Ít ai có thể ngờ rằng phía sau một mạng lưới tội phạm công nghệ cao vừa bị triệt phá, kẻ giữ vai trò điều phối kỹ thuật và trực tiếp lập trình ra những dòng mã độc nguy hiểm lại là một học sinh lớp 12 trú tại phường Hạc Thành, Thanh Hóa.

Nguyễn – nam sinh với đam mê tin học – đã bước lệch hướng, từ việc tự học code để nghiên cứu đến khi trở thành "kiến trúc sư" cho một hệ thống xâm nhập trái phép hơn 94.000 máy tính trên phạm vi toàn cầu.

Cơ quan điều tra lấy lời khai nghi can Nguyễn. Ảnh: Lam Sơn
Cơ quan điều tra lấy lời khai nghi can Nguyễn. Ảnh: VnExpress.

Sự biến chất của một tài năng lập trình trẻ

Hành trình lầm lỡ của Nguyễn bắt đầu từ khoảng năm 2023, khi nam sinh này tự mày mò các ngôn ngữ lập trình phổ biến như Python và C++. Vốn có tư duy nhạy bén, Nguyễn nhanh chóng làm chủ các kỹ thuật nâng cao về cấu trúc hệ điều hành và quản lý dữ liệu. Tuy nhiên, thay vì sử dụng kiến thức cho mục đích chính đáng, đến năm 2024, Nguyễn đã phát triển thành công bộ mã nguồn có khả năng xuyên thủng các lớp bảo vệ cơ bản để đánh cắp thông tin nhạy cảm của người dùng như cookies, mật khẩu lưu trên trình duyệt và dữ liệu tự động điền.

Bước ngoặt lớn xảy ra vào tháng 7/2024 khi Nguyễn kết nối với các đối tượng sừng sỏ qua Telegram. Từ một người thử nghiệm mã nguồn, Nguyễn chính thức tham gia sâu vào đường dây tội phạm khi nhận lời lập trình các tệp tin chứa mã độc ngụy trang dưới dạng tệp nén hoặc file PDF giả mạo. Những "cái bẫy" kỹ thuật này được phát tán qua email hàng loạt, âm thầm cài đặt vào thiết bị của nạn nhân ngay khi họ mở tệp, cho phép nhóm tội phạm chiếm quyền điều khiển từ xa thông qua máy chủ ảo (VPS).

Hệ thống "ăn chia" lợi nhuận và quy mô phát tán đáng báo động

Vai trò của Nguyễn trong đường dây ngày càng trở nên then chốt khi nam sinh này trở thành người phát triển chính cho dòng mã độc mang tên "PXA Stealers" và sau đó là "Adonis". Theo thỏa thuận ngầm, Nguyễn không chỉ nhận tiền mặt cho mỗi đơn đặt hàng (khoảng 500 USD cho một phiên bản mới) mà còn được hưởng tới 15% lợi nhuận từ việc khai thác dữ liệu đánh cắp được. Thậm chí, nhóm tội phạm còn trả thưởng cho nam sinh bằng tiền điện tử (từ 50 đến 100 USDT) cho mỗi phi vụ khai thác thành công.

Cơ quan chức năng xác định, với sự tiếp tay về mặt kỹ thuật của Nguyễn, nhóm tội phạm đã tấn công hơn 94.000 máy tính tại nhiều khu vực từ châu Á, châu Âu đến châu Mỹ. Mục tiêu chính của chúng sau khi chiếm quyền điều khiển là khai thác các tài khoản Facebook có chức năng chạy quảng cáo để trục lợi hoặc bán lại cho bên thứ ba. Tính đến khi bị bắt, đường dây này đã thu lợi bất chính lên tới hàng chục tỷ đồng.

Hồi chuông cảnh báo về tội phạm công nghệ cao trẻ hóa

Vụ án khép lại với việc Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố 12 bị can, trong đó có Nguyễn, về các tội danh liên quan đến sản xuất phần mềm trái pháp luật và xâm nhập trái phép mạng máy tính theo Điều 285 và Điều 289 Bộ luật Hình sự. Đây là một vụ án điển hình cho xu hướng trẻ hóa của tội phạm công nghệ cao, nơi những tài năng trẻ lạm dụng kiến thức để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật quy mô lớn.

Sự việc cũng là lời cảnh báo đắt giá đối với người dùng internet về việc cảnh giác trước các tệp tin lạ, không rõ nguồn gốc phát tán qua email hay mạng xã hội. Một cú click chuột thiếu cẩn trọng có thể biến máy tính cá nhân thành công cụ trục lợi cho những đường dây tội phạm ẩn mình phía sau những dòng code tinh vi.