ASEAN thảo luận việc công bố tuyên bố chung về Biển Đông

Theo người phát ngôn, các nước ASEAN nhất trí một trong các hình thức công bố tuyên bố là Ngoại trưởng Singapore, nước điều phối quan hệ ASEAN - Trung Quốc, sẽ sử dụng khi họp báo chung với bộ trưởng ngoại giao Trung Quốc sau hội nghị. Các nước ASEAN đang trao đổi về việc công bố tuyên bố báo chí này.

Hội nghị đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Trung Quốc diễn ra ngày 14/6 tại Côn Minh, Trung Quốc. Ông Lê Hải Bình cho biết, hội nghị được tổ chức nhằm thảo luận về tình hình Biển Đông và quan hệ hai bên, chuẩn bị cho Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 25 năm quan hệ ASEAN-Trung Quốc, dự kiến vào tháng 9 tại Lào.

Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN - Trung Quốc diễn ra ở Côn Minh, Trung Quốc ngày 14/6. Ảnh: Reuters

Tại hội nghị, hai bên nhất trí tăng cường quan hệ đối tác ASEAN - Trung Quốc, nhất là trong lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, giáo dục...

Về Biển Đông, các nước ASEAN đã bày tỏ quan ngại về những diễn biến phức tạp trong thời gian qua. ASEAN khẳng định lập trường chung và các nguyên tắc của khối; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh an toàn hàng hải và hàng không ở Biển Đông; giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế và Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982; tôn trọng đầy đủ các tiến trình pháp lý và ngoại giao, không sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực; thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về cách ứng xử tại Biển Đông (DOC) và sớm thông qua Bộ Quy tắc Ứng xử tại Biển Đông (COC). 

Hai bên thống nhất sẽ hoàn tất chuẩn bị để sớm triển khai đường dây nóng giữa quan chức ngoại giao ASEAN - Trung Quốc về sự cố trên biển và ra Tuyên bố ASEAN - Trung Quốc về thực hiện Bộ quy tắc để tránh va chạm bất ngờ ở Biển Đông.

Đêm 14/6, giới truyền thông nhận được văn bản được cho là tuyên bố chung của Hội nghị đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Trung Quốc. Nội dung tuy không đề cập cụ thể đến Trung Quốc nhưng nêu rõ về những lo ngại của các nước đối với các diễn biến gần đây ở Biển Đông. Tuy nhiên, vài tiếng sau khi phát hành, Ban Thư ký ASEAN vội vã thông báo thu hồi.

Bộ Ngoại giao Indonesia giải thích rằng văn bản được cho là tuyên bố chung về tình hình Biển Đông gửi đến báo chí nhưng phải thu hồi vì sơ suất. Khi thông báo thu hồi, Bộ Ngoại giao Malaysia cũng nêu lý do "cần phải điều chỉnh gấp".