Dự kiến chiều nay 12-7, Tòa trọng tài theo phụ lục VII của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển (UNCLOS) sẽ đưa ra phán quyết về đơn kiện của Philippines. Nhật tuyên bố sẽ tìm cách có tiếng nói.

Việc Mỹ từng tẩy chay một phiên tòa quốc tế được Trung Quốc đưa ra để biện hộ cho hành động bác bỏ phán quyết của Tòa Trọng tài trong vụ kiện Biển Đông.

Cho dù Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) đưa ra phán quyết như thế nào về biển Đông, vụ kiện do Philippines khởi xướng chắc chắn sẽ có những ảnh hưởng nhất định tới các bên liên quan ở vùng biển quan trọng bậc nhất thế giới này.

“Tòa sẽ ra phán quyết cuối cùng song không làm thỏa mãn mọi điều kiện của Manila”. Đó là nhận định của Thiếu tướng Lê Văn Cương - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược (Bộ Công an).

Tại Hội nghị Quân chính toàn quân 6 tháng đầu năm 2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận định diễn biến trên Biển Đông vẫn còn căng thẳng, khó lường.

Trên trang nhất Nhân dân Nhật báo ngày 11-7 đăng bài xã luận, trong đó Trung Quốc tự nhận là "nạn nhân" bị Mỹ "đổ cho tiếng ác".

Hội nghề cá Việt Nam cực lực lên án và phản đối hành động vô nhân đạo của phía Trung Quốc . Hành động này đe dọa trực tiếp đến tính mạng, gây thiệt hại lớn đến tài sản của ngư dân.

Phần lớn những nước ủng hộ Trung Quốc đều thuộc châu Phi và nằm sâu trong lục địa, cùng với các đảo quốc nhỏ ở Thái Bình Dương nhận hỗ trợ kinh tế đáng kể của Trung Quốc.

Ban trọng tài xét xử vụ kiện Biển Đông gồm các thẩm phán, chuyên gia về luật biển và luật quốc tế, trong đó có 4 người châu Âu và một người Ghana.

Các động thái quân sự và ngoại giao gần đây của Trung Quốc thể hiện nỗi lo lắng của Bắc Kinh trước thời điểm tòa trọng tài đưa ra phán quyết về Biển Đông.

Lực lượng từ 3 hạm đội Trung Quốc ngang nhiên tập trận tác chiến, phóng tên lửa chống hạm tại vùng biển gần quần đảo Hoàng Sa.

Ngày 9.7, Bộ Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Campuchia ra tuyên bố cho rằng phán quyết của Tòa Trọng tài liên quan đến tranh chấp Biển Đông “không liên quan liên quan đến tất cả các thành viên ASEAN”.

Các lập luận ngang ngược chỉ khiến Trung Quốc rơi vào thế đường cùng sau khi tòa trọng tài quốc tế ra phán quyết về vụ kiện Biển Đông.

Thông qua các cuộc hội thảo, điện đàm, Trung Quốc đang tìm cách biện bạch lý lẽ với Mỹ trước khi tòa trọng tài ra phán quyết Biển Đông.

Chính phủ Trung quốc có kết hoạch thành lập đơn vị máy bay chiến đấu tàng hình J-20 đầu tiên, tin từ cổng thông tin “militaryparitet”.

Ba tàu khu trục của hải quân Mỹ đã tuần tra gần Scarborough và các đảo nhân tạo do Trung Quốc bồi đắp trái phép ở Biển Đông.

Chuyên gia đánh giá rằng Trung Quốc có thể án binh bất động để sự kiện trôi qua nhưng cũng có khả năng gia tăng áp lực ở nhiều điểm nóng tại châu Á.

Một bản tuyên bố yêu cầu các bên tôn trọng luật pháp quốc tế sau phán quyết sẽ mang lại lợi ích lớn cho khối ASEAN.