Đại án tại Bộ Y tế: Lộ diện "cơ chế 5%" và khoản tiền lót tay hàng chục tỷ đồng tại dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2

VKSND Tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các đồng phạm trong vụ án gây thất thoát tài sản Nhà nước, lừa đảo chiếm đoạt tài sản và nhận hối lộ. Hồ sơ vụ án đã bóc tách một "quy luật ngầm" khủng khiếp tại Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, nơi các doanh nghiệp phải chi trả những khoản tiền khổng lồ để đổi lấy sự thuận lợi trong thi công và thanh quyết toán.

"Luật chơi" nghiệt ngã: 5% giá trị tạm ứng

Theo kết luận điều tra, bị can Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án trọng điểm) đã thiết lập một "cơ chế" trục lợi tinh vi. Cụ thể, 10 nhà thầu đã đồng loạt tố giác ông Thắng yêu cầu họ phải trích lại 5% giá trị trước thuế mỗi khi được tạm ứng hoặc thanh toán tiền từ ngân sách. Để công việc nghiệm thu và giải ngân được diễn ra suôn sẻ, các nhà thầu buộc phải chấp nhận "luật chơi" này.

Tính đến thời điểm nghỉ hưu vào tháng 9/2017, ông Thắng đã trực tiếp nhận từ các nhà thầu tổng số tiền lên tới hơn 88,4 tỷ đồng. Đáng chú ý, khi ông Nguyễn Hữu Tuấn lên tiếp quản vị trí lãnh đạo Ban, dù không trực tiếp thỏa thuận lại, nhưng "cơ chế" này vẫn tiếp tục được vận hành. Ông Tuấn đã nhận thêm 12,17 tỷ đồng từ 3 nhà thầu khác, thường xuyên thực hiện việc giao nhận tiền ngay tại phòng làm việc.

Doanh nghiệp quốc phòng và gói thầu nghìn tỷ

Tâm điểm của những sai phạm nằm ở gói thầu XDBM-01 xây dựng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2. Vào đầu năm 2015, một liên danh gồm các Tổng Công ty thuộc Bộ Quốc phòng đã ký hợp đồng trị giá hơn 2.189 tỷ đồng với Ban Y tế trọng điểm. Hồ sơ xác định, để dự án vận hành trơn tru, các doanh nghiệp này đã nhiều lần "chi cơ chế" cho ông Thắng tổng cộng hơn 36 tỷ đồng.

Sau khi ông Thắng rời ghế Giám đốc, các nhà thầu thuộc khối quốc phòng vẫn tiếp tục chi thêm 4,5 tỷ đồng cho người kế nhiệm là Nguyễn Hữu Tuấn. Do tính chất đặc thù của các đơn vị liên quan, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã quyết định tách hành vi và tài liệu của các nhà thầu này để chuyển cho Cơ quan Điều tra hình sự Bộ Quốc phòng xử lý theo thẩm quyền.

Ma trận dòng tiền và những lời khai đối nghịch

Số tiền bất chính khổng lồ sau khi thu về đã được các bị can phân tán theo nhiều ngả. Bị can Nguyễn Chiến Thắng khai nhận đã chi cho cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến 12,9 tỷ đồng cùng 100.000 USD, đồng thời bồi dưỡng cho hàng loạt cấp dưới tại Ban Y tế trọng điểm và một số đơn vị thuộc Bộ Y tế. Thậm chí, ông Thắng còn khai đã đưa 2 triệu USD cho một giám đốc doanh nghiệp để nhờ "chạy tội" trước đoàn kiểm tra, nhưng thực chất đã bị người này lừa đảo chiếm đoạt.

Về phía cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, bà thừa nhận có nhận tiền từ ông Thắng và ông Tuấn nhưng với con số thấp hơn nhiều so với lời khai của cấp dưới (tổng cộng khoảng 7,5 tỷ đồng). Bà Tiến khẳng định khi nhận tiền không hề biết về nguồn gốc bất chính của chúng. Sự mâu thuẫn trong lời khai về số tiền thực nhận vẫn được các bị can giữ nguyên ngay cả khi đối chất.

Vụ án không chỉ phơi bày sự tha hóa của một bộ phận cán bộ lãnh đạo ngành y tế mà còn là lời cảnh báo đanh thép về những góc khuất trong quản lý đầu tư công. Hiện hồ sơ vụ án đang tiếp tục được làm rõ để xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức vi phạm theo quy định của pháp luật.

Miễn trách nhiệm hình sự cho 10 cá nhân đưa hối lộ

Trong vụ án cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, có 10 cá nhân là Phó Tổng Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc các doanh nghiệp và một giảng viên đại học đã làm đơn tố giác hai cấp dưới của cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến ép họ phải “chung chi” 5% tiền dự án.

Quá trình điều tra, Cơ quan CSĐT Bộ Công an căn cứ quy định tại khoản 7, Điều 364 BLHS, áp dụng Nghị quyết số 03/2020/NQ-HĐTP ngày 30-12-2020 của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao nên miễn trách nhiệm hình sự đối với 10 cá nhân có hành vi đưa hối lộ. Tuy nhiên, cơ quan điều tra đã tịch thu toàn bộ số tiền đưa hối lộ sung công quỹ Nhà nước, đồng thời kiến nghị xử lý về Đảng và xử lý hành chính đối với những cá nhân trên.

Viện KSND tối cao đồng tình với quan điểm của Cơ quan CSĐT Bộ Công an về việc miễn trách nhiệm hình sự đối với 10 cá nhân có hành vi đưa hối lộ, nhưng kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý nghiêm về Đảng và xử lý hành chính đối với 10 cá nhân liên quan.

CAND Online