Cú "lật kèo" ngoạn mục của đại gia Đinh Trường Chinh: Bán lại đất cũ của khách với giá gấp trăm lần

Đơn phương hủy bỏ các hợp đồng mua bán đất đã ký kết từ hơn 20 năm trước với giá trị chỉ vài trăm triệu đồng, cựu Chủ Chủ tịch HDTC Đinh Trường Chinh bị cáo buộc đã chỉ đạo sang tay các nền đất này cho những khách hàng mới để thu về khoản tiền hàng chục tỷ đồng mỗi nền.

Mòn mỏi chờ đất hai thập kỷ rồi bất ngờ bị "hớt tay trên"

Theo hồ sơ từ cơ quan công tố, sai phạm này gắn liền với quá trình chuyển đổi của Công ty Cổ phần Phát triển và Kinh doanh nhà (HDTC). Trước khi tiến hành cổ phần hóa vào năm 2016 để trở thành doanh nghiệp do ông Đinh Trường Chinh (52 tuổi) cùng người thân nắm giữ khoảng 70% vốn góp, HDTC vốn là một doanh nghiệp Nhà nước mang tên Công ty TNHH MTV HDTC. Trong giai đoạn còn là doanh nghiệp Nhà nước, đơn vị này đã ký kết nhiều hợp đồng bán nền đất tại Dự án Khu đô thị An Phú - An Khánh cho người dân. Tuy nhiên, dù các khách hàng đều đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính gần như toàn bộ hoặc nộp đủ 100% số tiền, phía công ty vẫn trì hoãn và không thực hiện việc bàn giao nền đất.

Cáo trạng đã chỉ rõ các trường hợp cụ thể phải gánh chịu tổn thất. Điển hình như vào năm 1998, bà Nguyễn Thị Hạnh tiến hành mua 4 nền đất tại dự án cho con gái đứng tên và đã hoàn tất thanh toán 95% giá trị hợp đồng (tương đương 1,4 tỷ đồng), trước khi được hướng dẫn đóng nốt 5% còn lại vào tháng 12/2018. Hay như trường hợp của bà Trương Thanh Tâm ký hợp đồng năm 2000 mua nền đất tại khu A đường Vũ Tông Phan và đã nộp 256 triệu đồng (tương đương 95% giá trị). Tương tự, ông Hà Văn Cun cũng chi ra hơn 270 triệu đồng vào năm 2003 để thanh toán toàn bộ giá trị một nền đất theo hợp đồng đã ký.

Sau khi doanh nghiệp được cổ phần hóa, các khách hàng cũ đã liên tục gửi đơn từ và trực tiếp đến yêu cầu bàn giao tài sản nhưng đều bị khước từ. Phía công ty liên tục đưa ra các lý do né tránh như dự án đang gặp vướng mắc trong khâu đền bù giải tỏa, đang phải chờ quyết toán cổ phần hóa, hoặc thậm chí thông báo đơn phương chấm dứt hợp đồng với lý do phát hiện có sai phạm trong quá trình ký kết trước đây.

Thực chất, lợi dụng việc chi phối gần 70% cổ phần và giữ chiếc ghế Chủ tịch HĐQT HDTC, ông Đinh Trường Chinh bị cáo buộc đã tự ý quyết định giữ lại, không giao 6 nền đất của các khách hàng cũ. Thay vào đó, ông Chinh giao cho anh trai mình là Đinh Chí Minh (giữ chức Tổng giám đốc HDTC) chỉ đạo Phòng Kinh doanh - Tiếp thị ráo riết tìm kiếm những người mua mới để chào bán lại các nền đất này với mức giá dao động từ 200 đến 275 triệu đồng cho mỗi mét vuông.

Đến tháng 4/2021, ông Chinh trực tiếp đặt bút ký các thông báo đơn phương chấm dứt hợp đồng để gửi tới bà Nguyễn Thị Hạnh - Vân Bảo Ngọc, ông Hà Văn Cun và bà Trương Thanh Tâm. Bất chấp việc nhận thức rõ các khu đất trên đã có chủ từ trước và người mua cũ vẫn liên tục đòi quyền lợi, cựu Chủ tịch HDTC vẫn thúc ép các đơn vị môi giới tìm khách hàng mới nhằm bán lại tài sản. Kết quả là các nền đất này đã được sang tay thành công cho người mua mới với mức giá từ 12 đến 47,5 tỷ đồng mỗi nền — đạt giá trị cao gấp hàng chục lần, thậm chí áp sát mức gấp 200 lần so với giá trị trong hợp đồng gốc ban đầu.

