Ba "át chủ bài" của Iran trong kịch bản xung đột với Mỹ

Theo phân tích từ các chuyên gia và dữ liệu của CNN, Iran không chỉ sở hữu năng lực phòng vệ mà còn có khả năng giáng trả những đòn chí mạng vào lợi ích của Mỹ và đồng minh thông qua ba mũi nhọn: kho vũ khí tầm xa, mạng lưới ủy nhiệm và quyền kiểm soát mạch máu kinh tế toàn cầu.

Sức mạnh từ "mưa tên lửa" và phi đội không người lái

Vũ khí răn đe đáng gờm nhất của Iran chính là kho dự trữ khổng lồ gồm hàng nghìn tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV). Với hơn 20 loại tên lửa có tầm bắn trải dài từ ngắn đến xa, Tehran có khả năng đe dọa các mục tiêu không chỉ ở Trung Đông mà còn vươn tới tận Nam Âu.

Thực tế chiến trường đã chứng minh hiệu quả của các loại vũ khí này. Vào tháng 6/2025, bất chấp hệ thống phòng không tối tân của Israel, các đòn tập kích bằng UAV và tên lửa của Iran vẫn xuyên thủng lá chắn, gây thiệt hại lớn. Đặc biệt, dòng UAV cảm tử Shahed đã trở thành nỗi ám ảnh thực sự khi chứng minh được năng lực thực chiến cao. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio từng cảnh báo rằng khoảng 30.000 - 40.000 binh sĩ Mỹ tại các căn cứ khu vực đều nằm trong tầm ngắm trực tiếp của Tehran. Điển hình là cuộc tấn công tên lửa chưa từng có vào căn cứ al-Udeid ở Qatar hồi mùa hè năm 2025, cho thấy Iran sẵn sàng biến lời đe dọa thành hành động nếu các cơ sở hạt nhân của họ bị xâm phạm.

Mạng lưới lực lượng đồng minh xuyên biên giới

"Cánh tay nối dài" của Iran chính là các nhóm vũ trang đồng minh luôn sẵn sàng tham chiến để bảo vệ Tehran. Từ các nhóm dân quân Kataeb Hezbollah, Harakat al-Nujaba tại Iraq cho đến lực lượng Houthi tại Yemen, tất cả đều tạo thành một mặt trận thống nhất chống lại sự hiện diện của Mỹ.

Dù một số lực lượng như Hezbollah tại Lebanon đang gặp khó khăn sau hơn một năm xung đột với Israel, sức mạnh của mạng lưới này vẫn không thể xem thường. Nhóm Houthi ở Yemen vẫn giữ vững vị thế là một trong những lực lượng kiên cường nhất, liên tục nhắm mục tiêu vào các tàu hàng và tàu quân sự của Mỹ tại Biển Đỏ. Sự hiện diện của các lực lượng này buộc Washington phải đối mặt với một cuộc chiến đa mặt trận, nơi rủi ro không chỉ đến từ lãnh thổ Iran mà từ khắp các điểm nóng trong khu vực.

"Vũ khí kinh tế" tại eo biển Hormuz

Quân bài cuối cùng và cũng là nguy hiểm nhất của Tehran nằm ở khả năng làm tê liệt nền kinh tế thế giới. Là quốc gia kiểm soát eo biển Hormuz – nơi lưu thông của 1/5 lượng dầu mỏ và phần lớn khí đốt toàn cầu – Iran đang nắm giữ "yết hầu" của thị trường năng lượng. Một lệnh đóng cửa eo biển này có thể kích hoạt làn sóng lạm phát khủng khiếp và đẩy kinh tế thế giới vào suy thoái.

Để bảo vệ lợi thế này, Iran đã xây dựng hệ thống căn cứ hải quân ngầm dưới lòng đất cùng hạm đội tàu tấn công tốc độ cao và tàu ngầm tự đóng. Phó đô đốc Robert Harward nhận định rằng các chiến thuật sử dụng thủy lôi và UAV của Iran đặt ra thách thức cực lớn cho an ninh hàng hải.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng lưu ý rằng đây là "lựa chọn sinh tử" vì chính Iran cũng sẽ chịu tổn thương nặng nề nếu giao thương bị đình trệ. Dẫu vậy, sức nặng của quân bài này lớn đến mức nhiều quốc gia vùng Vịnh đã phải vận động Mỹ tránh can thiệp quân sự vào Iran nhằm bảo vệ sự ổn định chung.

Như chuyên gia Farzin Nadimi từ Viện Washington nhận định, nếu một cuộc chiến mới nổ ra, nó có thể không bắt đầu từ thủ đô Tehran mà từ chính những con sóng dữ tại eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư.