Lý do nghi phạm thảm án Bắc Ninh trả thù gia đình bạn gái, có phải phạm tội trong trạng thái bị kích động?

Trả thù vì bị người yêu chia tay

Theo thông tin ban đầu, nghi phạm Nguyễn Văn Tuyên (36 tuổi) có quan hệ tình cảm với chị T.N. (31 tuổi). Sau khi bị gia đình ngăn cản, người phụ nữ quyết định chấm dứt mối quan hệ. Sự đổ vỡ này được cho là nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn kéo dài, khiến Tuyên nảy sinh ý định trả thù và ra tay sát hại chị N. cùng hai con riêng trước khi tự tử.

Người thân cho biết, trong thời gian tìm hiểu, gia đình chị N. cho rằng Tuyên không phù hợp nên nhiều lần khuyên con gái cân nhắc lại mối quan hệ. Gần đây, chị N. quyết định chấm dứt tình cảm theo nguyện vọng của gia đình. Việc bị từ chối khiến giữa hai người phát sinh mâu thuẫn.

Cơ quan chức năng xác định, do bực tức và nảy sinh ý định trả thù, Tuyên đã chuẩn bị sẵn dao cùng bình xịt hơi cay trước khi đến nhà chị N. gây án.

Được biết, Tuyên làm nghề cơ khí, chưa có tiền án, tiền sự. Người đàn ông này từng trải qua một cuộc hôn nhân trước khi quen biết và có quan hệ tình cảm với chị N.

Một nhân chứng có mặt tại hiện trường cho biết khi người dân phát hiện sự việc và chạy đến ứng cứu, cửa ngôi nhà đã bị khóa từ bên trong. Qua lớp cửa kính tầng 1, mọi người nhìn thấy chị N. nằm bất động.

Khi người dân tìm cách đập vỡ kính để vào bên trong cứu người, nghi phạm bất ngờ sử dụng bình xịt hơi cay chống trả khiến việc tiếp cận hiện trường gặp khó khăn.

“Lúc mọi người phá kính định vào cứu người thì đối tượng bên trong xịt hơi cay ra ngoài. Ai cũng hoảng hốt vì không ngờ tình huống lại nghiêm trọng như vậy”, nhân chứng kể lại.

Sau khi thấy ngày càng có nhiều người tập trung bên ngoài, Tuyên chạy lên tầng 2 cố thủ. Tại đây, nghi phạm đã dùng dao tự sát.

Nghi phạm có phải phạm tội trong trạng thái bị kích động?

Từ vụ việc đau lòng trên, nhiều người đặt câu hỏi: Liệu việc phạm tội sau thời gian dài dồn nén cảm xúc tiêu cực có được xem là hành vi thực hiện trong trạng thái tinh thần bị kích động hay không?

Trao đổi về vấn đề này với báo Dân Trí, luật sư Trần Hoàng Linh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết pháp luật hiện hành chỉ ghi nhận hai trường hợp đặc biệt liên quan đến trạng thái tinh thần bị kích động của người phạm tội.

Thứ nhất là trường hợp "phạm tội trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh". Theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao, đây là tình trạng người phạm tội không còn hoàn toàn làm chủ được hành vi do bị tác động trực tiếp bởi hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân.

Thứ hai là trường hợp "bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của nạn nhân gây ra". Điều kiện tiên quyết vẫn là phải có hành vi vi phạm pháp luật từ phía nạn nhân, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người phạm tội hoặc người thân của họ.

Trong một số trường hợp đặc biệt, hành vi vi phạm của nạn nhân có thể diễn ra trong thời gian dài, mang tính đè nén, áp bức hoặc lặp đi lặp lại. Khi đó, nếu đến một thời điểm nhất định hành vi này tiếp tục tái diễn khiến người phạm tội mất khả năng kiềm chế thì vẫn có thể được xem xét yếu tố kích động về mặt tinh thần.

Tuy nhiên, theo luật sư Linh, việc bị từ chối tình cảm đơn thuần không đồng nghĩa với việc người bị từ chối là nạn nhân của hành vi trái pháp luật.

"Nếu nguyên nhân chỉ xuất phát từ việc bị chấm dứt quan hệ tình cảm, không có các hành vi như xúc phạm danh dự, nhân phẩm, đe dọa, hành hung hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác từ phía nạn nhân thì không có cơ sở để xác định đây là trường hợp phạm tội trong trạng thái tinh thần bị kích động hoặc kích động mạnh", luật sư phân tích.

Nói cách khác, cảm giác đau khổ, thất vọng hay bị tổn thương trong tình cảm có thể là nguyên nhân dẫn đến những suy nghĩ tiêu cực, nhưng không phải là căn cứ pháp lý để giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu người phạm tội chủ động lên kế hoạch hoặc thực hiện hành vi trả thù.

Thực tế cho thấy nhiều vụ án mạng đặc biệt nghiêm trọng xuất phát từ những mâu thuẫn tình cảm tưởng chừng riêng tư. Điều đáng nói là trong không ít trường hợp, người bị hại hoàn toàn không có hành vi sai trái hay vi phạm pháp luật.

Theo các chuyên gia, khi một mối quan hệ không thể tiếp tục, việc chấp nhận sự thật và tìm kiếm giải pháp tháo gỡ cảm xúc là điều cần thiết. Bởi nếu để sự thất vọng, ghen tuông hay thù hận tích tụ quá lâu, những cảm xúc tiêu cực ấy có thể biến thành bi kịch, để lại hậu quả không thể cứu vãn cho cả người trong cuộc lẫn những người vô tội.