Đại án 9000 tỷ: Vụ án kinh tế kỷ lục trong lịch sử tố tụng

Đây là hình ảnh Phạm Công Danh được dẫn giải đến tòa vào ngày 19/7 vừa qua - ngày TAND TP.HCM bắt đầu đưa vụ án ra xét xử. Trước khi xảy ra vụ án ở VNCB, ông Danh được dư luận biết đến với vai trò là Chủ tịch HĐTV kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tập đoàn Thiên Thanh - một tập đoàn đang sở hữu hàng loạt dự án bất động sản có quy mô lớn. Tập đoàn này đi lên từ ngành vật liệu xây dựng, có tiền thân là Hãng gạch Hương Sen tại Quảng Ngãi.

Hơn 5 năm trước, ông Danh từng gửi đơn lên Bộ Xây dựng xin phép thành lập một ngân hàng chuyên về xây dựng nhưng chưa được chấp thuận. Năm 2012, do kinh doanh thua lỗ, vốn chủ sở hữu bị âm gần 2.855 tỷ đồng, lỗ lũy kế gần 6.062 tỷ đồng nên Ngân hàng Ngân hàng Đại Tín (Trustbank) phải tái cơ cấu. Phạm Công Danh đã đứng ra điều hành, tái cơ cấu ngân hàng này với chức danh Chủ tịch Hội đồng quản trị. Năm 2013, Trustbank chính thức đổi tên thành Ngân hàng Xây dựng Việt Nam (VNCB). Đây cũng là con đường dẫn ông Danh đến vòng lao lý.

Trong 18 tháng điều hành, Phạm Công Danh cùng 35 đồng phạm bị cáo buộc đã "cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" và "vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng", gây thiệt hại của VNCB tổng cộng hơn 9.000 tỷ đồng. Trong đó có 5.490 tỷ đồng thiệt hại liên quan đến nhóm bà Trần Ngọc Bích (Gíam đốc Tân Hiệp Phát) và ông Trần Quí Thanh. Ra tòa, nhiều bị cáo bật khóc.

Bị cho là đã đồng phạm, giúp sức tích cho Phạm Công Danh thực hiện hành vi sai phạm, bị cáo Phan Thành Mai (SN 1971, nguyên Tổng Giám đốc VNCB) cũng bị đưa ra xét xử và lãnh án 22 năm tù. Ông Mai là một trong những trợ thủ đắc lực của cựu chủ tịch VNCB.

Bị cáo Hoàng Đình Quyết (SN 1983, nguyên Phó Giám đốc VNCB chi nhánh Sài Gòn, bị tuyên phạt 19 năm tù) là người trực tiếp ký các lệnh chuyển tiền, chuyển 5.190 tỷ đồng (trong 5.490 tỷ đồng liên quan đến nhóm bà Bích) ra khỏi tài khoản của bà Bích. Tại tòa, ông Quyết liên tục cho rằng hành vi trên là có sự đồng thuận của chủ tài khoản. Ông Quyết chính là người "xin được tố cáo bà Trần Ngọc Bích trước tòa".

Trước tòa, bà Trần Ngọc Bích (SN 1982, Giám đốc Công ty TNHH Tân Hiệp Phát) liên tục phủ nhận những lời khai của các bị cáo Danh, Quyết và Mai. Bà khẳng định hoàn toàn không biết hàng ngàn tỷ đồng của mình bị chuyển ra khỏi tài khoản, không có chuyện bà nhận hàng ngàn tỷ lãi ngoài. Bà được xác định là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án. Xung quanh những giao dịch ngàn tỷ và khoản tiền 5.490 tỷ đồng của nhóm bà Bích trong đại án, phiên tòa đã có những phần tranh cãi nảy lửa.

Bà Hứa Thị Phấn (SN 1947, TP.HCM) - người đại diện nhóm cổ đông Phú Mỹ, là "chủ cũ" của Trustbank. Năm nay bà Phấn đã 69 tuổi, bị bệnh tiểu đường và cao huyết áp, sức khỏe yếu. Tại tòa, ông Danh cho rằng đã bỏ ra hàng ngàn tỷ đồng nhưng không nhận được tài sản từ nhóm bà Phấn nên càng "cạn tiền" và lún sâu vào sai phạm. Tòa cho rằng quá trình điều hành Trustbank trước đây của bà Phấn và một số cá nhân đã có nhiều sai phạm dẫn đến Trustbank thua lỗ phải tái cơ cấu. Do vậy, HĐXX đã quyết định khởi tố vụ án tại tòa liên quan đến bà Phấn và những người liên quan để điều tra làm rõ.

Đây là vụ án kinh tế kỷ lục trong lịch sử tố tụng Việt Nam về số tiền thiệt hại, bản kết luận điều tra dài 220 trang, cáo trạng dài 120 trang, 36 bị cáo hầu tòa, 45 luật sư tham gia tố tụng, 168 người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan. Riêng Phạm Công Danh có 5 luật sư tham gia bào chữa. Trong ảnh là các luật sư tại tòa.

Trước đó, bị cáo Danh cho biết sức khỏe yếu, trí nhớ và thị lực kém. Do phiên xử diễn ra dài ngày nên có lúc nhìn ông này khá tiều tụy.

Bị cáo Danh giơ tay chào người thân trong ngày cuối cùng của phiên tòa  

Phiên tòa xét xử đại án 9.000 tỷ đồng bắt đầu diễn ra từ ngày 19/7 và tuyên án kết thúc vào gần 19h ngày 9/9. Bị tuyên phạt 30 năm tù, ông Danh và các bị cáo được dẫn ra khỏi phòng xử khi trời đã tối.

Qua ô kính nhỏ của xe chở phạm, cựu Chủ tịch VNCB nhìn về phía người thân.