Người chưa thành niên phạm tội có thể được giám sát điện tử

Theo dự thảo, Nghị định quy định phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nguyên tắc, kinh phí, chi phí trong thực hiện các biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng; trình tự, thủ tục thi hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng; việc thực hiện giám sát điện tử; công tác tái hòa nhập cộng đồng.

Các biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng

Khoản 1 Điều 5 của dự thảo quy định các biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng gồm: khiển trách; xin lỗi bị hại; bồi thường thiệt hại; giáo dục tại xã, phường, đặc khu; quản thúc tại gia đình; hạn chế khung giờ đi lại; cấm tiếp xúc với người có nguy cơ dẫn đến phạm tội mới; cấm đến địa điểm có nguy cơ dẫn đến phạm tội mới; tham gia chương trình học tập, dạy nghề; tham gia điều trị hoặc tư vấn tâm lý; thực hiện công việc phục vụ cộng đồng.

Các trường hợp áp dụng giám sát điện tử

Điểm đáng chú ý là dự thảo bổ sung quy định về biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên.

Biện pháp này có thể áp dụng với bị can, bị cáo từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng, tội đặc biệt nghiêm trọng theo Bộ luật Hình sự, nếu thuộc một trong các trường hợp: đã áp dụng biện pháp ngăn chặn khác nhưng vi phạm; có nơi cư trú rõ ràng; cha, mẹ hoặc người giám hộ cam đoan thực hiện nghĩa vụ theo khoản 2 Điều 139 Luật Tư pháp người chưa thành niên; thành khẩn khai báo, hợp tác với cơ quan điều tra và vi phạm lần đầu.

Ngoài ra, giám sát điện tử cũng có thể được áp dụng với bị can, bị cáo từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng do vô ý, khi có đủ các điều kiện nêu trên.

Căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và nhân thân, cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án có thể quyết định cho người chưa thành niên được áp dụng giám sát điện tử.

Hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng

Dự thảo cũng quy định rõ các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng cho người chưa thành niên sau khi chấp hành xong án phạt hoặc biện pháp giáo dục.

Về trợ giúp tâm lý, UBND cấp tỉnh và cấp xã sẽ tổ chức hỗ trợ tâm lý, pháp lý theo Điều 173 Luật Tư pháp người chưa thành niên. UBND cấp xã phải thực hiện tư vấn riêng hoặc tư vấn nhóm cho người từng chấp hành xong biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, chấp hành xong án phạt tù, được đặc xá hoặc tha tù trước thời hạn có điều kiện. Đồng thời, cơ quan chức năng hướng dẫn thủ tục cư trú, hộ tịch, căn cước công dân, lý lịch tư pháp và các vấn đề cần thiết khác.

Về đào tạo nghề và việc làm, hằng năm UBND các cấp phối hợp cùng sở, ban, ngành, đoàn thể địa phương thực hiện dạy nghề, giới thiệu việc làm, huy động doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hỗ trợ vốn vay và tiếp nhận lao động là người chưa thành niên tái hòa nhập cộng đồng.

Ngoài ra, công an cấp tỉnh, cấp xã sẽ phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội cho người chấp hành xong án phạt tù, người được đặc xá vay vốn theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg ngày 17/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù.