Trước khi bị bắt, ông Sơn từng chia sẻ rằng, thành công của việc nghiên cứu chế tạo kit test COVID -19 là nhờ sự hợp tác nhiều năm với các đơn vị nghiên cứu ở nước ngoài, với Công ty Việt Á và sai phạm của Công ty Việt Á không liên quan đến việc nghiên cứu kit xét nghiệm.

Nghiên cứu thành công nhờ hợp tác với Việt Á

Ngày 8/3, theo nguồn tin của Báo Tiền Phong, cơ quan điều tra đã bắt giữ đại tá Nguyễn Văn Hiệu, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng Phòng Trang bị, Vật tư (Học viện Quân y) và thượng tá Hồ Anh Sơn, Bí thư Chi bộ, Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu Y Dược học Quân sự (Học viện Quân y) liên quan đến những sai phạm trong việc nghiên cứu chế tạo bộ sinh phẩm xét nghiệm COVID-19 phục vụ công tác phòng chống dịch và việc mua sắm vật tư, kit xét nghiệm từ Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á.

Trước khi bị bắt, thượng tá, PGS.TS Hồ Anh Sơn còn là Chủ nhiệm đề tài nghiên cứu 2 bộ kit test SARS-CoV-2 là realtime RT-PCR và RT-PCR. Ông từng chia sẻ rất nhiều với báo chí về đề tài nghiên cứu do mình phụ trách.

Cụ thể, tháng 3/2020, thời điểm này dịch COVID-19 manh nha bùng phát tại một số địa phương của Việt Nam, ông Hồ Anh Sơn chia sẻ với báo chí rằng, khi được Bộ Khoa học Công nghệ giao nhiệm vụ trong 1 tháng phải có sản phẩm kit test sử dụng và không có bất cứ sai sót nào. Để đạt được tiến độ, nhóm nghiên cứu do ông phụ trách làm việc quên cả thời gian, có hôm quên ngủ.

“Anh em trong nhóm sinh hoạt tại chỗ. Chúng tôi có những hộp cơm ‘huyền thoại’ mang đi hàng ngày từ nhà hoặc đặt hàng từ bên ngoài. Có ngày, 20-21h chúng tôi 'nhốt mình' trong viện và thường nói vui với nhau vì yêu cô Vy quá nên phải ăn ngủ cùng cô Vy", ông Sơn nói.

Để có được kết quả nghiên cứu thành công kit test, ông Sơn cho biết, nhóm đã làm việc với tình trạng trên "nóng dưới rực lửa". Dù căng thẳng nhưng không có điều gì khác phải suy nghĩ ngoài việc làm ra sản phẩm tốt nhất. Lúc rảnh rỗi, dù là 1-2h sáng, các thành viên vẫn rủ nhau xúm lại chơi bóng bàn xả stress, tán gẫu rồi khi có việc lại làm hết sức, quên ăn.

Nhóm nghiên cứu có 2 tiến sĩ, các thạc sĩ, nghiên cứu sinh, tổng cộng khoảng 10 người. Họ rất thiện chiến, có chuyên gia được đào tạo bài bản ở nước ngoài.

"Thành công của việc nghiên cứu chế tạo kit là nhờ sự hợp tác nhiều năm với các đơn vị nghiên cứu ở nước ngoài, với Công ty Việt Á", ông Sơn khẳng định.

Ông Hồ Anh Sơn

Vì sao Việt Á tham gia vào nhóm nghiên cứu?

Đến tháng 12/2021, khi cơ quan chức năng phanh phui lãnh đạo Công ty Việt Á cấu kết với nhiều cán bộ ngành y nâng khống giá kit test, ông Hồ Anh Sơn khẳng định, sai phạm của công ty này không liên quan đến quy trình nghiên cứu kít.

Ông bày tỏ mong muốn cơ quan điều tra làm rõ sai phạm, đúng người, đúng việc, tránh để dư luận hiểu sai, ảnh hưởng đến uy tín của các nhà khoa học.

Theo ông, các nhà khoa học của Học viện Quân y đã thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ là nghiên cứu thành công quy trình chế tạo bộ sinh phẩm RT-PCR sàng lọc và realtime RT-PCR phát hiện chủng COVID-19 tại phòng thí nghiệm, đánh giá hiệu quả bộ sinh phẩm trên thử nghiệm lâm sàng.

Trả lời câu hỏi vì sao có Công ty Việt Á vào nhiệm vụ nghiên cứu này? Ông Sơn cho hay, doanh nghiệp này tham gia cùng nhóm từ những ngày đầu nghiên cứu là bởi tính cấp bách. Đây cũng là đơn vị được Hội đồng tư vấn xác định nhiệm vụ đề xuất lựa chọn là đối tác nghiên cứu phát triển sản phẩm.

"Tại thời điểm đó, Việt Á là đơn vị có năng lực sản xuất kit. Cơ sở sản xuất của họ đạt chứng chỉ ISO 13485/2016", ông Sơn nói.

Tại kỳ họp thứ 12 (từ ngày 2 đến 4/3), Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận Ban Thường vụ Đảng ủy Học viện Quân y đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc của cấp ủy; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, để một số cán bộ, lãnh đạo Học viện vi phạm nghiêm trọng các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng trong quá trình đề xuất, tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ cấp quốc gia nghiên cứu chế tạo bộ sinh phẩm xét nghiệm COVID-19 phục vụ công tác phòng chống dịch và việc mua sắm vật tư, kit xét nghiệm từ Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á.

Trong đó, thượng tá Hồ Anh Sơn, Bí thư Chi bộ, Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu Y Dược học Quân sự, Chủ nhiệm đề tài; đại tá Nguyễn Văn Hiệu, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng Phòng Trang bị, Vật tư và lãnh đạo, cán bộ một số đơn vị thuộc Học viện cùng chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng ủy Học viện Quân y; chịu trách nhiệm cá nhân về những vi phạm, khuyết điểm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.

Theo Ủy ban Kiểm tra Trung ương, những vi phạm nêu trên đã gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm thất thoát, lãng phí lớn ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến công tác phòng, chống dịch bệnh COVID-19, gây bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức đảng và Học viện Quân y...

Theo Hoàng An - Minh Đức (Tiền Phong)