối quan hệ nhân quả giữa các quyết định khởi tố, cấm đi khỏi nơi cư trú của cơ quan có thẩm quyền với thiệt hại thực tế xảy ra.

Điều đó khiến ông Hòa không thể chăm sóc, khai thác vườn cây giống của mình dẫn đến hư hỏng, không thể khắc phục nên VKSND tỉnh phải bồi thường số tiền hơn 16 tỷ đồng. Ngoài ra, ông Hòa còn bị thiệt hại do thu nhập thực tế bị mất, thiệt hại do không thể thực hiện được hợp đồng…

Trong khi đó, đại diện VKSND tỉnh Quảng Trị vẫn giữ nguyên quan điểm của VKSND tỉnh về việc giải quyết bồi thường cho ông Hòa tại phiên thương lượng trước đó với số tiền 249,5 triệu đồng.

Vị đại diện VKSND tỉnh cho rằng căn cứ theo khoản 3 Điều 26 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2009, ông Hòa thuộc diện bồi thường của Nhà nước. Tuy nhiên, thiệt hại về tài sản không do cơ quan tố tụng thu giữ, tạm giữ, kê biên, tịch thu, xử lý gây nên trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử nên VKSND tỉnh không chấp nhận bồi thường phần này...

Sau khi nghị án, HĐXX đã quyết định chỉ chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Hòa, tuyên buộc VKSND tỉnh Quảng Trị phải bồi thường cho ông Hòa tổng cộng hơn 264 triệu đồng (gồm tổn thất tinh thần và một số chi phí khác).

Khi HĐXX tuyên mức bồi thường, ông Hòa buồn bã bỏ ra khỏi phòng xử. Trao đổi sau khi phiên xử kết thúc, ông cho rằng tòa sơ thẩm xét xử chưa công tâm nên sẽ kháng cáo yêu cầu tòa phúc thẩm xem xét lại.

Bị kết án oan vì dịch lở mồm long móng

Như đã phản ánh, từ tháng 6/2007 dịch lở mồm long móng bùng phát tại nhiều huyện, thị của Quảng Trị. Một tháng sau, ông Dương Văn Hòa (cung cấp bò giống cho các hộ dân tại hai huyện Đắkrông và Hướng Hóa theo dự án giảm nghèo của tỉnh) bị Công an tỉnh Quảng Trị khởi tố về tội làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho động vật.

Tháng 6/2008, TAND tỉnh Quảng Trị xử sơ thẩm, tuyên phạt ông Hòa 18 tháng tù. Ông kháng cáo kêu oan, được Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại Đà Nẵng hủy án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại từ đầu.

VKSND tỉnh Quảng Trị tiếp tục ra cáo trạng truy tố ông Hòa về tội danh cũ. Thụ lý, TAND tỉnh trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung. Tháng 12/2009, VKSND tỉnh Quảng Trị ra quyết định đình chỉ vụ án, miễn trách nhiệm hình sự đối với ông Hòa.

Ông Hòa rất nhiều lần gửi đơn khiếu nại yêu cầu được minh oan đến nhiều cơ quan từ trung ương đến địa phương. Tháng 8/2017, VKSND Tối cao đã ra quyết định chấp nhận khiếu nại của ông, hủy quyết định đình chỉ vụ án của VKSND tỉnh Quảng Trị.

Tiếp đó, VKSND tỉnh ký quyết định đình chỉ vụ án vì xét thấy hành vi của ông Hòa không cấu thành tội lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho động vật. Quyết định cũng yêu cầu chính quyền địa phương và các cơ quan, tổ chức hữu quan phục hồi quyền lợi hợp pháp cho ông Hòa.

Sau đó, ông Hòa yêu cầu VKSND tỉnh Quảng Trị xin lỗi công khai và bồi thường oan gần 18 tỷ đồng. Trong đó, ông yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần hơn 465 triệu đồng, bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm hơn 16 tỷ đồng, bồi thường thiệt hại do thu nhập thực tế bị mất 610 triệu đồng, bồi thường thiệt hại do bị phạt hợp đồng 320 triệu đồng, bồi thường thiệt hại khác 211 triệu đồng. Sau đó VKSND tỉnh chỉ chấp nhận bồi thường 249,5 triệu đồng. Không đồng ý, ông Hòa khởi kiện ra TAND tỉnh.

Theo Nguyễn Do (Pháp Luật TP.HCM)