Kết luận điều tra vụ án xảy ra tại dự án xây dựng Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 vừa hé lộ một sự thật chấn động về cơ chế chi tiền "bôi trơn" có hệ thống. Điểm mấu chốt đẩy nhanh quá trình làm sáng tỏ vụ án chính là sự chủ động của 10 cá nhân, vốn là những lãnh đạo và đại diện các nhà thầu chính cũng như thầu phụ, khi họ đồng loạt nộp đơn tố giác hành vi nhận tiền của các ông Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn.
Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2, không bóng người. Ảnh chụp tháng 2/2026. Ảnh: Tiền Phong.

Trong bối cảnh cơ quan điều tra đang bóc tách những sai phạm nghiêm trọng tại dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2, một tình tiết mang tính bước ngoặt đã lộ diện, phơi bày một "mạng nhện" tham nhũng có hệ thống. Đó là sự xuất hiện của 10 lá đơn tố giác tội phạm từ các cá nhân là lãnh đạo, đại diện nhà thầu chính và thầu phụ. Những lời tự thú muộn màng nhưng đầy rẫy chi tiết này đã trở thành nhát dao chí mạng, chặt đứt mắt xích của một "cơ chế ngầm" vốn đã vận hành trơn tru suốt nhiều năm qua dưới trướng của những cán bộ biến chất tại Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm.

Theo kết luận điều tra, tâm điểm của vụ án xoay quanh Nguyễn Chiến Thắng và người kế nhiệm Nguyễn Hữu Tuấn. Thay vì thực hiện chức trách quản lý để sớm đưa các cơ sở y tế hiện đại vào phục vụ nhân dân, những cá nhân này bị cáo buộc đã thiết lập một "định mức bôi trơn" đầy nghiệt ngã: 5% giá trị tạm ứng hoặc thanh toán trước thuế. Đây không phải là những hành vi đơn lẻ, tự phát mà được xác định là một "luật chơi" bất thành văn, áp dụng đồng loạt tại nhiều gói thầu xây lắp thuộc hai dự án có tổng mức đầu tư lên đến hàng nghìn tỷ đồng này.

Dẫn đầu danh sách tố giác là những gương mặt quyền lực trong giới thầu xây dựng. Ông Hoàng Quốc Huy, nguyên Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Hồng Hà Việt Nam, đã nộp đơn vào ngày 12/9/2025, thuật lại chi tiết việc bị Nguyễn Chiến Thắng "gợi ý" chi 5% khi thực hiện gói thầu XDVĐ-01, tương đương khoản tiền khổng lồ 13,89 tỷ đồng. Đáng chú ý, khi Thắng rời ghế nóng, Nguyễn Hữu Tuấn tiếp quản và "cơ chế" này vẫn không hề thay đổi. Ông Huy khai nhận đã phải tiếp tục cống nạp cho Tuấn thêm 6,3 tỷ đồng để công việc được hanh thông. Cùng chung nỗi niềm, ông Lê Tiến Ngọc, Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc Hancorp, cũng đã tố cáo việc phải chi ra hơn 14,6 tỷ đồng cho Thắng để "đổi lấy" sự tạo điều kiện tại chính gói thầu XDVĐ-01 này.

Sức vòi vĩnh của các cán bộ này còn vươn dài tới cả những dịp lễ tết và các lĩnh vực tư vấn, công nghệ. Ông Trịnh Văn Thật, nguyên Tổng Giám đốc Vinaconex 25, đã khai báo về khoản tiền "bồi dưỡng" 2 tỷ đồng vào dịp Tết Nguyên đán 2016. Trong khi đó, các gói thầu về công nghệ và thiết bị cũng không nằm ngoài vòng xoáy. Ông Nguyễn Tiến Sơn (Tổng Giám đốc Công ty VFT) khai đã chi 4,4 tỷ đồng, ông Trần Minh Tuân (Giám đốc Công ty Furtech) tố giác bị ép chi tới 15% giá trị tạm ứng (tương đương 2,5 tỷ đồng), và ông Đào Vinh Hiển (Chủ tịch Công ty Phú Hưng) cũng thừa nhận đã nộp 2,5 tỷ đồng theo đúng "barem" 5% quen thuộc.

Điều đáng buồn và cũng gây ngạc nhiên nhất trong vụ án là ngay cả những người làm công tác giảng dạy, nghiên cứu cũng bị cuốn vào vòng xoáy hối lộ. Ông Lê Thiết Trung, Giảng viên Khoa Cầu đường thuộc Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, trong đơn tố giác ngày 13/9/2025, đã khai nhận phải chi 200 triệu đồng tiền "bồi dưỡng" khi tham gia tư vấn cho dự án. Bên cạnh đó, các nhà thầu phụ như Công ty Thăng Long, Công ty Hatech và Công ty An Thịnh cũng đồng loạt nộp đơn tố cáo với tổng số tiền chi ra lên tới hàng chục tỷ đồng. Một điểm chung quan trọng được cơ quan điều tra nhấn mạnh là toàn bộ số tiền này đều là tiền cá nhân của các lãnh đạo, không được hạch toán vào sổ sách doanh nghiệp, nhằm che giấu vết tích của các giao dịch đen tối.

Tổng kết lại, trong 10 gói thầu xây lắp của hai dự án, Nguyễn Chiến Thắng bị xác định đã nhận hơn 88 tỷ đồng, trong đó số tiền bị truy tố là hơn 51,7 tỷ đồng. Nguyễn Hữu Tuấn, người duy trì "di sản" tham nhũng sau khi Thắng nghỉ hưu từ tháng 9/2017, cũng đã kịp bỏ túi hơn 12 tỷ đồng. Việc 10 cá nhân dũng cảm đứng ra tố giác với những lời khai trùng khớp về tỷ lệ, thời điểm và cách thức đưa tiền đã cung cấp một bức tranh toàn cảnh về sự mục nát của một bộ phận cán bộ quản lý. Đây không chỉ là chứng cứ thép để thực thi công lý, mà còn là lời cảnh tỉnh đanh thép cho những ai còn đang nhen nhóm ý định biến các dự án quốc gia thành "mỏ vàng" tư lợi bằng những thứ "luật ngầm" phi pháp.

QT (SHTT)