Ẩn ý của Trung Quốc phía sau lễ đón Tổng thống Trump tại sân bay Bắc Kinh

Tối ngày 13/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt chân đến Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm chính thức trong sự chào đón nồng hậu. Tại sân bay, Phó chủ tịch nước Trung Quốc Hàn Chính cùng dàn quân nhạc, đội danh dự và hàng trăm thanh thiếu niên vẫy cờ đã tạo nên một khung cảnh tiếp đón trang trọng. Ông Hàn Chính sau đó đã dẫn nhà lãnh đạo Mỹ bước đi trên thảm đỏ giữa những tiếng hô vang "nhiệt liệt chào mừng".

Tuy nhiên, đằng sau sự hào nhoáng của buổi lễ là những tính toán ngoại giao sâu sắc. Nhiều nhà phân tích chỉ ra rằng việc cử ông Hàn Chính ra đón là một bước "hạ bậc" nhẹ so với chuyến thăm năm 2017, khi người tiếp đón lúc đó là ông Dương Khiết Trì – một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong Bộ Chính trị. 

Dù ông Hàn Chính từng là ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, nhưng hiện tại ông giữ chức Phó chủ tịch, một vị trí mang nặng tính nghi lễ và ít can thiệp vào việc hoạch định chính sách thực chất.

Các chuyên gia nhận định, trong nghi thức ngoại giao của Trung Quốc, thứ bậc chưa bao giờ là sự lựa chọn ngẫu nhiên. Việc lựa chọn một quan chức có chức vụ cao nhưng chủ yếu mang tính lễ tân cho thấy Bắc Kinh đang gửi đi một thông điệp đa tầng. 

Một mặt, họ hiểu rõ sở thích phô trương và coi trọng vị thế của Tổng thống Trump nên đã chuẩn bị một lễ đón rực rỡ để gây ấn tượng. Mặt khác, điều này ngụ ý rằng dù ông Trump được đón tiếp theo đúng nghi thức cấp nhà nước, Mỹ không nên kỳ vọng quá nhiều vào những nhượng bộ thực chất từ một Trung Quốc đang ngày càng cứng rắn.

Lịch sử ngoại giao của Trung Quốc cũng từng chứng kiến những thay đổi có chủ ý như vậy. Năm 2009, ông Tập Cận Bình khi đó là Phó chủ tịch nhưng là người kế nhiệm tiềm năng đã ra đón Tổng thống Obama. 

Đến năm 2014, trong bối cảnh căng thẳng, ông Obama chỉ được đón bởi một quan chức cấp bộ. Thậm chí, trong chuyến thăm năm 2024 của Tổng thống Nga Putin, người tiếp đón là Ủy viên Quốc vụ viện Thâm Di Cầm, có vị thế thấp hơn ông Hàn Chính.

Có thể thấy, Bắc Kinh đang kỳ vọng dùng "hình thức đổi lấy thực chất", tận dụng lễ nghi để xoa dịu căng thẳng kinh tế và tranh thủ thêm thời gian. Thông điệp này sẽ tiếp tục được kiểm chứng khi Tổng thống Trump bước vào cuộc hội đàm quan trọng với Chủ tịch Tập Cận Bình về các hồ sơ nóng như thương mại, công nghệ, Đài Loan và xung đột Trung Đông.