Vì sao Dương Văn Thái không hầu tòa trong vụ án Tập đoàn Thuận An?

Sáng nay 8-9, TAND TP Hà Nội đưa ra xét xử 29 bị cáo trong vụ án "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng", "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi", xảy ra tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Thuận An (Tập đoàn Thuận An).

Trong vụ án này, bị cáo Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thuận An; Trần Anh Quang, Tổng giám đốc Tập đoàn Thuận An; Nguyễn Văn Thạo, cựu giám đốc Ban Quản lý dự án (QLDA) Bắc Giang; Đàm Văn Cường, cựu phó giám đốc Ban QLDA Bắc Giang; Trần Viết Cương, cựu giám đốc Ban QLDA Tuyên Quang; Phạm Hoàng Tuấn, cựu giám đốc Ban QLDA Hà Nội; Nguyễn Chí Cương, cựu phó giám đốc - sau này là giám đốc Ban QLDA Hà Nội, và nhiều bị can khác cùng bị xét xử về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng".

Bị cáo Lê Ô Pích, cựu phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang (cũ), bị truy tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Riêng bị cáo Phạm Thái Hà, cựu phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, cựu trợ lý Chủ tịch Quốc hội, bị truy tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi".

Đáng chú ý, ban đầu trong vụ án này, cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố ông Dương Văn Thái, cựu bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang (cũ), về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Tuy nhiên, trong quá trình tố tụng ông Dương Văn Thái đã không còn trong tên trong các bị can trong vụ án.

Hồ sơ vụ án thể hiện: Nguyễn Duy Hưng cùng 27 đồng phạm, gồm một loạt quan chức, có hành vi vi phạm đấu thầu tại Gói thầu Dự án cầu Đồng Việt (Bắc Giang); Gói thầu số 26 giai đoạn 1 Dự án cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ; Gói thầu số 13 Dự án đường ven sông Hạ Long - Đông Triều; Gói thầu số 02 Dự án cầu Vĩnh Tuy (Hà Nội), giai đoạn 2 và Gói thầu XD01, XD02 Dự án Quốc lộ 14E Bộ Giao thông vận tải. Hành vi của bị cáo Nguyễn Duy Hưng cùng các đồng phạm đã gây thiệt hại 120 tỉ đồng, riêng gói thầu số 7 của Dự án cầu Đồng Việt gây thiệt hại gần 97 tỉ đồng.

Cáo trạng vụ án thể hiện Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch Tập đoàn Thuận An, có "quan hệ thân thiết" với Phạm Thái Hà từ trước. Do vậy, khi biết Bắc Giang có chủ trương xây cầu Đồng Việt (Bắc Giang), bị cáo Hưng nhờ Phạm Thái Hà giới thiệu, tác động đến Dương Văn Thái, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang, để được giúp đỡ, tạo điều kiện cho Tập đoàn Thuận An được tham gia thi công.

Tháng 12-2021, trong bữa cơm tối với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Giang tại nhà một lãnh đạo Quốc hội (khi đó), Phạm Thái Hà giới thiệu Nguyễn Duy Hưng và nói Tập đoàn Thuận An là: "Đơn vị có năng lực, nhờ các anh quan tâm, xem xét cho Tập đoàn này tham gia Dự án cầu Đồng Việt". Bí thư Bắc Giang Dương Văn Thái nói sẽ quan tâm. Sau đó, ông Thái tác động đến Nguyễn Văn Thạo, Giám đốc Ban Quản lý dự án (QLDA), để tạo điều kiện cho Tập đoàn Thuận An.

Theo điều tra, từ tháng 12-2021 đến tháng 3-2022, Hưng đã nhiều lần gặp Dương Văn Thái, Nguyễn Văn Thạo để xin chủ trương cho Tập đoàn Thuận An được thi công cầu Đồng Việt. Các quan chức Bắc Giang cũng đồng ý cho Tập đoàn Thuận An là đầu mối đấu thầu, thi công Dự án.

Lĩnh vực đấu thầu khi đó do bị cáo Lê Ô Pích, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang, phụ trách và vị này cũng chỉ đạo Nguyễn Văn Thạo đẩy nhanh tiến độ, tạo điều kiện cho Tập đoàn Thuận An trúng thầu, thi công Gói thầu số 7 Dự án cầu Đồng Việt.

Được lãnh đạo tỉnh giúp đỡ, bị cáo Nguyễn Duy Hưng đã mời Trần Quang Việt, Tổng giám đốc Công ty Trung Chính (đơn vị có năng lực thi công cầu treo công nghệ cao, đủ năng lực độc lập thi công nhưng không có quan hệ với tỉnh) tham gia liên danh thi công Cầu Đồng Việt với Tập đoàn Thuận An và Công ty 168 Việt Nam. Bên cạnh đó, Hưng cũng mời Công ty Thiết bị xây dựng công nghệ Nam Anh làm thầu phụ cho Tập đoàn Thuận An để thi công hạng mục dây văng, hệ neo yên ngựa...