Cơ quan điều tra kết luận, tổng số tiền mà ông Chinh bị cáo buộc chiếm đoạt của những khách hàng cũ đã nộp vào công ty lên tới 199 tỷ đồng. Với hành vi này, ông Đinh Trường Chinh cùng anh trai Đinh Chí Minh đã bị truy tố trước pháp luật về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Biện minh tại cơ quan điều tra, ông Chinh khai rằng bản thân coi các hợp đồng cũ là không có giá trị pháp lý nên mới chuyển nhượng đất lấy tiền nộp thuế cho HDTC. Trong khi đó, người anh trai Đinh Chí Minh đã cúi đầu thừa nhận hành vi trợ thủ, giúp sức cho em trai. Cho đến thời điểm hiện tại, các khách hàng cũ vẫn kiên quyết phản đối việc hủy hợp đồng, chưa có bất kỳ phán quyết pháp lý nào tuyên bố các hợp đồng cũ bị vô hiệu, song toàn bộ các nền đất thực tế đều đã bị chuyển dịch sang tên cho những người chủ mới.

Chiêu trò bắt tay nâng giá, tuồn ngoài sổ sách gần 142 tỷ đồng

Bên cạnh phi vụ "lật kèo" bán đất cũ nêu trên, các cơ quan chức năng còn bóc tách được hàng loạt sai phạm nghiêm trọng khác diễn ra sau thời điểm HDTC cổ phần hóa. Cụ thể, trong bối cảnh giai đoạn từ năm 2016 đến tháng 9/2018 khi phần vốn góp của Nhà nước tại HDTC vẫn còn duy trì ở mức 30%, doanh nghiệp này lại cố tình không ban hành bảng giá chuyển nhượng công khai cho các nền đất thuộc Dự án An Phú - An Khánh.

Thay vì thông qua Phòng Kinh doanh theo quy trình nghiêm ngặt, ông Đinh Trường Chinh bị cáo buộc đã trực tiếp giao quyền cho chị gái là Đinh Ngọc Thiên Hương cùng anh trai Đinh Chí Minh tự ý đứng ra thỏa thuận, định giá bán đất với các đơn vị môi giới và khách hàng. Ngoài lượng nền đất được phân phối riêng cho Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Nhà Mỹ Vân, nhóm của ông Chinh đã thực hiện trót lọt việc bán nhiều nền đất khác với mức giá giao dịch thực tế trên thị trường đạt từ 82 đến 102 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, trên các văn bản hợp đồng được ký kết để hạch toán doanh nghiệp, con số này đã bị cắt xén, chỉ ghi nhận ở mức từ 54 đến 60 triệu đồng/m2.

Ngay sau khi nhận tiền thanh toán từ phía đối tác, nhân viên kế toán Nguyễn Thị Hồng Mai bị cáo buộc đã tuân theo chỉ thị của ông Chinh để lập các hợp đồng chuyển nhượng, hồ sơ công chứng và thủ tục thanh lý với các mức giá khai thấp hơn thực tế nhằm đưa vào hệ thống sổ sách kế toán của công ty.

Áp dụng phương thức tinh vi này, bà Đinh Ngọc Thiên Hương bị cáo buộc đã bán thành công 28 nền đất, giữ lại khoản tiền chênh lệch ngoài hợp đồng lên tới hơn 82 tỷ đồng. Sau khi bà Hương xuất cảnh sang Mỹ vào tháng 10/2018, công việc điều hành hoạt động bán đất phi pháp này được ông Chinh bàn giao lại cho người anh trai. Tiếp quản công việc từ em trai, ông Đinh Chí Minh tiếp tục thỏa thuận bán thêm 9 nền đất khác với mức giá thực tế cao hơn từ 7 đến 10 tỷ đồng mỗi nền so với giá hiển thị trên giấy tờ hợp đồng, từ đó đút túi khoản chênh lệch gần 69 tỷ đồng.

Cơ quan điều tra xác định tổng số tiền hạch toán ngoài sổ sách của ba chị em nhà ông Đinh Trường Chinh qua hai giai đoạn lên tới gần 142 tỷ đồng. Hành vi trục lợi này đã cấu thành tội Tham ô tài sản và bị truy tố theo quy định. Trong quá trình làm việc với cơ quan chức năng, các bị can đều đã thừa nhận hành vi phạm tội của mình. Riêng đối với bị can Đinh Ngọc Thiên Hương, do đã bỏ trốn nên hiện đang bị cơ quan chức năng phát lệnh truy nã, đồng thời kêu gọi đối tượng sớm ra đầu thú để được nhận chính sách khoan hồng.

Ngoài ra, cơ quan điều tra cho biết thêm, đại gia Đinh Trường Chinh còn đang đối mặt với nhiều đơn phản ánh liên quan đến các sai phạm khác như kéo dài thời gian bàn giao đất cho người dân, tự ý phân lô xẻ nền trên các phần đất vốn thuộc quy hoạch công viên cây xanh và trường học để đem bán. Mặc dù vậy, các nội dung này hiện vẫn chưa có đủ căn cứ pháp lý để tiến hành xử lý hình sự. Trước đó, vào tháng 9/2025, ông Chinh đã bị TAND TP.HCM tuyên phạt mức án 13 năm tù liên quan đến vụ án thâu tóm các khu đất vàng tại khu vực trung tâm Sài Gòn về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Đến đầu năm nay, tại phiên tòa phúc thẩm, TAND Tối cao tại TP.HCM đã chấp thuận đơn kháng cáo và tuyên giảm hình phạt cho cựu Chủ tịch HDTC xuống còn 11 năm tù.