Nguyễn Thành Nam chi 1 tỷ đồng đổi lấy những sai phạm nghiêm trọng trong vụ xuất bản sách chống phá Nhà nước

Quá trình mở rộng điều tra vụ án liên quan đến cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng” đang tiếp tục vạch trần những góc khuất trong quy trình kiểm duyệt và thỏa thuận tài chính đằng sau tác phẩm vi phạm này.

Theo thông tin từ Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội, ba bị can vừa bị khởi tố bao gồm: bà Nguyễn Thúy Hằng (Giám đốc Nhà xuất bản Hội Nhà văn), ông Đào Bá Đoàn (Tổng Biên tập) và ông Nguyễn Văn Yên (biên tập viên). Cả ba đối mặt với cáo buộc về tội "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam".

Kết quả điều tra và thông tin từ VTV cho thấy, với tư cách là Tổng Biên tập, ông Đào Bá Đoàn cùng biên tập viên Nguyễn Văn Yên là những người trực tiếp chịu trách nhiệm kiểm duyệt, biên tập và chỉnh sửa nội dung bản thảo trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến cuối tháng 9/2025. Tại cơ quan điều tra, ông Đoàn khai nhận dù đã lược bỏ nhiều phần trong quá trình kiểm định, cuốn sách khi xuất bản vẫn chứa đựng hàng loạt chi tiết không phù hợp. Cựu Tổng Biên tập thừa nhận tác phẩm có những nhận định sai lệch của tác giả về đất nước, xuyên tạc lịch sử và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh của lãnh tụ. Bị can Nguyễn Văn Yên cũng cúi đầu thừa nhận đây là những sai sót không đáng có đối với một ấn phẩm viết về nhà lãnh đạo cách mạng Việt Nam.

Nguồn tảng tài chính đứng sau để cuốn sách này ra đời xuất phát từ bản hợp đồng hợp tác ký kết vào tháng 1 giữa Nhà xuất bản Hội Nhà văn và ông Nguyễn Thành Nam. Để đổi lấy việc in ấn và phát hành, ông Nam đã chi ra số tiền 1 tỷ đồng cho nhà xuất bản. Cơ quan điều tra đã bóc tách dòng tiền này: 120 triệu đồng được chia cho 3 cá nhân trực tiếp sửa bản thảo; gần 280 triệu đồng phân bổ cho khâu in ấn, quảng cáo và tổ chức sự kiện ra mắt; hơn 600 triệu đồng còn lại được giữ tại quỹ tiền mặt của nhà xuất bản. Riêng bị can Đào Bá Đoàn khai đã nhận 50 triệu đồng từ kế toán và được giải thích là tiền thù lao biên tập ngoài giờ.

Trước khi các lệnh khởi tố hình sự được ban hành, cuốn sách trên đã vấp phải làn sóng phản ứng dữ dội từ dư luận và báo chí. Vào ngày 2/6, Cục Xuất bản, In và Phát hành đã tuýt còi, yêu cầu tạm dừng phát hành để rà soát. Ngay sau đó một ngày, Nhà xuất bản Hội Nhà văn ra thông cáo nhận trách nhiệm, thừa nhận những yếu kém trong khâu tổ chức bản thảo, thẩm định dữ liệu lịch sử và cách diễn đạt.

Đến ngày 4/6, lệnh thu hồi và tiêu hủy khẩn cấp toàn bộ cuốn sách chính thức được ban hành. Do tính chất vi phạm nghiêm trọng khi sử dụng ngôn ngữ không phù hợp viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các lãnh đạo tiền bối của Đảng, ngày 15/6, Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã bị phạt hành chính 100 triệu đồng, đình chỉ hoạt động trong 2 tháng và bị buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp từ việc phát hành sách.

Biện pháp mạnh tay nhất đã được cơ quan an ninh áp dụng vào ngày 7/7, khi lệnh khởi tố và bắt tạm giam chính thức thi hành đối với tác giả Nguyễn Thành Nam cùng Trần Việt Anh (nhà sáng lập cộng đồng Spiderum) với cùng tội danh chống phá Nhà nước. Hiện tại, Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội vẫn đang tiếp tục mở rộng vụ án để làm rõ và xử lý nghiêm tất cả các cá nhân liên quan theo đúng quy định của pháp luật.