Các bên đồng ý thành lập liên danh và thống nhất: Giao cho Tập đoàn Thuận An là đầu mối làm việc với Chủ đầu tư (Ban QLDA Bắc Giang), chủ trì ghép Hồ sơ dự thầu của các bên liên danh. Còn nhóm Công ty Trung Chính, Công ty 168 Việt Nam chuẩn bị hồ sơ năng lực, hồ sơ pháp lý; phân công, chỉ đạo nhân viên phối hợp. Đến năm 2022, tỉnh này phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, gồm liên danh Tập đoàn Thuận An; Trung Chính; Công ty 168 Việt Nam trúng gói thầu số 7 thi công cầu Đồng Việt trị giá hơn 1.132 tỉ đồng.

Sau đó, các bị cáo Nguyễn Văn Thạo và Nguyễn Duy Hưng thống nhất Tập đoàn Thuận An thay mặt liên danh nộp tiền "cơ chế" là 3% giá trị gói thầu trước thuế cho Ban QLDA Bắc Giang.

Để có tiền, Nguyễn Duy Hưng yêu cầu Công ty Trung Chính, Công ty 168 Việt Nam phải nộp tiền phí là 7% tính trên giá trị thi công (ngoài hợp đồng); Công ty Nam Anh phải nộp tiền phí là 30% ngoài hợp đồng; Công ty TAEC (công ty con của Tập đoàn Thuận An) nộp tiền phí 16% ngoài hợp đồng. Tổng cộng, bị can Hưng thu được hơn 92 tỉ đồng từ những doanh nghiệp này. Trong quá trình thi công, Nguyễn Duy Hưng còn gửi giá, thu hơn 4,8 tỉ đồng tiền chênh lệch giá vật liệu đầu vào của 2 nhà cung cấp vật liệu.

Sau mỗi lần tạm ứng, nghiệm thu, thanh toán, thu tiền ngoài hợp đồng từ các nhà thầu phụ và nhà cung cấp đầu vào, Hưng chỉ đạo cấp dưới 6 lần đưa cho Nguyễn Văn Thạo tổng số 11 tỉ đồng. Trong số này, bị can Thạo đưa lại cho Lê Ô Pích 3 tỉ còn bản thân chi tiêu 8 tỉ đồng.

Bản thân Nguyễn Duy Hưng cũng đưa cho bị can Lê Ô Pích 1 tỉ đồng để "cảm ơn". Bên cạnh đó, Nguyễn Duy Hưng đến nhà bị can Phạm Thái Hà, đưa 500 triệu đồng để cảm ơn. Ngoài ra, vào các dịp Lễ, Tết, Hưng nhiều lần đưa biếu bị can Hà tổng số tiền 250 triệu đồng.

Cáo trạng xác định, hành vi của Phạm Thái Hà đã lợi dụng chức vụ quyền hạn, gây ảnh hưởng đối với ông Dương Văn Thái giúp Tập đoàn Thuận An trúng gói thầu số 7 Dự án cầu Đồng Việt trái pháp luật, gây thiệt hại gần 97 tỉ đồng.

Trong kết luận điều tra lần đầu, ông Dương Văn Thái có lời khai thể hiện, từ tháng 12-2021 đến tháng 3-2022, Nguyễn Duy Hưng nhiều lần gặp gỡ để xin về chủ trương cho Tập đoàn Thuận An được tham gia dự thầu, thi công Dự án Cầu Đồng Việt. Cùng với đó, ông Thái được Phạm Thái Hà giới thiệu, tác động tạo điều kiện cho Nguyễn Duy Hưng và Tập đoàn Thuận An được tham gia thi công Dự án Cầu Đồng Việt.

Từ đó, cựu Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang đồng ý và tác động Nguyễn Văn Thạo, Giám đốc Ban Quản lý dự án tỉnh Bắc Giang, tạo điều kiện cho Tập đoàn Thuận An tham gia đấu thầu, thi công Dự án cầu Đồng Việt. Ông Thái thừa nhận việc này trái quy định của Luật Đấu thầu.

Theo ông Thái, sau khi Tập đoàn Thuận An trúng thầu, được Nguyễn Duy Hưng đưa tiền 2 lần, tổng số 900 triệu đồng gồm lần 1 đưa 500 triệu đồng, lần 2 đưa 400 triệu. Trong quá trình điều tra, bị can Dương Văn Thái đã nộp khắc phục toàn bộ số tiền 900 triệu đồng và nộp thêm 7,1 tỉ để khắc phục hậu quả chung của vụ án. Tổng số, vị này nộp 8 tỉ đồng.

Sau khi Cơ quan điều tra Bô Công an ra kết luận vụ án lần 1 vào tháng 5-2025, VKSND tối cao trả hồ sơ, yêu cầu điều tra bổ sung để: "Làm rõ số tiền bị can Dương Văn Thái, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang đã nhận của Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thuận An".

Ngày 12-6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an ra Quyết định tách vụ án hình sự, tách hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", quy định tại khoản 3, Điều 356 đối với ông Dương Văn Thái, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang để: "Điều tra, xác minh và kết luận điều tra, đề nghị truy tố riêng theo quy định của pháp luật".